امروز:
جمعه 4 فروردين 1396
بازدید :
1364
توحيد در ربوبيت
بدين جهت، لازم است اين قوانين با احكام و قوانين اسلامي هماهنگ بوده و با آنها مخالفت نداشته باشند، در غير اين صورت فاقد مشروعيت خواهند بود.
توحيد در حاكميت
حق حاكميت اولاً و بالذات به خداوند اختصاص دارد، زيرا حاكميت نوعي از ولايت و تدبير است كه مختص به خداست. از سوي ديگر، حكومت يكي از نيازهاي اجتماعي بشر است، و تحقق آن در گرو حاكميت و فرمانروايي بشري است. حاصل اين دو اصل اين است كه كساني از سوي خداوند داراي حق حاكميت باشند، تا با رعايت اصول و ضوابط عقلي و شرعي عهده‎دار رهبري جامعه و اعمال حق حاكميت گردند. در اين كه پيامبران الهي عموماً و پيامبر اسلام ـ صلّي الله عليه و آله ـ خصوصاًَ داراي چنين مقامي بوده‎اند، سخني نيست. از ديدگاه شيعه اين مقام پس از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ به جانشينان معصوم او يعني ائمة اهل بيت ـ عليهم السلام ـ سپرده شده است، ‌چنان كه در عصر غيبت فقيهان عادل، پارسا و با كفايت داراي چنين حقي مي‎باشند.
به عبارت ديگر، نظام حكومت در اسلام بر پاية ولايت استوار است و ولايت نبوت، امامت و فقاهت، مظاهر و مصاديق آن مي‎باشند.[1]
در بحث‎هاي امامت بار ديگر به اين مسئله باز خواهيم گشت.
توحيد در اطاعت
حق اطاعت اولاً و بالذات مخصوص خداوند است، زيرا او خالق و مالك جهان و انسان است بدين دليل اطاعت خداوند ـ همچون عبادت او ـ بر همگان لازم است. از سوي ديگر، تشريع حق حاكميت و رهبري از سوي خداوند براي افرادي خاص (پيامبران و...) مستلزم آن است كه اطاعت از آنان نيز بر ديگران لازم باشد، در غير اين صورت ولايت و رهبري آنان در عمل لغو و بي‎اثر خواهد بود. جمع ميان اين دو مطلب به اين است كه اطاعت از غير خداوند به خودي خود بر كسي واجب نيست، ‌اما اطاعت آنان كه از طرف خداوند بر بشر ولايت دارند، به اذن و فرمان الهي بر ديگران واجب است، چنان كه فرموده است:
«أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ».[2]
و نيز فرموده است:
«وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلاَّ لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ»[3].

شايان ذكر است كه مظاهر و مصاديق توحيد در ربوبيت و تدبير به موارد ياد شده اختصاص ندارد، و ذكر آنها به جهت اهميت ويژة آنها در حيات اجتماعي بشر بوده است.
[1] . جهت آگاهي بيشتر در اين باره به كتاب «دين و دولت» از نگارنده رجوع شود.
[2] . نساء/ 59.
[3] . نساء/ 64.
علی ربانی گلپایگانی - عقاید استدلالی
مطالب مرتبط :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن نظر :