نوروز از ديدگاه اسلام
ايرانيان، پيش از اسلام، نخستين روز بهار را جشن مي‌گرفتند و از آن به عنوان عيد ياد مي کردند و امروزه نيز به عنوان يک جشن و نماد همبستگي ملي از آن تجليل مي شود و اين جشن پيام آور نوشدگي سال، مرگ زمستان، رويش دوباره طبيعت و سمبل خروج انسان از حالت خمودگي، تنبلي و همراه شدن با طبيعت براي حيات اجتماعي دوباره و ايجاد تغيير و تحول دروني و بيروني است.
بازدید : 570
منبع : مرکز مطالعات و پاسخگويي به شبهات حوزه علميه قم ,

ايرانيان، پيش از اسلام، نخستين روز بهار را جشن مي‌گرفتند و از آن به عنوان عيد ياد مي کردند و امروزه نيز به عنوان يک جشن و نماد همبستگي ملي از آن تجليل مي شود و اين جشن پيام آور نوشدگي سال، مرگ زمستان، رويش دوباره طبيعت و سمبل خروج انسان از حالت خمودگي، تنبلي و همراه شدن با طبيعت براي حيات اجتماعي دوباره و ايجاد تغيير و تحول دروني و بيروني است.
ايرانيان از قديم الايام با خانه تکاني، نظافت، پوشيدن لباس نو و هديه دادن به کودکان، عيادت از سالمندان و بيماران به استقبال اين تحول مي‌روند. پس از ورود اسلام به ايران، اسلام نه تنها با اين روز مخالفت نکرد بلکه آن را گرامي داشت و از آن تجليل کرد و از نوروز به روزي که خداوند از بندگانش پيمان گرفت که تنها او را بپرستند و براي او شريکي قرار ندهند و روزي که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در غدير خم براي امير المومنين علي ـ عليه السلام ـ بيعت گرفت و روزي که قائم با کارگزارانش ظهور مي کنند و بر دجال پيروز مي شوند ياد مي کند و براي آن اعمالي مانند غسل، نماز، روزه، ... ذکر کرده است.
از علي بن خنيس نقل شده که مي‌گويد در نوروز خدمت امام صادق ـ عليه السلام ـ رفتم فرمود امروز را مي شناسي؟ گفتم روزي است که عجم ها آن را بزرگش دارند و به هم هديه مي دهند امام علي ـ عليه السلام ـ فرمودند به کعبه اي که در مکه است اين شيوه براي امري ديرين است که برايت تفسير مي کنم. بعد فرمودند در نوروز بود که خداوند از بندگانش پيمان گرفت که او را بپرستند و براي او شريکي قرار ندهند نوروز همان روزي است که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در غدير خم براي امير المومنين ـ عليه السلام بيعت گرفت و اقرار به ولايت او کردند و روزي است که قائم ما با خاندان و با کارگزارانش ظهور کند و بر دجال پيروز شود و هيچ نوروزي نيايد جز اين که ما در آن توقع فرج داريم زيرا آن روز از روزهاي ماست که عجم او را نگه داشتند و شما او را گم کرديد و بعد به علي بن خنيس فرمودند چون نوروز شد غسل کن و پاکيزه ترين لباس ها را بپوش و به بهترين بوها خود را خوشبو کن و در آن روزه بدار و بعد از فراغت از نماز ظهر و عصر و نافله هاي آن چهار رکعت نماز بجا بياور....[1]
با وجود اين که رواياتي در باب نوروز ذکر شده و مراسمي که غالبا در اين روز انجام مي­شود در روايات به آنها سفارش شده است وهابيون به اسم اسلام با برگزاري اين مراسم مخالفت مي‌کنند و اين امر را بدعت، و کفر و حرام مي دانند و پيروان خود را از تبريک گفتن، رفتن به زيارت گاهها، دادن هديه نوروز به زوج هاي جوان و حاضر بودن اعضاي خانواده در منزل را در شب عيد منع مي‌کنند. در حالي که بدعت چيزي است که در دين وارد نشده را جزء دين قرار دادن و آن را مقدس شمردن است و کساني که اين روز را جشن مي گيرند اولا آن را جزء دين نمي دانند و ثانيا آيا اعمالي مانند قرآن خواندن، دعا خواندن دسته جمعي، صله رحم، ديد و بازديد از اقوام و خويشان، رفتن به محل هاي زيارتي، مسافرت کردن، محبت کردن به ديگران، عيادت از سالمندان و بيماران، که در اسلام به آنها سفارش شده است بدعت است؟ اگر چنين باشد ديگر چيزي از اسلام باقي نمي ماند و بايد خيلي از مسائل را با اين ديدگاه کنار بگذاريم.[2]
البته ذکر چند نکته در باب نوروز لازم است:
1. نوروز داراي دو جنبه مثبت و منفي مي باشد و آنچه مورد تأييد اسلام است جنبه هاي مثبت آن مي باشد مانند، نظافت، پوشيدن لباس نو، صله رحم، درس خداشناسي و معاد گرفتن، عيادت سالمندان و بيماران، محبت به کودکان، هديه دادن، رفع کدورت ها، احسان به والدين و اقوام، ولي جنبه هاي منفي آن مثل انجام امور خلاف دين، اسراف، شهوت پرستي و بزه کاري ها، مسافرت هاي گناه آلود، شکستن محدويت هاي محرم و نامحرم، تفريح هاي ناسالم و غير شرعي، چشم و هم چشمي ها، که در همه زمان ها و مکان ها مذموم است و مورد تأييد اسلام هم نمي باشد.
2. اطلاق کلمه عيد براي نوروز از ديدگاه اسلام درست نمي‌باشد و نوروز جزء اعياد اسلامي نيست و اعمالي که براي آن ذکر شده به قصد ورود، محل تأمّل و اشکال است ولي مي توان اين اعمال را به قصد رجاء و مطلوبيت انجام داد.[3]
3. عيد واقعي بندگان صالح خداوند روزي است که در آن معصيت پروردگار نباشد[4] و نيز در اسلام فقط عيد فطر، عيد قربان، و عيد غدير به عنوان عيد ديني و مذهبي پذيرفته مي باشد. لذا به بهانه عيد، نبايد معصيت خدا را انجام داد که از شايع ترين اين معصيت ها اسراف، چشم و هم چشمي ها، تعويض مبلمان و اساس منزل، خريد لباس هاي فاخر و گران قيمت .. را مي توان نام برد که از آنها بايد پرهيز شود ولي در عين حال گرامي داشت اين روز از نظر دين مبين اسلام به عنوان يک جشن ملي هيچ مشکلي شرعي ندارد و آن گونه که وهابي ها مي پندارند موجب بدعت و شرک و امثال اينها نمي شود چه اين که بسياري از رسم و رسومات ملي که با معصيت و گناه ملازم نباشد از نظر دين اسلام انجام آنها مانعي ندارد.
پي نوشت ها:
[1]. مجلسي، محمد باقر، بحارالأنوار، ناشر داراحياء التراث العربي، بيروت، مفاتيح الجنان، شيخ عباس قمي، اعمال روز نوروز. ج56، ص119.
[2]. عيد نوروز و گردشگري از ديدگاه اسلام، يدالله نفري، قم، ص65.
[3]. اجوبه الاستفتائات، سيد علي الخامنه اي، ج2، ص131، س390 و 391.
[4]. نهج البلاغه، محمد دشتي، حکمت 428.

موارد مرتبط
ارسال نظر