امروز:
چهار شنبه 29 دي 1395
بازدید :
1301
ديدگاه فقهي امام خميني (ره)
ترديدي نيست كه فقه سنتي، در پرتو ديدگاه فقهي امام راحل - سلام الله عليه - پويايي خود را در جزر و مد، تحولات و نيازمنديهاي زمان، به نحو آشكار، نمودار ساخته است كه ذيلا به عنوان تبلوري از تجلي ديدگاه فقهي امام به ذكر برخي از آنها مي پردازيم:
1- غالبا در دسته بندي فقهي و ابواب مربوط، بويژه مساءله ولايت فقيه (حكومت اسلامي) و اساسا فقه سياسي، در ابواب بيع (بيع صغار) از مسائل درجه پنجم به شمار مي رفت ولي در ديدگاه فقهي حضرت امام - سلام الله عليه - و تحولي كه او در اين باره به وجود آورد، فقه سياسي و حكومت اسلامي (ولايت فقيه در شمار عبادات بلكه در صدر برترين مسائل عبادي - فقهي اسلام قرار گرفت. حتي بر تمام مسائل اوليه، پرتو افكن مي باشد.
در ميان فقهاي سلف و ديدگاه فقهي آنان، مسائل حكومتي و اساسا حكومت، نظام، سياست تحت نام (حفظ بيضه اسلام) به عنوان ثانويه مورد ارزيابي قرار مي گرفت، ليكن در ديدگاه فقهي امام خميني - سلام الله عليه - از اهم واجبات و از عناوين اوليه، حتي مقدم بر ساير عناوين اوليه و مقدم بر تمام احكام اسلامي حتي نماز، روزه بوده و اصل و مبناي همه استنباطهاي احكام فقهي، منظور گشته است لذا فرمودند:
(حكومت كه شعبه اي از ولايت مطلقه رسول الله صلي الله عليه و آله است، يكي از احكام اوليه اسلام است و مقدم بر تمام احكام فرعيه حتي نماز روزه و حج است. [1]
امام - سلام الله عليه - به مساله حكومت و حفظ نظام امامت، اصالت ويژه اي بخشيد و در همين راستا شورايي ويژه در نهاد قانونگذاري كشور به عنوان (مجمع تشخيص مصلحت نظام) در قانون اساسي پيش بيني كرد. [2]
2- امام راحل - سلام الله عليه - به فقه سنتي[3] اهتمام داشت و درباره آن فرمودند: (اين جانب معتقد به فقه سنتي و اجتهاد جواهري هستم.) [4]
امام، دو عنصر (زمان و مكان) را در جهت نقش و اهميت آن دو در استدلالهاي فقهي وارد ساخت: و از اين خاطر فرمودند (اين جانب معتقدم كه زمان و مكان دو عنصر تعيين كننده در اجتهادند) . [5]
بر اين اساس، تحولي شگرف در فهم و استنباط احكام الهي پديدار گشت في المثل مسائل سياسي كه در زمان صاحب جواهر، [6] در حدود دويست مساله بود: در پرتو اين تحول به چهل هزار مساله خواهد رسيد[7] و دخالت عناصر زمان و مكان بدين معني است كه در استنباط احكام الهي از راه اربعه معروف شرايط اجتماعي و تحولات و نيازمنديهاي جامعه و نيز شرايط محيطي و موقعيتهاي حساس را بايد منظور داشت.

[1]. صحيفه نور، ج 20، ص 173.
[2]. صحيفه، نور ج 20، ص 176. و ج 21، ص 102.
[3]. وصيتنامه امام، بند (ط) .
[4]. صحيفه نور، ج 21، ص 8) و ج 17، ص 205.
[5]. صحيفه نور، ج 21، ص 98. و ج 17، ص 205.
[6]. (جواهر) يكي از كتب معتبر و مشهور فقهي شيعه است.
[7]. مجله حوزه، شماره 37، ص 117.
سيد محمد شفيعي مازندراني- مباني تربيتي عرفاني امام خميني، فصل سوم
مطالب مرتبط :
نام ونام خانوادگی:
جنسیت :
سن :
تحصیلات :
مذهب :
کشور :
استان :
شهر :
پست الکترونیک :
متن سوال :