امروز:
يکشنبه 2 مهر 1396
بازدید :
1356
قيام عليه كاپيتولاسيون و تبعيد به تركيه
شاه به تصور اينكه كشتارها و بازداشتها و محاكمه ها، نيروي مقاومت عمده را از سر راه برداشته است، تحت فشار آمريكا در انجام اصلاحات ديكته شده كاخ سفيد مصمم بود . احياي رژيم كاپيتولاسيون ( مصونيت سياسي و كنسولي اتباع آمريكايي در ايران ) در دستور كار قرار گرفت . تصويب لايحه كاپيتولاسيون بوسيله مجلسين فرمايشي سنا و شورا تير خلاصي بر استقلال نيم بند ايران بود . سركوبي شديد مبارزين و حبس و تبعيد آنان و حكومت پليسي شاه نفس را در سينه ها حبس كرده و كسي ياراي مخالفت نداشت . در اين ماجرا نيز امام خميني به قيامي دوباره برخاست . روز چهارم آبان كه روز تولد شاه بود، به عنوان روز افشاگري از سوي امام خميني انتخاب و خبر آن بوسيله نامه و ارسال پيكهايي از سوي آن حضرت به علماي شهرهاي مختلف، منتشر گرديد . شاه براي تهديد امام خميني و باز داشتن ايشان از تصميم به ايراد سخنراني در اين روز، نماينده اي به قم اعزام نمود . حضرت امام نماينده شاه را نپذيرفت پيغام شاه به آيه الله حاج آقا مصطفي ( فرزند ارشد امام ) ابلاغ گرديد .
امام خميني بي اعتنا به تهديدها، در روز موعود يكي از ماندگارترين سخنرانيهاي خويش را در جمع كثيري از روحانيون و مردم قم و ديگر شهرها ايراد كرد . اين نطق تاريخي در حقيقت محاكمه دخالتهاي غير قانوني هيئت حاكمه آمريكا در كشور اسلامي و افشاي خيانتهاي شاه بود.
افشاگري امام عليه تصويب لايحه كاپيتولاسيون ايران را در آبان سال 43 در آستانه قيامي دوباره قرار داد . اما رژيم شاه به بهره گيري از تجربه سركوبي قيام 15 خرداد سال قبل به سرعت دست بكار شد از سوي ديگر در اين زمان جمع زيادي از عناصر برجسته مذهبي و سياسي مدافع قيام امام، در زندان و يا تبعيدگاه بودند . برخي از مراجع تقليد و علماي بزرگ نيز كه در ابتداي قيام 15 خرداد به صحنه مبارزه آمده بودند پاي خود را از صحنه مبارزه بيرون كشيدند كه اين وضعيت تا سال پيروزي انقلاب ( 1357 ) نيز ادامه داشت .
خطر اصلي براي رژيم شاه وجود امام خميني بود كه به هيچ ترفندي نتوانسته بودند وي را به سكوت وادار كنند . تجربه گذشته نشان داده بود كه بازداشت او در داخل كشور دشواريهاي رژيم را صد چندان مي كند . قصد سوء نسبت به جان وي نيز به منزله ايجاد زمينه شورشي غير قابل كنترل در سراسر كشور ارزيابي مي شد . سر انجام تصميم به تبعيد ارزيابي مي شد . سر انجام تصميم به تبعيد ايشان به خارج كشور گرفته شد .
سحرگاه 13 آبان 1343 دوباره كماندوهاي مسلح اعزامي از تهران، منزل امام خميني در قم را محاصره كردند . حضرت امام بازداشت به همراه نيروهاي امنيتي مستقيما به فرودگاه مهرآباد تهران اعزام و با يك فروند هواپيماي نظامي تحت الحفظ ماءمورين امنيتي و نظامي به آنكارا پرواز كرد . عصر آن روز ساواك خبر تبعيد امام را به اتهام اقدام عليه امنيت كشور ! در روزنامه ها منتشر ساخت . موجي از اعتراضها به صورت تظاهرات در بازار تهران، تعطيلي طولاني مدت دروس حوزه ها و ارسال طومارها و نامه ها به سازمانهاي بين المللي و مراج تقليد جلوه گر شد.
آيه الله حاج آقا مصطفي خميني نيز در روز تبعيد امام بازداشت و زنداني شد و پس از چندي در 13 ديماه 1343 به تركيه نزد پدر تبعيد گرديد دوران تبعيد امام در تركيه بسيار سخت و شكننده بود . حضرت امام حتي از پوشيدن لباس روحانيت در آنجا ممنوع شده بود . اما هيچيك از فشارهاي رواني و جسمي نتوانست آن حضرت را وادار به سازش كند . محل اقامت اوليه امام، هتل بولوار پالاس آنكارا بود . فرداي آن روز براي مخفي نگاه داشتن محل اقامت، امام را به محلي واقع در خيابان آتاتورك منتقل كردند . چند روز بعد ( 21 ابان 1343 براي منزوي تر ساختن ايشان و قطع هر گونه ارتباطي، محل تبعيد را به شهر بورسا واقع در 46 كيلومتري غرب آنكارا نقل مكان دادند . در اين مدت امكان هر گونه اقدام سياسي از امام خميني سلب شده و ايشان تحت مراقبت مستقيم ماءمورين اعزامي ايران و نيروهاي امنيتي دولت تركيه قرار داشت .
اقامت امام در تركيه يازده ماه به درازا كشيد در اين مدت رژيم شاه با شدت عمل بي سابقه اي بقاياي مقاومت را در ايران در هم شكست و در غياب امام خميني به سرعت دست به اصلاحات آمريكا پسند زد .
رژيم در چند مورد بر اثر فشار مردم و علما كسب خبر از حال امام و اطمينان از سلامت وي موافقت مي نمايد . اقامت اجباري در تركيه فرصت مغتنم براي امام بود تا تدوين كتاب بزرگ (( تحرير الوسيله )) را آغاز كند . در اين كتاب كه حاوي فتاواي فقهي امام خميني است، براي نخستي بار در آن روزها، احكام مربوط به جهاد و دفاع و امر به معروف و نهي از منكر و مسائل روز به عنوان تكاليف شرعي فراموش شده مطرح گرديد است.
حميد انصاري - Imam-khomeini.com
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :