امروز:
چهار شنبه 9 فروردين 1396
بازدید :
3504
منابع مربوط به آثار امام خميني
مقدمه
حضرت امام خميني(رحمه الله) كتاب هاي متعددي در زمينه فلسفه، عرفان، سياست، مذهب، اخلاق و سير و سلوك، اصول، فقه، تفسير و برخي زمينه هاي ديگر تأليف نموده و شرح هاي متعددي نيز بر بعضي رساله ها نوشته اند كه بحث درباره تك تك آن ها به طور مبسوط، هم كار دشواري است و هم خارج از عهده اين نوشتار. بنابراين، به اختصار، به برخي از كتب و رسائل دست نوشته توسط معظّم له و نيز برخي از كتاب هايي كه ديگران با استفاده از آثار ايشان جمع آوري نموده اند، به صورت توصيفي اشاره مي شود:
1ـ آثار قلمي حضرت امام(رحمه الله)
الف ـ اخلاق و سير سلوك
1ـ چهل حديث. تهران، مركز نشر فرهنگي رجاء، 1368، 13 + 3 + 556 ص، وزيري.
اين كتاب، كه حضرت امام(رحمه الله) در حدود سن چهل سالگي آن را به رشته تحرير درآورده اند، كتابي است كه همچون مؤلف بي نظير آن، از نوادر روزگار و حسنات دهر مي باشد.
هر كه آن را بخواند، پس از مطالعه آن به يقين خواهد گفت: مؤلف اين كتاب فقيهي مسلّم، حكيمي محقّق، عارفي واصل، مرشدي مهذّب، و خلاصه اعجوبه اي است كه در علم و عمل، مدارج كمال را پيموده و قلّه هاي منيعي را در اين راه فتح كرده است.
كتاب مذكور داراي چهل حديث با شرح و تفسير مي باشد كه هفت حديث آن مربوط به مسائل عقلي و 33 حديث ديگرش درباره اخلاقيات است.
در اين كتاب گران سنگ، حضرت امام خميني(رحمه الله) به طور مفصل درباره مسائلي كه خداوند بزرگ، انسان را از آن نهي كرده بحث نموده اند؛ مانند ريا، كبر، حسد، غضب، حبّ دنيا، نفاق، غيبت و وسواس. هم چنين درباره توكّل، خوف و رجا، صبر، توبه، ذكر خدا، اخلاص، شكر، عبادت، شناخت خداوند و يقين مباحث ارزنده اي مطرح كرده و به بيان مسائلي از قبيل فطرت، تفكر و علم پرداخته اند.
اين اثر گران بها بارها از سوي انتشارات طه و مركز نشر فرهنگي رجاء به چاپ رسيده است.
حجة الاسلام سيداحمد فهري برحديث اول تاچهارم اين كتاب در244 صفحه شرحي نگاشته اند كه انتشارات اطلاعات آن را با نام اربعين در سال 1365 و در قطع وزيري منتشر كرده است.
2ـ اسرار نماز يا معراج السالكين. چ. دوم، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1372، 18 + 31 + 169 + 96 ص، وزيري.
اين كتاب شريف را در 21 ربيع الثاني 1358 هجري قمري / مطابق با 19 خرداد 1318 هجري شمسي نگارش نموده اند كه در 26 فصل منتشر شده است.
در اين كتاب ارزشمند، ايشان به بيان چگونگي نماز، حضور قلب، طهارت با آب و خاك، مكان و لباس و بدن نمازگزار، وقت نماز، سرّ استقبال كعبه و اسرار واجبات نماز ـ به زبان خواص اهل عرفان ـ پرداخته اند.
حجة الاسلام فهري شرحي در 307 صفحه بر آن نگاشته اند كه انتشارات نهضت زنان مسلمان آن را چاپ و منتشر نموده است. كتاب مزبور در سال 1369 هجري شمسي، به انضمام دست نوشته معظمٌ له از اين كتاب، تحت عنوان سرّ الصلوة، معراج السّالكين و صلوة العارفين از سوي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) راهي بازار شد. آية الله عبداللّه جوادي آملي نيز مقدمه اي را در 18 صفحه بر اين كتاب افزوده اند.
3ـ آداب الصلوة. چ. دوم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1372، 6 + 2 + 2 + 19 + 316 ص، وزيري.
اين كتاب را در تاريخ شنبه دوّم ربيع الثاني 1361 هجري قمري، مطابق با 30 فروردين 1321 هجري شمسي تدوين نمودند. كتاب مذكور، كه در حقيقت مختصري از كتاب «سرالصلوة» به زباني ساده تر مي باشد، به بيان آداب قلبي و اسرار معنوي نماز مي پردازد.
بنيان گذار جمهوري اسلامي ايران در اين كتاب مي آورند: «پيش از اين رساله اي فراهم آوردم كه به قدر ميسور از اسرار الصلوة در آن گنجانيدم و چون آن را با حال عامّه تناسبي نيست، در نظر گرفتم كه سطري از آداب قلبيه اين معراج روحاني را در سلك تحرير درآورم، شايد برادران ايماني را از آن تذكري و قلب قاسي خود را تأثري حاصل آيد.»
بر اين كتاب نيز سيد احمد فهري شرحي نوشته اند كه در 286 صفحه از سوي نهضت زنان مسلمان به چاپ رسيده است.
4ـ شرح حديث جنود عقل و جهل. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1377، 16 + 504 ص، وزيري.
اين كتاب شرحي بر حديث جنود عقل و جهل اصول كافي مرحوم كليني(رحمه الله) مي باشد كه در زمينه حديث شناسي و اخلاق و عرفان داراي ويژگي هايي خاص است. اين كتاب، كه حضرت امام(رحمه الله) آن را در رمضان المبارك 1363 ق. تأليف نموده اند، آخرين تأليف اخلاقي ـ عرفاني ايشان است. در اين تأليف، تنها 25 جند از 75 مورد جنود عقل و جهل شرح داده شده و حضرت امام(رحمه الله)شرح بقيه آن ها را به مجلّدي ديگر وانهاده اند كه ظاهراً موفق به تدوين آن نشده اند.
ب ـ سياسي ـ مذهبي
1ـ كشف الاسرار. تهران، كتاب فروشي علميه اسلاميه، 1327، 7 + 334 ص، رقعي.
در دوران جواني حضرت امام(رحمه الله) كتابي به نام اسرار هزار ساله از طرف وهابيت عليه شيعيان منتشر شد. با انتشار اين كتاب فاسد، احساس مسؤوليت، ايشان را بر آن داشت تا ردي بر آن بنويسند و جامعه را از اين خطر بزرگ مصون دارند. از اين رو، كتاب مزبور را تدوين نمودند. بازتاب چاپ اين كتاب در جامعه به حدّي بود كه تا مدتي پخش آن از سوي دستگاه ستمشاهي ممنوع گرديد. حضرت امام(رحمه الله)در اين كتاب، با بيان اهميت توحيد، نبوّت، امامت و حكومت فقيه، به شبهاتي درباره شرك، بت پرستي، معجزه، شفاعت، تقيه، غدير خم، جهاد، ماليات، قانون و مانند آن پاسخ گفته و ويژگي هاي زيارت جامعه، استخاره، عزاداري و روحانيت را برشمرده و شفا خواستن از تربت ائمّه اطهار(عليهم السلام)را روشن ساخته اند. هم چنين ايشان در اين كتاب گران سنگ، در بخش جداگانه اي، عدم لياقت رضا خان را براي سلطنت ثابت نموده اند.
كتاب مذكور از ارزش و ويژگي ديگري نيز برخوردار مي باشد و آن اين كه چون حضرت امام(رحمه الله)مشغول نگارش و تدوين اين كتاب بودند، برايشان درد چشمي عارض شد كه سخت از آن آزرده خاطر گشتند، ولي لطف الهي در اين تدوين، رفيق مؤلف شد، درد چشم ايشان از بين رفت و گويي كه هيچ عارضه اي متوجه آن عزيز نبوده است.
2ـ رساله در تقيّه. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1378 ش، 120 ص، وزيري.
اين رساله را حضرت امام(رحمه الله) در ماه شعبان 1373 ق. به سبك جديد و با طرح مسائلي ارزنده، تدوين نمودند كه در آن مسائلي در ارتباط با اهل سنّت و فرقه هاي آنان و نوعي وحدت كه در رابطه با آن ها در دين اسلام و تشيّع مطرح مي باشد، بيان شده است، در اين كتاب، براي اولين بار در كتب فقهي و اصولي، تقيه مداراتي مورد تحقيق كامل واقع شده است.
ج ـ فلسفي ـ عرفاني
1ـ مصباح الهدايه الي الخلافة و الولاية. ترجمه سيد احمد فهري، تهران، پيام آزادي، 1360، 14 + 214 + 8 ص، وزيري.
اين كتاب را، كه از نظر سير عرفان، نمونه اي از معارف الهيه مي باشد، امام خميني(رحمه الله) در سن 27 سالگي به رشته تحرير درآورده اند. بعضي از علماي بزرگ معاصر نيز بر آن حاشيه زده اند. در اين كتاب، زيبايي و شكوه جمال معنوي حضرت امام(رحمه الله) به كمال نمايانده شده و از اين رو، نزد خواص جايگاهي ممتاز يافته است.
در اين اثر، از مباحث توحيد، علم الاسماء مسائل مهمي از قبيل بحث بَدا، سرّ قدر، علم حق به اشيا پيش از كثرت، به طريقه حكما گفتگو شده است. زبان كتاب رسا، زيبا و بهجت افزاست. مسائل غامض و مباحث عالي نبوت و ولايت در عباراتي نسبتاً كوتاه، ولي با مهارت تقرير شده است.
اين كتاب را آقاي سيد احمد فهري در 222 صفحه ترجمه كرده كه تاكنون بارها چاپ و منتشر گرديده است.
2ـ شرح دعاء السحر. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1374 4 + 4 + 180 + 63 ص، وزيري.
در اين كتاب، كه حضرت امام(رحمه الله) در سن 29 سالگي آن را به رشته تحرير درآورده اند، به مباحثي از قبيل دستور دعا كردن، اخلاص، طريقه سلوك، مقام الهي، اوصاف خداوندي، انسان كامل و اسم اعظم پرداخته اند.
كتاب مذكور را حجة الاسلام سيد احمد فهري در 289 صفحه ترجمه نموده كه بارها از سوي نهضت زنان مسلمان و ناشرين ديگر چاپ و پخش گرديده است. متن عربي كتاب در بهمن 1374 هجري شمسي، توسط مؤسسه عروج و زير نظر مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) به چاپ رسيده و راهي بازار كتاب شده است.
3ـ ره عشق. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله)، 1368، 47 ص، وزيري.
اين كتاب صحيفه اي اخلاقي، عرفاني و تربيتي از امام(رحمه الله)خطاب به خانم فاطمه طباطبايي، همسر مرحوم حاج احمد آقا، است كه در تاريخ 12 رمضان 1404 با مفاهيمي بلند و معنوي نگاشته شده است. در اين اثر، متن نامه حضرت امام(رحمه الله)خوشنويسي شده و تصوير دست خط مبارك ايشان نيز زينت بخش آن است. در پايان كتاب، فهرست توضيحات و تعبيرات و اصطلاحات آورده شده است.
د ـ فقه
1ـ تحرير الوسيله. نجف اشرف، مطبعة الآداب، بي تا، 2 ج، (7 + 662) + (646) ص، وزيري.
اين كتاب در سن 64 سالگي حضرت امام(رحمه الله) در سال 1384 هجري قمري در بورسا، محل تبعيد معظمٌ له در تركيه به رشته تحرير درآمده است و همان حاشيه ايشان بر كتاب وسيلة النجاة مرحوم آية اللّه سيدابوالحسن اصفهاني(رحمه الله) مي باشد كه با اضافاتي بدين صورت درآمده و بيانگر نظرات فقهي آن حضرت است.@#@
اين كتاب بارها از سوي ناشران گوناگون در ايران، بيروت و نجف به چاپ رسيده و از سوي آقايان علي اسلامي و قاضي زاده، زير نظر حضرات آيات مؤمن قمي و طاهري خرّم آبادي و به همّت دفتر انتشارات اسلامي در 4 جلد به فارسي منتشر گرديده است.
تا كنون شرح هاي متعددي بر تحرير الوسيله نوشته شده كه در ذيل، به نمونه هايي از آن اشاره مي شود:
1ـ تفصيل الشريعه في شرح تحرير الوسيله، آية الله فاضل لنكراني؛
2ـ انوار الفقاهه، آية الله مكارم شيرزاي؛
3ـ مستند تحرير الوسيله، احمد مطهري؛
4ـ مستند تحرير الوسيله، شهيد حاج سيد مصطفي خميني؛
5ـ مصباح الشريعه، حاج شيخ عبدالنبي نمازي؛
6ـ دليل تحرير الوسيله، حاج شيخ علي اكبر سيفي؛
7ـ شرح تحرير الوسيله، حاج شيخ احمد سبط الشيخ؛
8ـ شرح تحرير الوسيله، آية الله يوسف صانعي؛
9ـ شرح تحرير الوسيله، آية الله محمد مؤمن؛
10ـ شرح تحرير الوسيله، اية الله محمدحسن احمدي فقيه (يزدي).
2ـ بيع. تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1407 هـ. ق، 5 ج، 2396 ص، وزيري.
در خلال اقامت حضرت امام(رحمه الله) در نجف اشرف و در كنار درس خارج مكاسب، اين كتاب توسط معظمٌ له تحرير شده كه تاريخ اتمام جلدپنجم آن جمادي الاولي 1369 هجري قمري مي باشد.
اين كتاب، همچون دايرة المعارفي فقهي است كه از كتاب هاي بسيار مهم در عالم فقه و فقاهت مي باشد و درباره احكام خيار، ربا، شرط جواز تصرف، عقود، بيع فاسد و فضولي، بيع وقف، بيع مجهول، حرمت احتكار، رهن، ولايت فقيه، ولايت پدر و سهم امام و سهم سادات در آن به بحث پرداخته اند.
3ـ طهارة. قم، حكمت، بي تا، 3 ج، 832 ص، وزيري.
اين كتاب، كه بر اساس ترتيب «شرايع» نگاشته يافته است، جلد اول آن درباره دماء ثلاثه بحث مي كند و حضرت امام(رحمه الله) آن را در روز شنبه 22 ربيع الاول 1376 هجري قمري به اتمام رسانده اند.
در جلد دوم آن، وارد بحث تيمّم شده اند و مسائلي از قبيل «بر آنچه تيمّم صحيح است»، «جاهايي كه بايد تيمم كرد»، «اگر تيمم نكرد و غسل و وضو گرفت چه مي شود» را مطرح نموده اند. اين جلد از كتاب در تاريخ 11 شعبان 1376 هجري قمري به اتمام رسيده است.
در جلد سوم، بحث نجاسات، اقسام آن و احكام نجاسات بيان گرديده و احكام مني، مردار، مسّ ميت، خون، سگ، خوك، شراب، عصير عنبي، فقاع، كافر، منكر ضروري، منافقان، ولدالزّنا، عرق جنب از حرام و عرق شتر نجاستخوار توضيح داده شده است. اين جلد از كتاب در سال 1377 هجري قمري به نگارش درآمده است.
4ـ مكاسب محرّمه. با مقدمه سيدمحمد هاشمي، تحقيق فني: مؤسسه امام صادق(عليه السلام)، قم، 1373، 1 ج، (22 + 484 + 10) + (432 + 112) ص، وزيري.
حضرت امام(رحمه الله) درباره حرمت انتفاع به نجس و ميت، كذب، قمار، بيع ميت، بيع سگ، حكم عصير، بيع سلاح، حرمت تصوير، غنا، غيبت و استماع آن در اين كتاب به بحث پرداخته اند. اين مجموعه در جمادي الاولي 1380 هـ. ق. تحرير شده است.
5ـ رساله اي مشتمل بر چند فايده در بعضي مسائل مشكله
6ـ رساله احكام (توضيح المسائل). تصحيح آية الله رضواني، تهران، راه امام، 1359، 337 + 11 ص، وزيري.
در اين كتاب گران بها، كه در برگيرنده نظرات فقهي حضرت امام(رحمه الله)در احكام فرعيه مي باشد، قريب 2895 مسأله شرعي بيان گرديده كه تاكنون به زبان هاي گوناگوني از سوي ناشران، در تيراژهاي بسيار گسترده، در سراسر دنيا به چاپ رسيده است.
7ـ عروة الوثقي مع تعليقة الامام الخميني. قم، وجداني، بي تا، 726 ص، وزيري.
عروة الوثقي را مرحوم علاّمه طباطبائي(قدس سره)تهيه و تنظيم نموده اند و مراجع عاليقدر شيعه نظرات فقهي خود را بر آن حاشيه زده اند.
انتشارات دارالفكر نيز مجموعه نظرات فقهي حضرت امام(رحمه الله) را در مجموعه اي به نام تعليقة علي العروة الوثقي در تاريخ 1375 هجري قمري در 368 صفحه وزيري منتشر كرده است.
هـ ـ اصول
1ـ طلب و اراده. ترجمه سيد احمد فهري، تهران، انتشارات علمي ـ فرهنگي، 1362، 162 ص، وزيري.
اين رساله در رديف مسائل علم اصول به شمار مي رود كه حضرت امام(رحمه الله) در آن با سبكي خاص، نقدهايي بر اصوليان ذكر كرده اند و از اين نظر حايز اهميت است.
اين رساله همچنين به مسأله طلب و ارداه ـ كه يكي از موضوعات موسوعه علم اصول است ـ پرداخته و آن را از لحاظ فلسفي، عرفاني و روايي دقيقاً ريشه يابي كرده است. هم چنين به مسائلي از قبيل جبر و تفويض، معناي كلام و متكلم، اراده حق تعالي، اراده انسان، و بيان حقيقت سعادت و شقاوت پرداخته است.
2ـ الاستصحاب. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1375، 456 ص، وزيري.
اين رساله به بحث درباره اصالت صحت در فعل غير مسلمان ـ كه بحثي ضروري است پرداخته و تحقيقي نيز در حكم قرعه ارائه داده. در اين رساله ارزشمند، قاعده تجاوز و فراغ نيز بررسي شده و از آن دو به عنوان يك قاعده، كه قاعده تجاوز مي باشد، بحثي مطرح گشته است. نگارش رساله مذكور در تاريخ 9 رمضان 1370 هجري قمري پايان يافته است.
3ـ نيل الاوطار في بيان قاعدة «لاضرر و لاضرار».
اين كتاب تقريرات درس خارج اصولِ حضرت امام(رحمه الله)مي باشد كه به همراه جلد سوم تهذيب الاصول ـ آيت الله جعفر سبحاني ـ به چاپ رسيده است.
4ـ التعادل و التراجيح. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1375، 218 + 55 ص، وزيري.
اين رساله را حضرت امام(رحمه الله) درسال 1370 هجري قمري تأليف نموده و بحث مهم اصولي تعادل و تراجيع را دقيقاً مورد بررسي قرار داده اند. اين كتاب، كه در خصوص منشأ اختلاف ادله تقيه، دخالت زمان و مكان در احكام شرعي و چگونگي انتخاب خبر موثق بحث مي كند، درجمادي الاولي 1370 ق. به پايان رسيده است.
اين رساله تحت عنوان «رسالة في التعادل و التراجيح» در جلد دوم كتاب الرسائل با تذييلات آية الله مجتبي تهراني نير به چاپ رسيده است.
5ـ رساله در موضوع علم اصول.
در اين رساله پر اهميت، امام امّت(رحمه الله)موضوع علم اصول را مشخص نموده اند؛ چنانچه ايشان در اين رساله مي آورند: «چون اين مطلب عار است بر اصوليّين كه موضوع اصول معلوم نشود، در اين رساله مسأله را حل مي نماييم.
6ـ انوار الهداية في التعليقة علي الكفاية. قم، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1372، 2 ج، (15 + 385 + 39) + (443 + 45) ص، وزيري.
تعليق مزبور در اول جمادي الاولي سال 1368 هجري قمري به پايان رسيده و در سال 1413 هـ. ق. راهي بازار كتاب گرديده است. حضرت امام(رحمه الله) در اين كتاب، كه تعليقي بر كفاية الاصول مرحوم آخوند خراساني مي باشد، مباحث قطع، ظن و شك را به طور مبسوط مورد كنكاش قرار داده اند.
7ـ مناهج الوصول الي علم الاصول. چ دوم، قم، مؤسسه تنظيم و نشر اثار امام خميني(رحمه الله)، 1373، 2 ج، (419 + 11) + (339 + 67) ص، وزيري.
اين كتاب اصولي نيز كه از آثار گران سنگ روح خداست، به موضوعات اوامر، نواهي، مفاهيم، عام و خاص، و مطلق و مفيد مي پردازد و طالبان دانش حوزوي را با علم اصول آشنا مي كند.
8ـ الاجتهاد و التقليد. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1377، 200 ص، وزيري.
اين كتاب در سال 1370 ق. تأليف شده و به موضوعات اجتهاد و تقليد پرداخته است.
9ـ تقريرات اصوليه.
اين كتاب، تقريرات درس اصول مرحوم آية الله العظمي بروجردي است كه به قلم حضرت امام(رحمه الله) تحرير شده است. كتاب مزبور از آغاز تعريف و موضوع علم اصول تا مباحث قطع و ظن را در برمي گيرد.
10ـ رسالة في قاعدة من ملك. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1378، 100 ص، وزيري.
11ـ رساله في حجّية خبر اصحاب الاصول و الكتب.
در اين رساله كه در 30 صفحه، ضمن جلد سوم كتاب الطهارة معظّمٌ له به چاپ رسيده، درباره قاعده اجماع و تفاوت اصل و كتاب بحث شده است.
12ـ رساله في قاعدة اليد.
اين رساله،كه تقريرات درس حضرت آية الله العظمي بروجردي؛ مي باشد، به زودي از سوي انتشارات مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) به چاپ خواهد رسيد.
و ـ تعليقات و حواشي
1ـ حاشيه بر مصباح الانس و شرح آن مفتاح الغيب.
2ـ حاشيه بر فصوص الحكم قيصري.
3ـ تعليقة علي شرح فصوص الحكم و مصباح الانس. با مقدمه محمدحسن رحيميان، قم، پاسدار اسلام، 406 هـ. ق.، 327 ص، وزيري.
اين كتاب در بخش اول خود، «تعليقات علي شرح فصوص الحكم قيصري» را آورده و در بخش دوم، «تعليقات علي مصباح الانس قونوي» را داراست.
در سال 1355 هـ. ق.، حضرت امام(رحمه الله)در سن 35 سالگي نگارش آن را به پايان رسانده است.
لازم به ذكر است كه متن كتاب فصوص الحكم را محي الدين عربي تأليف نموده و داوود بن محمود بن محمد رومي قيصري بر آن شرح زده است. هم چنين كتاب مصباح الانس در شرح مفتاح غيب المجمع و الوجود را ابي المعالي صدرالدين محمد بن اسحاق قونوي نوشته و محمّد بن حمزة بن محمّد بر آن شرح زده است.
اين مجموعه درباره مسائلي همچون وجود، اسما و صفات خداوند، جوهر و عرض، عالم مثالي، نبوّت، رسالت، ولايت، حكمت ها و فصول فاتحه بحث مي كند.
چنانچه علاّمه شهيد مرتضي مطهري(رحمه الله) فرموده اند، درك اين كتاب در قرن اخير فقط توسط افراد انگشت شماري ممكن است و تعليق حضرت امام(رحمه الله) بر اين شرح ها، نشان از عظمت علمي آن رهبر فرزانه دارد.@#@
4ـ حاشيه بر اسفار اربعه.
متأسفانه تنها مقدار كمي از اين حاشه به خط حضرت امام(رحمه الله)موجود مي باشد و بخش آخر آن در دست نيست.
5ـ حاشيه بر رساله شرح حديث رأس الجالوت قاضي سعيد قمي و شرح مستقلي بر همان حديث.
اين كتاب، علاوه بر آن كه شرح حديث مزبور را به عهده دارد، حاوي مطالب
عميق و عرفاني در زمينه مسائل توحيدي است و حضرت امام(رحمه الله) در تاريخ 22 ربيع المولود 1348 هـ. ق. آن را به پايان برده اند.
6ـ حاشيه اي بر شرح دعاي سحر.
اين حاشيه در شرح كتاب دعاي سحر بوده و بر اساس همان محور شرح دعاي سحر، به عنوان تكميل متن، از سوي ايشان، اضافاتي نگاشته شده است.
7ـ تعليقات و حواشي بر كتاب ارث. مرحوم حاج ملا هاشم خراساني. قم، چاپ سنگي، بي تا، 120 ص، به انضمام اصل رساله.
كتاب ارث، كه يكي از كتاب هاي مشكل حوزه هاي علميه در بحث فقه مي باشد، بعضي از مشكلات خود را در اين كتاب با عظمت حضرت امام(رحمه الله) حل شده يافته است.
8ـ التعليقه علي الفوائد الرضوية. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1375، 190 ص، وزيري.
فوائد الرضويه نام شرحي است بر حديث احتجاج حضرت علي بن موسي الرضا(عليه السلام)با رأس الجالوت يهودي كه مرحوم حكيم كوچك قاضي سعيد قمي نگاشته است. حضرت امام(رحمه الله) بر اين كتاب تعليقات متعددي نگاشته اند كه پايان تأليف آن 22 ربيع المولود 1348 ق. مي باشد. اين كتاب، همراه با اصل متن، فهرست و پاورقي هاي توضيحي منتشر شده است.
ز ـ مجموعه پيام ها و سخنراني ها
1ـ صحيفه انقلاب. تهران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلام، 1368، 38 ص.
اين كتاب كه براي اولين بار در تاريخ مذكور به چاپ رسيده، در بر گيرنده متن كامل وصيت نامه سياسيـ الهي حضرت امام(رحمه الله)مي باشد كه همراه با دست خط معظمٌ له تدوين شده است. اين صحيفه تاكنون به ده ها زبان خارجي ترجمه و منتشر گرديده است.
آقاي عليرضا اسماعيلي جمكراني نيز كتابي در 192 صفحه منتشر كرده كه زحمت انتشار آن را مؤسسه چاپ و نشر عروج به عهده داشته است. مؤلف در اين كتاب، كه متن اصلي آن 164 صفحه مي باشد، علاوه بر توضيحاتي در خصوص وصيت نامه حضرت امام(رحمه الله) 318 پرسش و پاسخ از وصيت نامه ـ ويژه دانشجويان دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي ـ مطرح كرده است. چاپ اول اين كتاب در زمستان 1375، چاپ دوم آن در پاييز 1376 و چاپ سوم آن در زمستان 1377 منتشر گرديده است.
2ـ نداي حق. تهران، كميل، 1357، 448 ص، وزيري.
مجموعه اي از پيام ها، مصاحبه ها و سخنراني هاي امام امت(رحمه الله)از تاريخ 17/7/1357 هجري شمسي تا 30 آبان 1357 كه شامل 8 پيام، 33 مصاحبه و 31 سخنراني رهبر انقلاب در نخستين هفته هاي اقامت در پاريس مي باشد كه به وسيله «اتحاديه انجمن هاي اسلامي دانشجويان در اروپا» و «انجمن اسلامي دانشجويان در امريكا و كانادا» گردآوري شده است.
2 ـ كتب تدوين شده از آثار امام(رحمه الله)
الف ـ اخلاق و سير و سلوك
1ـ مبارزه با نفس يا جهاد اكبر. تنظيم سيد حميد روحاني، چ. سوم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1373، 5 + 7 + 63 ص، رقعي.
اين كتاب بخش هايي از بيانات شيوا و سازنده امام خميني(رحمه الله)در زمينه مسائل اخلاقي است كه در آستانه ماه مبارك رمضان و فرصت هاي مناسب ديگر، در نجف اشرف ايراد شده است.
حضرت امام(قدس سره) در اين كتاب گران بها، علاوه بر بيان فضايل اخلاقي، روحانيان بيدار و انقلابي را نسبت به خطرهاي موجود در جامعه آگاه ساخته اند.
ب ـ سياسي ـ مذهبي
1ـ حكومت اسلامي يا ولايت فقيه. تنظيم سيد حميد روحاني، چ. دوم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1373، 7 + 15 + 4 + 142 + 1 ص، وزيري.
اين كتاب مجموعه سيزده سخنراني درباره حكومت اسلامي است كه حضرت امام(رحمه الله)در فاصله 13 ذي القعده 1389 هجري قمري تا 2 ذي الحجه 1389 هجري قمري / 1/11/1348 تا 20/11/1348 در ايام اقامت در نجف اشرف ايراد نموده اند.
نخست ياران آن رهبر خردمند، اين كتاب را در بيروت به چاپ رساندند و هم زمان در ايران، اروپا، امريكا، پاكستان و افغانستان پخش گرديد. اين كتاب پيش از پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1356 در ايران با نام نامه اي از امام موسوي كاشف الغطاء به ضميمه جهاد اكبر چاپ شد.
پس از پيروزي انقلاب، كتاب مزبور حضور چشم گيري در جامعه پيدا كرد و امروز نيز در سر لوحه برنامه كاري حاميان ولايت و طرفداران انقلاب اسلامي قرار دارد. كتاب ياد شده علاوه بر بيان مفصّل مسأله «ولايت فقيه» و تبيين موضوع انتصاب ولي فقيه، ضرر مقدس مآب هاي احمق را گوشزد نموده است.
2ـ شؤون و اختيارات ولي فقيه. تهران، اداره كل انتشارات و تبليغات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1365، 3 + 4 + 116 + 23 ص، وزيري.
اين كتاب ترجمه صفحات 459 ـ 520 جلد دوم كتاب البيع معظمٌ له مي باشد كه به بيان مطالبي از قبيل لزوم تشكيل حكومت اسلامي، ويژگي هاي حاكم اسلامي، وجوب تشكيل حكومت بر فقها، حق تصرّف فقيه در سهم امام، شرط عدالت و وثاقت در ثبوت ولايت مؤمنان و مزاحمت فقيه نسبت به شخص عادل مي پردازد.
ج ـ تفسير
1ـ تفسيرسوره حمد. تهيه وتنظيم علي اصغررباني خلخالي، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1400 هـ. ق، 125 + 6 ص، رقعي.
مجموعه 5 جلسه تفسير حضرت امام(رحمه الله) از سوره حمد كه در آذر و دي 1358 هجري شمسي در برنامه «با قرآن در صحنه» از سيماي جمهوري اسلامي ايران پخش گرديد، در اين كتاب به چاپ رسيده است. اين برنامه متأسفانه به دليل شكوه ناآشنايان و بيماري آن حضرت، براي هميشه تعطيل گرديد و تشنگان معارف را محروم گذارد.
مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) در بهار 1375 هجري شمس با الحاق تفسير سوره حمد از كتاب سرّ الصلوة و ضميمه نمودن معناي بسمله و ديگر فقرات سوره حمد در آثار مكتوب و شفاهي ايشان به آن، كتابي با همان نام در 282 صفحه در اختيار علاقمندان قرار داد.
2ـ تفسير سوره علق. تهران، حجر، بي تا، 27 ص، رقعي.
بخشي از مجموعه مباحث حضرت امام(رحمه الله)در برنامه «با قرآن در صحنه» در تفسير سوره علق مي باشد كه در اين كتاب به چاپ رسيده است.
د ـ فقه
1ـ رسالة في الاجتهاد و التقليد. قم، اسماعيليان، 1358 هـ. ق، وزيري.
اين رساله، كه تقرير درس خارج حضرت امام(رحمه الله) مي باشد، مباحث ولايت فقيه، قضاي اسلامي، مسائل اجتهاد و تقليد را مورد بحث قرار داده است.
2ـ زبدة الاحكام. تهران، سازمان تبليغات اسلامي، 1404 هـ. ق، 273 ص، رقعي.
در اين كتاب، حضرت امام خميني(رحمه الله) به بيان مسائل تقليد، طهارت، نماز، روزه، زكات، خمس، دفاع، بيع و طلاق پرداخته اند.
3ـ مسأله قضاوت. ترجمه محمد اميني، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1360، 68 ص، وزيري.
اين كتاب ترجمه بحث قضاوت از تحرير الوسيله مي باشد كه توسط آقاي محمّد اميني به فارسي برگردانده شده است. در اين كتاب، مسائلي از قبيل مسأله قضاوت، خصوصيات و وظايف قاضي، چگونگي اظهارات مدعي، دفاعيات متهم، شاهد و كيفيت سوگند، احكام يد چگونگي ابلاغ حكم قاضي به قاضي ديگر مطرح گرديده است.
4ـ استفتائات. قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1366، 1372، 2 ج، (520) + (632) ص، وزيري.
اين كتاب دربرگيرنده پاسخ هاي حضرت امام(رحمه الله) به سؤالات فقهي اقشار مردم درباره مسائل تقليد، طهارت، نماز، روزه، زكات، خمس، حج، امر به معروف، نهي از منكر، دفاع، مكاسب محرّمه، شفعه، صلح، اجاره، امانت، مضاربه، شركت، دين و قرضي، رهن، حواله، وكالت، وقف، وصيت، كفّاره، غضب و گناهان كبيره مي باشد. جلد سوم اين كتاب نيز از سوي همان ناشر به چاپ خواهد رسيد.
5ـ استفتائات رزمندگان. كرمان، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي، با همكاري لشكر 41 ثارالله، 1376، 84 ص، رقعي.
اين كتاب كه در هجده قسمت و شش فصل دسته بندي شده، دربرگيرنده 204 استفتاء از حضرت امام(رحمه الله) در زمنيه مسائل جبهه است كه توسط نگارنده تدوين گرديده و اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان كرمان آن را به چاپ رسانده است.
از جمله مسائلي كه اين كتاب به آن پرداخته، احكام دفاع، احكام برخورد با دشمن، احكام غنايم جنگي، احكام روحانيان، احكام فرماندهان، رعايت اصول نظامي، احكام رانندگان و احكام مجروحان، معلولان و شهدا مي باشد.
6ـ احكام جبهه. تهران، تبليغات و انتشارات ستاد مركزي سپاه، 1365، 255 ص، رقعي.
مجموعه اي از فتاواي حضرت امام خميني(رحمه الله) درباره مسائل مورد نياز جبهه ها به وسيله حجة الاسلام علي محمّد اسدي مي باشد كه تحت عنوان مزبور به چاپ رسيده است.
7ـ مناسك حج، چ. پنجم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1370، 272 ص، رقعي.
اين كتاب علاوه بر ترجمه بعضي از مسائل حج كتاب تحرير الوسيله، قريب 550 مسأله جديد از حضرت امام(رحمه الله)را درباره اعمال حج دربردارد.
8ـ الخلل في الصلوة. بي جا، مطبعه مهر، بي تا، 309 ص، وزيري.
از جمله كتاب هاي ارزنده و ارزشمند امام(رحمه الله) كه به بيان مسائلي از قبيل فرق بين جهل و سهو و نسيان، حكم نماز پشت به قبله، وقت هاي نماز، شك، مسائل نماز و نماز مسافر پرداخته همين كتاب است. مطالب اين كتاب در نجف اشرف تدريس شده و پس از پيروزي انقلاب اسلامي از سوي ناشران مهر،اسماعيليان و چاپ محمّد قم منتشر و پخش گرديده است.@#@ شيوه حضرت امام(رحمه الله) در تأليف اين كتاب، سبكي كاملاً نوين است كه واجد نوعي پويايي مي باشد.
9ـ رساله في تعيين الفجر في الليالي المقمره. شرح و تفسير محمدحسن احمدي فقيه، تهران مركز نشر مدرس، 1367، 29 + 3 ص، رقعي.
رساله مذكور به موضوعاتي از قبيل تعيين ليالي، بيان منشأ فجر، صورت وضع خورشيد و ماه و زمين در ليالي مقمره، وقت نجومي و فجر، فجر صادق و فجر كاذب پرداخته است.
10ـ احكام بانوان و مادران. گردآورنده عبدالرحيم موگهي، قم، شفق، 1370، 240، رقعي.
مطالب اين كتاب از عروة الوثقي، استفتائات، تحرير الوسيله و توضيح المسائل امام خميني(رحمه الله) استخراج شده است.
11ـ رساله آموزشي. تنظيم رضا قربانيان قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1363، 116 ص، رحلي.
اين رساله منتخبي از توضيح المسائل، استفتائات و تحرير الوسيله امام خميني(رحمه الله)و حواشي معظمٌ له بر عروة الوثقي مي باشد. آقاي قربانيان تلاش كرده تا با روشي نوين، مسائل اوليه اي را كه مورد ابتلاي همگان است، در اين كتاب جمع آوري نمايد.
12ـ احكام روزه. گردآورنده عبدالرحيم موگهي، قم، نمايشگاه و نشر كتاب، 1411، رقعي.
اين كتاب شامل مقدّمات احكام، احكام تقليد، احكام روزه، استفتائات و سؤالات شرعي روزه داران و مفاهيم و اصطلاحات احكام آن است كه با استفاده از فتاواي حضرت امام خميني(رحمه الله)تنظيم شده است.
13ـ 380 استفتاء جديد از امام امّت. گردآورنده ع ـ ق، قم، موسسه ونشرفرهنگ اهل بيت(عليه السلام)، 1404 هـ. ق.، 100 ص، رقعي.
380 استفتا از حضرت امام(رحمه الله) درباره تقليد، مطهرات، نماز، روزه، خمس، زكات، حج، معاملات، حجاب، نكاح و قوانين دولت اسلامي دراين كتاب گردآمده است.
14ـ احكام فقهي در سفرهاي خارجي. تدوين محمدحسين فلاح زاده، قم، معروف، 1374، 168 + 8 ص، رقعي.
مسائل ويژه اي كه در مسافرت هاي خارج از كشور، به خصوص كشورهاي غير اسلامي، مورد ابتلا مي باشد، در اين كتاب آمده است. مطالب اين كتاب بيش تر بر اساس تنظيم مرسوم ابواب فقه آورده شده كه مطابق با فتاواي بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران، حضرت امام خميني(رحمه الله)است.
15ـ مجموعه اي از فتاوي جديد امام خميني. تهران، انجمن اسلامي كارمندان دادگستري مركز، 1361، 96 ص، رقعي.
كتاب مزبور مشتمل بر فتاوي جديد حضرت امام(رحمه الله) درباره نماز، روزه، خمس، زكات، ارز، فروش چك و سفته، بعضي احكام مربوط به زن، روضه خواني، قمه زني و اعتياد است.
16ـ نجاة العباد. قم، بي نا، 1378. ق، 2 ج، (202) + (155) ص، وزيري.
جلد اول درباره مباحث تقليد تا احكام عمره و جلد دوم درباره احكام معاملات تا احكام طلاق مي باشد.
17ـ ره توشه حج. تدوين علي محمد اسدي، قم، جهان آرا، 1362، 100 ص، پالتويي.
اين كتاب در برگيرنده فتاوي، استفتائات و توصيه هاي امام خميني(رحمه الله) به حجاج است.
18ـ احكام تقليد و اجتهاد. گردآوري عبدالرحيم موگهي، چ. سوم، قم، 1376، دفتر تبليغات اسلامي، 234 ص، وزيري.
اين كتاب بيان گر احكام تقليد و اجتهاد مطابق با فتواي امام خميني(رحمه الله) است.
19ـ احكام ويژه بانوان در حج. تهيه و تنظيم: محمدحسين فلاح زاده، تهران، مشعر، 1371، 86 ص، رقعي.
اين كتاب بيان كننده احكام ويژه بانوان در حج مطابق با فتواي امام خميني(رحمه الله) است. در اين كتاب، فتاواي آيات عظام: خوئي، گلپايگاني و اراكي(رحمهم الله) نيز ذكر شده است.
20ـ استفتائات اختصاصي بانوان مطابق با فتواي امام. تهيه و تنظيم: حسين متقي، قم، زائر، 1378، 65 ص، وزيري.
اين كتاب در برگيرنده مسائل خاص بانوان در فتواي امام خميني(رحمه الله) است.
21ـ احكام نماز: وقت شناسي، قبله شناسي. تهيه و تنظيم: محمد وحيدي، چ. هشتم، قم، دفتر تبليغات اسلامي، 1375، 191 ص، رقعي.
در اين كتاب، احكام نماز، وقت شناسي و قبله شناسي در فتواي امام خميني(رحمه الله) به طور مبسوط بيان گرديده است.
هـ ـ اصول
1ـ الرسائل. قم، المطبعة العلميه، 1385 هـ. ق.، 2 ج، 576 ص، وزيري.
حضرت امام(رحمه الله)مباحث اصولي«لاضرر و لا ضرار»، استصحاب، تعادل و تراجيح، اجتهاد، تقليد و تقيه را در اين كتاب مورد بحث قرار داده اند. اين كتاب با تذييلات حاج شيخ مجتبي طهراني به چاپ رسيده است.
2ـ تهذيب الاصول. تدوين آية الله جعفر سبحاني، چ. سوم، قم، دارالفكر، 1367، 1002 ص، وزيري.
كتاب مذكور تقريرات درس اصول حضرت امام در قم مي باشد كه درباره مسائل عام و خاص، امارت، ظن، حكم واقعي و ظاهري، خبر واحد، برائت، اشتغال، قاعده لاضرر، اجتهاد و تقليد بحث مي كند.
3ـ بدائع الدرّر في قاعدة نفي الضرّر. چ دوم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1484 هـ. ق؛ 140 + 36 ص، وزيري.
اين كتاب كه مشتمل بر فهرست آيات، احاديث، اسماي نبي خاتم(صلي الله عليه وآله)، اعلام، اشعار، اسماي كتب وارده در متن كتاب، اماكن، طوايف، كلمات، وقايع، مصادر و موضوعات مي باشد، پس از پيروزي انقلاب اسلامي به جمع كتب ارزشمند كشورمان پيوست.
حضرت امام(رحمه الله) در اين كتاب قاعده «لاضرر و لاضرار» فرق بين ضرر و ضرار را تشريح نموده اند.
و ـ شعر
1ـ ديوان امام. با مقدمه فاطمه طباطبائي، خوشنويسي جليل رسولي، چ. سوم، تهران، موسسه تنظيم و نظر آثار امام خميني، 1374، 3 + 14 + 314 + 124 ص، وزيري.
حضرت امام(رحمه الله) در دوران جواني، غزليات فراواني سروده بوده و آن ها را در دفتري نيز گردآوري نموده بودند، اما متأسفانه در جريان سفرهاي پياپي ايشان، اين دفتر مفقود گرديد.
پس از آن نيز سروده هايي از ايشان در دست بود كه برخي به خط خود ايشان ثبت گرديده بوده، تعدادي نيز به وسيله همسر گراميشان استنساخ شده و در دفترچه اي گردآوري شده است. اين دفترنيز درجريان تغييرمكررمحل سكونتشان مفقودگرديده است.
برخي از دست نوشته هاي باقيمانده، در پي هجوم مأموران ساواك به منزل و كتابخانه شخصي ايشان از دست رفت؛ اما نسخه اي چند از آثار منظوم قديمي ايشان، كه در دست ارادتمندان و دوستان آن حضرت چونان امانتي ارزشمند نگاه داري مي شد، به تدريج با ارسال به موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) جمع آوري شد.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز حضرت امام(رحمه الله)بنابه خواهش و اصرار فراوان بانو فاطمه طباطبائي ـ همسر حاج احمد آقا ـ اشعاري در قالب هاي متنوع و با مضامين عرفاني سرودند.
تمامي سروده هاي پس از پيروزي انقلاب و آثار به دست آمده از سروده هاي قديم ايشان در مجموعه اي به نام ديوان امام گردآوري شد و بعد از رحلت آن بزرگوار از سوي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) در اختيار علاقه مندان به آن پيرمراد قرار گرفت.
فرهنگ ديوان امام نيز كتاب جداگانه اي است كه علاقه مندان به اين ديوان را در دست يابي به مقصود ياري مي رساند.
2ـ سبوي عشق. گردآوري و تنظيم مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، تذهيب كريم صفايي، خط جليل رسولي، چ. دوم، تهران، سروش، بي تا، 22، وزيري.
مجموعه از غزل هاي عارفانه حضرت امام(رحمه الله) كه از سال 1365 ـ 1378 سروده اند، در اين كتاب جمع آوري شده و به شكلي بسيار زيبا به چاپ رسيده است.
3ـ باده عشق. خوشنويسي جليل رسولي، تهران، موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1373، 87 ص، وزيري.
اين كتاب حاوي بخشي از غزليات و رباعيات حضرت امام خميني(رحمه الله) و نامه هاي عرفاني آن بزرگوار به خانم فاطمه طباطبائي ـ همسر گرامي مرحوم حاج احمد آقا خميني ـ است.
4ـ نقطه عطف. چاپ ششم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1376، 96 ص، وزيري.
مجموعه اي از اشعار حضرت امام(رحمه الله) به همراه نامه اي از آن حضرت خطاب به فرزند گراميشان، حاج احمد آقا، تحت عنوان مزبور منتشر گرديده است.
5ـ محرم راز. خوشنويسي جليل رسولي و ناصر جواهرپور، چ چهارم، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1373، 96 ص، وزيري.
تعدادي از غزليات و رباعيات منتشر نشده حضرت امام(رحمه الله)و نامه اي ديگر از آن حضرت خطاب به حاج احمد آقا در تاريخ 27 ربيع الثاني 1480 هـ. ق. 28 آذر 1365 هـ. ق. در اين كتاب درج گرديده است.
6ـ شرح و تفسير و موضوع بندي ديوان امام. تهيه و تنظيم: قادر فاضلي، قم، فضيلت علم، 1378، 536 + 8، وزيري.
اين كتاب كه از ص 33 ـ 226 فرهنگ موضوعي ديوان امام خميني(رحمه الله) را در برگرفته است از ص 227 ـ 325 متن كامل ديوان معظّم له را نيز به همراه دارد.
نويسنده در بخش پاياني كتاب به شرح و تفسير ديوان پرداخته است وي در بخش فرهنگ موضوعي از 149 غزل و 117 رباعي و چند قصيده ديوان، 653 موضوع استخراج نموده كه هر يك در زمينه كارهاي فرهنگي و هنري راه گشاست.
ز ـ مجموعه پيام ها و سخنراني ها
1ـ صحيفه نور. تهران، با مقدمه مقام معظّم رهبري، تهيه و تدوين انتشارات سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با همكاري انتشارات سروش، 22 ج، وزيري.
اين مجموعه در برگيرنده پيام ها، اطلاعيه ها، سخنراني ها، حكم ها و تلگراف هاي حضرت امام(رحمه الله) پيش از 15 خرداد 1342 هجري شمسي تا پايان حيات آن حضرت مي باشد كه با حفظ نظم تاريخي آن، به ترتيب آورده شده است.@#@
مفتاح صحيفه ـ راهنماي صحيفه نور ـ نيز ياوري در راه يابي آسان و سريع به مقصود در كلام امام خميني(رحمه الله)است كه در 281 صفحه از سوي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) به بازار عرضه گرديده است.
2ـ كوثر. با مقدمه حجة الاسلام حاج سيد احمد خميني، تهران، مؤسسه نشر و اثار امام خميني؛، 1372، وزيري.
تمامي سخنراني هاي حضرت امام(رحمه الله)همراه با شرح وقايع انقلاب اسلامي ـ نگاهي به سير حوادث نهضت اسلامي از آغاز تا رحلت حضرت ايشان ـ اين مجموعه گران قدر را «كوثر» نموده است.
اين مجموعه، كه تاكنون چند جلد از آن راهي بازار كتاب شده، در يك دوره 30 جلدي از سوي انتشارات مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) در حال چاپ مي باشد.
3ـ پيام انقلاب. گردآورنده م. د. قاجار، تهران، پيام آزادي و رسا، 1362، 7 ج، وزيري.
اين كتاب دربرگيرنده مجموعه پيام ها و بيانات حضرت امام(رحمه الله)از آغاز نهضت تا سال 1358 هـ. ش. مي باشد.
چهار جلد از اين مجموعه كه بيانات امام امت تا پايان سال 1357 هجري شمسي را در برگرفته به وسيله انتشارات پيام آزادي و سخنراني هاي ايراد شده در سال 1385 هجري شمسي در سه جلد توسط انتشارات رسا منتشر شده است.
4ـ خميني و جنبش. بي جا، بي نا، 1352، 105 ص، رقعي.
اين كتاب در برگيرنده تعدادي از سخنراني هاي حضرت امام(رحمه الله)از پيش از پانزده خرداد 1342 هجري شمسي تا زمان اقامت ايشان در عراق مي باشد.
تعدادي از اعلاميه ها، نامه ها و فتاواي ايشان نيز آذين بخش اين كتاب خميني و جنبش است.
5ـ پيام ها، سخنراني ها و اعلاميه هاي امام خميني(رحمه الله). تهران، مؤسسه تحقيقاتي و انتشاراتي نور، 1361 ـ 1362، 7 ج، وزيري.
اين مجلات با همكاري دفتر پژوهش امور هنري و نمونه سازي وزارت آموزش و پرورش، روزنامه جمهوري اسلامي و آقاي مسعود نوري تنظيم و منتشر شده است:
جلد اول اين كتاب در برگيرنده سخنراني ها و اعلاميه هاي حضرت امام(رحمه الله)از سال 1323 تا هجرت به پاريس؛ جلد دوم مربوط به شش ماهه اول سال 1359، جلد سوم متعلق به شش ماهه دوم سال 1359؛ جلد چهارم و پنجم شامل سخنراني هاي ايشان در سال 1360؛ و جلدهاي ششم و هفتم در برگيرنده سخنراني ها و اعلاميه هاي مربوط به سال 1361 هجري شمسي مي باشد.
6ـ طليعه انقلاب اسلامي. تهران، ستاد انقلاب فرهنگي و مركز نشر دانشگاهي، 1363، 393 ص، وزيري.
115 مصاحبه خبرنگاران خارجي با حضرت امام(رحمه الله) در نجف اشرف، پاريس ـ نوفل لوشاتو ـ و پنج مصاحبه ايشان در قم تا تاريخ 28 آذر 1359 در اين كتاب گرد آمده است.
ح ـ كتاب هاي منتخب
1ـ امام و روحانيت. گردآوري و چاپ دفتر سياسي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، تهران، 1362، 583 + 82 ص، وزيري.
اين كتاب مجموعه ديدگاه ها و سخنان امام عزيز(رحمه الله) درباره روحانيت را در برمي گيرد.
اين كتاب علاوه بر نظرگاه كلي حضرت امام(رحمه الله) درباره روحانيان، نظرات معظمٌ له درباره روحانيان بزرگواري همچون مرحوم شيخ انصاري، مرحوم ميرزاي شيرازي، شهيد شيخ فضل الله نوري، آية الله حائري يزدي، مرحوم مدرّس، آية الله سيد ابوالحسن اصفهاني، آية الله بروجردي، آية الله كاشاني، آية الله حكيم، علاّمه طباطبائي(رحمه الله) و بعضي از شهداي گرانقدر روحانيت در تاريخ انقلاب اسلامي ايران را بيان مي دارد.
2ـ در جست و جوي راه از كلام امام. تهران، اميركبير، 1361 ـ 1363، 22 ج، رقعي.
اين مجموعه كه بخش قابل توجهي از سخنان موضوعي حضرت امام(رحمه الله) را در برمي گيرد، در هر مجلد، به موضوعي خاص اختصاص دارد: دفتر اول. مستضعفين و مستكبرين (151 ص)، دفتر دوم. جنگ و جهاد (279 ص)، دفتر سوم. زن (84 ص)، دفتر چهارم. شهيد و شهادت (83 ص) دفتر پنجم. شخصيت ها (107 ص)، دفتر ششم. رهبري انقلاب اسلامي (82 ص)، دفتر هفتم. نهادهاي انقلابي (243 ص)، دفتر هشتم. روحانيت (390 ص)، دفتر نهم. ملّت، امّت (690 ص)، دفتر دهم. انقلاب اسلامي، (447 ص)، دفتر يازدهم. ملّي گرايان (75 ص)، دفتر دوازدهم. ضد انقلاب (167 ص)، دفتر سيزدهم. گروه هاي سياسي (330 ص)، دفتر چهاردهم. استعمار و ابرقدرت ها (609 ص)، دفتر پانزدهم. جهان اسلام و نهضت هاي آزادي بخش (349 ص)، دفتر شانزدهم. سلطنت و تاريخ ايران (551 ص)، دفتر هفدهم. آزادي (333 ص)، دفتر هيجدهم، ارتش (307 ص)، دفتر نوزدهم. فلسطين و صهيونيزم (197 ص)، دفتر بيستم. اقليّت هاي مذهبي (60 ص)، دفتر بيست و يكم. دانشگاه و انقلاب فرهنگي (266 ص)، دفتر بيست و دوم. فرهنگ و تعليم و تربيت.
هر كتاب از كتاب هاي اين مجموعه، كه درباره يكي از موضوعات مزبور به بحث پرداخته، در برگيرنده برخي از نظرات حضرت امام(رحمه الله)درباره آن موضوع مي باشد.
3ـ الامام في مواجهة الصهيونيه. ترجمه خضر نورالدين، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، بي تا، 191 ص.
اين كتاب برگزيده اي از سخنراني ها و فتاوي امام خميني در طول مبارزه طولاني با استعمار و مزدورانش در دوران انقلاب اسلامي و پس از آن مي باشد.
4ـ حج؛ كنگره عبادي، سياسي. گردآوري: مركز تحقيقات و انتشارات حج، تهران، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي، بي تا، 207 ص.
كتاب مذكور مجموعه سخنان و پيام هاي حضرت امام امت(رحمه الله)درباره مسائل حج مي باشد.
اين كتاب دربرگيرنده سخنراني ها و پيام هاي امام خميني از سال 1349 هجري شمسي تا سال 1364 مي باشد كه معظم له درباره «حج» بيان و صادر فرموده اند. هم چنين متن عربي اين كتاب در 300 صفحه، به وسيله «مركز تحقيقات و انتشارات حج» ترجمه، چاپ و پخش گرديده است.
5ـ حج در كلام و پيام امام خميني. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) 1371، 164 + 15 ص، وزيري.
اين كتاب مجموعه موضوع بندي شده رهنمودهاي امام خميني(رحمه الله) در زمينه حج مي باشد كه در سخنراني ها و پيام هاي آن حضرت در مناسبت هاي گوناگون پيش و پس از پيروزي انقلاب اسلامي منعكس گرديده است.
در بخش ها و فصل هاي جداگانه موضوعات جايگاه حج، ابعاد معنوي اجتماعي و سياسي حج، و فلسفه اعمال حج مورد بررسي قرار گرفته است.
6ـ آيين انقلاب اسلامي. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله)، 1373، 501 + 36 ص، وزيري.
گزيده اي از انديشه ها و آراء امام خميني(رحمه الله)در ابواب توحيد، معاد، نبوت، اسلام، امامت، علل و زمينه هاي انقلاب اسلامي، فرهنگ و جامعه، تربيت، اصول سياست خارجي، انتخابات، آزادي، جايگاه مردم و اقتصاد گرد آمده است.
7ـ حكومت از ديدگاه امام خميني(رحمه الله). تهران، اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان تهران، 424 + 16 ص، وزيري.
اين كتاب نظرات حضرت امام(رحمه الله) را در زمينه دين و سياست، ضرورت حكومت، اهداف حكومت ها، مشروعيت حكومت، اصول و مباني حكومت در اسلام، شرايط رهبري، شؤون و اختيارات ولي فقيه در جامعه اسلامي و نقش مردم در نظام الهي بيان مي كند.
8ـ اخلاق كارگزاران در كلام و پيام امام خميني. تهيه و تنظيم بنياد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامي قم، قم، دفتر انتشارات اسلامي، 1372، 751 + 33 ص، وزيري.
اين كتاب در خصوص صفات مسؤولان در نظام اسلامي، وظايف مسؤولان در مقابل يكديگر، وظايف مردم و مسؤولان در مقابل يكديگر و رسالت افراد سفارتخانه ها در نگاه امام مي باشد.
9ـ تبيان.
اين مجموعه كه تاكنون ده ها مجلد آن از سوي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) به چاپ رسيده و همچنان ادامه دارد، گزيده آراء و انديشه هاي امام خميني(رحمه الله) رابه صورت جداگانه در برمي گيرد. هر مجلد از اين كتاب در برگيرنده موضوع خاص مي باشد كه با همت معاونت پژوهشي مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله)گردآوري شده است.
امر به معروف و نهي از منكر، خودباختگي و خودباوري، قرآن كتاب هدايت، عدل الهي از ديدگاه امام خميني(رحمه الله)، معاد، انتخابات و مجلس، جايگاه زن، قيام عاشورا در كلام و پيام امام خميني، ايثار و شهادت، اسلام ناب، صدور انقلاب، روحانيت و حوزه هاي علميه، تاريخ معاصر ايران، جنود عقل و جهل، نماز، حج، فلسطين، ولايت فقيه، جهان اسلام از ديدگاه امام خميني و جوانان از جمله عناوين اين دفاتر هستند.
10ـ كلمات قصار. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1372، 231 ص، وزيري.
اين مجموعه كه در برگيرنده پندها و حكمت هايي از امام خميني(رحمه الله) در موضوعات گوناگون است، در قالب جملاتي كوتاه، مشتاقان را با انديشه حضرت امام(رحمه الله) آشنا مي كند و همچون جرعه اي از كوثر هميشه جاري، كام تشنگان سير و سلوك را شهد نابي و شاهدان سوخته جان را جرعه آبي و رهروان طريق انقلاب الهيش را چراغ راهي است.
مندرجات اين مجموعه فرازهايي منتخب و برگرفته از متن بيانات، پيام ها و تأليفات حضرت امام مي باشد كه تحت عناوين و موضوعات گوناگون اعتقادي، تربيتي، سياسي و اجتماعي، در چهاربخش ترتيب و تنظيم يافته است.
11ـ از بلنداي عرفان. تهران، ستاد مركزي برگزاري سال امام خميني(رحمه الله)، 1378، 48 ص، پالتويي.
اين كتاب در برگيرنده يكصد نكته عرفاني و اخلاقي از حكيم و عارف كامل، حضرت امام خميني(رحمه الله)، است.@#@
12ـ وعده ديدار. تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1374، 155 + 111 ص، وزيري.
مجموعه اي از نامه هاي حضرت امام(رحمه الله)، به مرحوم حجة الاسلام حاج سيداحمد خميني در اين كتاب نيز آمده است. اين كتاب مزيّن به تمامي دست نوشته هاي آن حضرت نيز مي باشد.
13ـ امام، جنگ و شهادت. گردآورنده: منوچهر وكيليان، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1362، 150 ص، رقعي.
اين كتاب شامل دو بخش است كه بخش اول آن مربوط به سخنان حضرت امام(رحمه الله)درباره جنگ و بخش دوّم آن درباب شهادت مي باشد.
منابع مورد استفاده گردآورنده پيام ها و سخنراني هاي امام خميني(رحمه الله) در سال 1359 و 1360 و روزنامه اطلاعات تا مهر 1361 بوده است.
14ـ امام در برابر صهيونيسم. تهران، دفتر سياسي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، 1361، 250 + 36 رقعي.
اين كتاب مجموعه ديدگاه ها و سخنان معظّمٌ له درباره رژيم اشغال گر قدس مي باشد كه طي سخنراني ها و نوشته هاي ايشان از سال 1341 تا 1361 هـ. ش بيان نموده اند.
15ـ آزادي از ديدگاه امام خميني(رحمه الله). تهيه كننده مركز تحقيقات اسلامي نمايندگي ولي فقيه در سپاه، چ. دوم، تهران، ستاد نمايندگي ولي فقيه در سپاه، 1378، 66 + 5 ص، رقعي.
گزيده اي از رشحات قلم حضرت امام خميني(رحمه الله) درباره مفهوم آزادي در اسلام و قلمرو آن در مطبوعات و مواردي ديگر در هفت فصل ويك ضميمه تحت عنوان مزبور گردآوري شده است.
16ـ امام خميني(رحمه الله) و جهاد سازندگي. استخراج و تنظيم مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله) و روابط عمومي جهاد سازندگي، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله)، 1377، 65 + 6 ص، رقعي.
اين كتاب كه بر اساس سخنراني ها، احكام، پيام ها و ديدارهاي حضرت امام(رحمه الله) با جهادگران صورت پذيرفته، بر اساس تقدم تاريخي، ديدگاه هاي ايشان را درباره جهاد سازندگي روشن مي كند.
17ـ بلاغ. تهران، سازمان تبليغات اسلامي، 1361، 2 ج، (228) + (203) ص، رقعي.
بخشي از اين مجموعه به سخنان حضرت امام(رحمه الله) از سال 1342 ـ 1357 اختصاص دارد و بخشي ديگر به سخنان ايشان تا سال 1361.
سخنان معظّمٌ له در موضوعات گوناگون به ترتيب حروف الفبا تنظيم گرديده كه علاوه بر موضوعات مهمي همچون ابرقدرت ها، اخلاق، اسلام، انقلاب، تقوا، جوان، حكومت، دانشگاه، حوزه، زن، سياست، شهادت، عدل، فرهنگ، قانون، مجلس، ملت، وحدت و ولايت فقيه، سخنان ايشان درباره نبي اكرم(صلي الله عليه وآله)، امام زمان(عليه السلام)، حضرت سيدالشهداء(عليه السلام) و حضرت فاطمه زهرا(عليها السلام) نيز آمده است.
18ـ روحانيت طلايه دار اسلام فقاهت از ديدگاه امام خميني. گردآوري واحد بررسي و پژوهش هاي علمي، انتشارات ميقات، تهران، ميقات، 1361، 87 ص، رقعي.
اين كتاب داراي 6 فصل مي باشد كه فصل اول آن درباره انگيزه استعمار از مبارزه عليه روحانيت تشيع، فصل دوم در خصوص دسيسه چيني هاي جبهه استكبار عليه روحانيت، سوّمين فصل در زمينه نقش روحانيت در تاريخ اسلام و فصل هاي بعدي به ترتيب، درباره كفر ستيزي روحانيت، ولايت فقيه و تهذيب نفس از ديدگاه حضرت امام(رحمه الله) سخن مي گويد.
19ـ سخن آفتاب. تهيه و تدوين معاونت فرهنگي سازمان تبليغات اسلامي، تهران، سازمان تبليغات اسلامي، 1370، 278 ص، وزيري.
اين كتاب، كه در برگيرنده مباحث ولايت، حكومت، و شخصيت حضرت آية الله خامنه اي در كلام حضرت امام خميني(رحمه الله)، و شخصيت و راه امام امت(رحمه الله) در كلام مقام معظّم رهبري مي باشد، در چهار بخش تنظيم گرديده است:
بخش اول. ولايت و حكومت در كلام امام(رحمه الله)، برگرفته از كتاب ولايت فقيه و صحيفه نور؛ بخش دوّم. شخصيت امام خميني(رحمه الله) در كلام آية الله خامنه اي؛ بخش سوّم. راه امام(رحمه الله) در كلام آية الله خامنه اي؛ و بخش چهارم. آية الله خامنه اي از كلام امام(رحمه الله)، شامل سخنان و احكام امام(رحمه الله) به ايشان است.
20ـ صدا و سيما در كلام امام خميني(رحمه الله). تهيه و گردآوري روابط عمومي صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، تهران، سروش، 1363، 249 ص، وزيري.
بخش اول اين كتاب شامل فرازهايي از بيانات حضرت امام(رحمه الله)درباره صدا و سيما تا 22 بهمن 1363 هـ. ش. مي باشد. بخش دوم نيز متن كامل اين بيانات را در بردارد.
21ـ قرآن باب معرفت اللّه. تهران، پيام آزادي، 1370، 102 ص، وزيري.
اين كتاب در برگيرنده سخنان حضرت امام(رحمه الله) درباره قرآن مجيد مي باشد كه از كتاب هاي صحيفه نور، اربعين حديث و آداب الصلوة گردآوري شده است.
22ـ روشنفكري و روشنفكران در ايران از ديدگاه حضرت امام خميني(رحمه الله). جمع آوري و تدوين مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، تهران، مؤسسه فرهنگي قدر ولايت، 1377، 304 ص، رقعي.
اين كتاب در برگيرنده مباحث روشنفكري و روشنفكران پيش از انقلاب اسلامي و عملكرد آنان پس از پيروزي انقلاب و نحوه مقابله با توطئه هاي آنان از منظر امام امت(رحمه الله)مي باشد.
23ـ زن از ديدگاه امام خميني. چ. چهارم، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361، 199 + 7 ص، رقعي.
سخنان حضرت امام(رحمه الله) درباره زن در اين كتاب جمع آوري شده كه در پايان نيز به فهرست موضوعي اي ارائه شده است.
24ـ ديدگاه هاي امام خميني. به كوشش لطيف راشدي، قم، دارالجيل المسلم، 1362، 119 ص، رقعي.
ديدگاه هاي حضرت امام(رحمه الله) را درباره ارتش، اسرائيل، وحدت، هدف، قانون، عاشورا، مسؤوليت قلم، و انقلاب در اين كتاب مطرح گرديده است. هم چنين درقسمتي از اين كتاب نيز جديدترين استفتائات ايشان نقل شده است.
25ـ آمريكا از ديدگاه امام. مركز تحقيقات اسلامي نمايندگي ولي فقيه در سپاه، 78 ش، ستاد نمايندگي ولي فقيه در سپاه، تهران، 319 + 33 ص، رقعي.
اين كتاب ديدگاه حضرت امام(رحمه الله) را درباره ملت آمريكا، آمريكا و رژيم پهلوي، آمريكا و سازمان هاي بين المللي، آمريكا و جهان سوم، آمريكا و منطقه خاورميانه، عوامل آمريكا، طرفداران آمريكا، آمريكا و جنگ تحميلي، نظام اسلامي و رابطه با آمريكا، شرايط ايجاد مناسبات بين نظام اسلامي و آمريكا، سياست هاي آمريكا در مبارزه با انقلاب اسلامي و استراتژي مبارزه با آمريكا بيان مي كند.
در ملاحظات كتاب مذكور، كلمات قصار امام راحل درباره آمريكا آورده شده است و در قسمت پاياني، شاخصه هاي اسلام آمريكايي و اسلام ناب محمدي(صلي الله عليه وآله)در نگاه امام بيان شده است.
آخرين صفحات كتاب مربوط به فهرست جنايت ها و دخالت هاي آمريكا در ايران است.
علي شيرازي
مطالب مرتبط :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن نظر :