1  2  3  
قم در نگاه روایات

ـ سرزمین مقدس
7ـ عن ابی مسلـم العبدی عن ابـی عبدالله الصادق (ع) قال: ((قـم مقـدسه و اهلها منا و نحـن منهم لایـریـدهـم جبـاربسـوء الا عجلت عقـوبته, ما لـم بجـو لـوا احـوالهم فاذا فعلـوا ذلك, سلط الله علیهم جبابره سوء. اما انهم انصار قائمنا و دعاه حقنا)) ثـم رفع راءسه الی السماء و قـال: ((الهم اعصمهم مـن كل فتنه و نجهم مــن كل هلكه)).(16) ابو مسلـم عبدی گوید: امام صادق (ع) فرمود: خاك قـم مقدس است و ساكنانـش از ما هستنـد و ما از آنان. هیچگاه گـردنكشـی نسبت به آنان سـوء قصد نمی كند مگر اینكه به كیفر خـود شتاب ورزد, البته تا زمانی كه احـوال خـویـش را تغییر ندهند. در آن صـورت خداوند سركشان را بر آنان مسلط می كند. هان! اهل قـم یاری دهندگان قائم ما هستند و به حق ما دعوت مـی كنند. راوی گـوید: آنگاه امام سرش را به سـوی آسمـان بلنـدكـرد و گفت: بـار الها, آنان را از هـر فتنه ای حفظ كـن و از هـر هلاكتـی نجـات ده. از ایـن روایت شرافت و قداست ذاتی شهر قـم استفاده می شـود.(17)
یعنـی از سخـن امام به طـور واضح مـی تـوان فهمید كه خاك قـم از ویژگی خاصـی برخـور دار است و ایـن ویژگـی بـدون در نظر گرفتـن افـراد و شخصیتهای بارزی است كه در آنجا سكنا گزیـده انـد. نكته بسیار جالبـی كه در این روایت بدان تصریح شده, ایـن است كه اهل قـم تا زمانـی كه كردار شایسته و اعمال پسنـدیـده خـود را تـرك نكننـد, مشمـول رحمت الهی هستنـد و گـردنكشـان بـر آنــان سلطه پیدانخواهند كرد. اما پـس از ترك دستـورهای الهی و غوطه ور شدن در گناهـان به خشـم الهی دچـار و حكـام ستمگـر بـر آنـان چیـره می شوند.(18.
ـ مجمع انصار قائم آل محمد(ص)
8ـ عن عفان البصری عن ابـی عبدالله (ع)قال: قال لی: (اتدری لمی سمـی قـم؟)) قلت: الله و روسله و انت اعلم. قال: ((انمـا سمـی قـم لان اهله یجتمعون مع قـائم آل محمـد(ع) و یقـومون معه و یستقیمـون علیه و ینصرونه.))(19) عفان مـی گـوید: امام صادق (ع) به مـن فرمـود: آیا مـی دانی علت نامیده شدن ایـن شهر به قم چیست؟ عفان عرض كرد: خدا و رسـولـش و شما داناترید.امام فرمـود: ایـن شهر قـم نامگذاری شد چون مردمش با قائم آل محمد(ص) اجتماع و با او قیام, و برای او استقامت می كنند و یاریـش مـی نماینـد. برخـی درشرح این حدیث گفته اند:
از این حدیث و امثال آن, نقـش اصلی مردم این سرزمیـن در حكـومت جهانی حضرت مهدی (ع) روشـن مـی گردد. هسته های اصلـی انقلاب جهانی اسلام در دوران ظهور, از مـردم ایـران به ویژه مـردم قــم تشكیل مـی شـود. ازایـن رو, زمینه سـازی فـرهنگـی و تـربیتـی و گستـرش معیارهای راستیـن اسلامی میان تـوده ها, ضرورتی حیاتـی مـی یابـد. تنها نمی توان به این خرسند بود كه اینجا شهر افتخار آفریـن قـم و قیام است و فروغ عالـم گستر حضرت معصـومه (س) را بر سر دارد, و دیگـر راحت زیست و تعهد و مسـولیتـی احسـاس نكرد. ایـن نـوعی ساده انـدیشـی است; زیرا با تـوجه به گذشته و حال و رسالتی كه قـم در آینده بر دوش دارد, مسوولیتی بزرگ متوجه مردم ایـن سامان است و باید شایستگی و تقـوای بیشتری داشته باشند كه در خور این سرزمین و ایـن بارگاه ملكوتی باشد و زمینه های آینده فراهم گردد و نعمت قرب و زیستـن در چنیـن مركزی ارج نهاده شود. و گرنه مسوولیت و كیفر افزونتری در كار خـواهد بـود; كه مقربان مسئولیتی عظیمتر دارند.(20)
ـ شهر قم سـالمتـریـن شهرهـا, بهتـریـن مواضع
9ـ سئل امیر المـومنیـن علی بـن ابی طالب عن اسلـم المدن و خیر المـواضع عنـد نزول الفتـن و ظهور السیف. فقـال (ع): ((اسلـــم المـواضع یـومئذ قصبه قـم. فاءذا اضطربت خراسان و وقتعت الحـرب بیـن اهل جرجان و طبرستان و خربت سجستان, فاءسلم المواضع یومئذ قصبه قـم. تلك البلـده التـی یخـرج منها انصار خیر الناس ابا و اما و جدا و جده و عما و عمه. تلك التـی تسمی الزهراء...))(21)
از امیر مـومنان علـی بـن ابـی طالب (ع) در باره سالـم تـریـن و بهتریـن شهرها و مـوضعها به هنگام نازل شدن فتنه ها و ظاهر شـدن شمشیرها(22) سـوال شد. حضرت فرمـود: سالمتریـن نقاط در آن روز, شهر قـم است. زمانـی كه در خراسان اغتشاش روی دهـد و میان مردم گـرگان و طبـرستان (23) جنگ درگیرد و سیستان خـراب شـود, در آن هنگام سالمتـریـن مـواضع, شهر قم است. قـم شهری است كه از آنجا یاران بهتریـن مردم از جهت پـدر و مادر و جد وجده و عمـو و عمه بر مـی خیزنـد. آن شهر, زهرا نامیده شـده است.(24) شهر انصارائمه (ع).
10ـ عن الصادق(ع) قال: اهل خـراسان اعلامنا و اهل قـم انصـارنـا و اهل كـوفه اوتـادنـا و اهل هذاالسـواد منـا و نحــن منهم.))(25) از امـام صـادق (ع) روایت شـده است كه فـرمود:
خـراسـانیان پـرچـم های ما و اهل قـم انصار ما و كـوفیان میخهای مـا(26) و اهل ایـن سـواد(27) ازمـا و مـا از آنـان هستیــــم.
ـ حرم اهل بیت(ع)
11ـ عن الصـادق(ع) قـال: ((الا ان لله حـرمـا و هــو مكه. الا ان لرسـول الله حرما و هو مدینه. الا ان لامیرالمـومنیـن حرما و هـو كوفه. الا ان حرمی و حرم ولدی(28)مـن بعدی قم.(29) امام صادق(ع) فرمـود: خداوند حرمی دارد و آن مكه است. هان, رسـول خـدا حرمـی دارد و آن مدینه است. آگاه باشید, امیر مـومنان حرمی دارد و آن كـوفه است. هـان, حـرم مـن و فـرزنـدانـم بعد از مـن قــم است.
ـ شهر پر بركت
12ـ عن الصادق(ع) قال: ((ان لعلـی قـم ملكا رفرف علیها بجناحیه لایریدها جبار بسـوء الا اذا به الله كذئب الملح فـی الماء.)) ثـم اشار الی عیسی بن عبدالله فقال:
«سلام الله علـی اهل قـم یسقـی الله بلادهــم الغیث و ینزل الله علیهم البركات و یبدل الله سیئاتهم حسنات. هـم اهل ركوع و سجود و قیام و قعود. هم الفقهاء العلماء الفهماء. هـم اهل الدرایه و الروایه و حسـن العباده.»(30) امام صادق(ع) فرمود: بر فراز قم فرشته ای بالهای خود را برافراشته است. هیچ گردنكشی نسبت به قـم سـوء قصد نمی كند مگر آنكه خداوند او را نابـود مـی نماید چنانكه نمك در آب نابـود می شـود. آنگاه امام به عیسـی بـن عبدالله(31) اشاره كـرد و فـرمـود: سلام خـداونـد بـر اهل قـم باد. خـداونـد سرزمینشان را به خـوبـی تبـدیل كند. قمیان اهل ركـوع و سجـده و قیـام و قعودانـد. آنـان فقیه و عالـم و بــا شعور و اهل فهم و روایت هستند و عبادات را به خوبی به جا میآورند.
ـ كوفه كوچك
13ـ عن الصـادق(ع) انه قـال: ((ان لله حـرمـا و هـو مكه. الا ان لرسـول الله حرما و هوالمدینه. الا ان لامیرالمـومنیـن حرما و هو الكوفه. الا و ان قـم الكـوفه الصغیره...))(33)
از امام صادق(ع) روایت شده است كه فرمـود: خداوند دارای حرمی است و آن مكه است. هـان, رسـول خـدا حـرمـی دارد و آن مـدینه است. آگـاه بـاشیـد, امیرمـومنان دارای حرم است و آن كوفه است. بدانید كه قـم كـوفه كوچك است...در ایـن روایت قـم, كوفه كـوچك دانسته شـده است. بر ایـن اسـاس, احـادیثـی كه در شـرافت كـوفه وارد شـده, شامل قـم هـم خـواهـد بـود.(34)بـرخـی از پژوهشگران در تـوضیح روایت فـوق گفته اند:
شاید منظور ایـن باشـد كه بعد از ظهور حضرت بقیه الله ـ ارواحنا فداه ـ كوفه پایتخت حكومت جهانی آن حضرت خواهد بـود در آن موقع قم دومین پایگاه حكومت حقه خواهد بود. و شاید به همیـن جهت است كه عاشقان دلباخته حضرتـش در دوران غیبت به مسجد سهله در كـوفه و مسجد صاحب الزمان در جمكران قم رهنمون می شوند. از ایـن حدیث, عظمت شهر كـوفه نیز به خـوبی روشـن می شـود كه قـم را با آن همه عظمتـی كه دارد, ((كـوفه كـوچك)) نـامیـده انـد.(35)
ـ اسامی شهر قم
با توجه به روایات ائمه اطهار (علیهم السلام) 25 نام و عنوان و صفت برای ایـن شهر مقدس ذكر گردیده است.
1) قم
2) ارض جبل
3) سرزمین نجیبان
4) حجت بلاد
5) معدن علم و فضل
6) قائم مقام حجت
7) منزل آل محمد
8) جایگاه شیعیان
9) استراحتگاه مومنان
10) ماءوای فاطمیان
11) پناهگاه شیعیان
12 محل باز شدن در بهشت
13) سرزمین مقدس
14) مجمع انصار قائم آل محمد
15) قطعه ای از بیت المقدس
16) زهرا
17) سالمترین شهرها
18) بهترین مواضع
19) بحر
20) معدن شیعیان
21) بلد امین
22) شهر انصار ائمه
23) حرم اهل بیت
24) شهر پربركت
25) كوفه كوچك
پی نوشت‎ها :
1ـ مجالس المومنین, 1, ص 83.
2ـ بحار الانوار, ج 57, ص 207.
3ـ طبق تصریح قرآن مجید در عالـم, هفت آسمان وجـود دارد. در یكی از آیات شـریف قـرآنـی در ایـن باره آمـده است: ((الذی خلق سبع سماوات طباقا
ماتری فـی خلق الرحمن مـن تفاوت...)) (سـوره ملك, آیه 3). یعنی همان كسـی كه هفت آسمان را بر فراز یكدیگر آفرید. در آفرینـش خداوند هیچ تضاد و عیبـی نمی بینی... و طبق برخـی از آیات قرآنـی چـون آیه پنجـم سـوره ملك (ولقد زیناالسماء الدنیا بمصابیح...) آنچه از عالـم بـالا مـی بینیـم, و تمامـی ستارگان و كهكشـانها همه جزو آسمـان دنیـا و آسمـان اولنـد. بنـابـرایــن آسمـانهای ششگـانه دیگـر, عالمهایـی در ورای آن هستنــد. (ر.ك: تفسیرنمونه, ج 22, ص 505)
6ـ بحار الانوار, ج 57.
7ـابـو عبـدالله كنیه شـریف امـام صـادق(ع) است.
محمد اصغري نژاد
  1  2  3  
صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما

کلیه حقوق مادی و معنوی این سامانه متعلق به مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات میباشد
CopyRight © andisheqom.com 2001 - 2010