امروز:
چهار شنبه 25 مرداد 1396
بازدید :
1548
فرهنگ انتظار
براى بيان كردن فرهنگ انتظار بايد مؤلفه هاى انتظار بيان گردد; زيرا در پرتو بيان مؤلفه ها و ويژگى هاى فرهنگ انتظار، مى توان به فرهنگ انتظار پى برد از اينرو ضرورت نكات اصولى كه فرهنگ انتظار برآن استوار است بيان گردد:
1. در تفكر شيعى، انتظار موعود به عنوان يك اصل مسلم اعتقادى مطرح است و در بسيارى از روايات بر ضرورت انتظار قائم(عج) تصريح شده است كه به عنوان مثال روايات زيرا را بيان مى كنيم:
امام صادق(عليه السلام) به اصحاب خود فرمودند:
آيا شما را خبر ندهم به آنچه خداى صاحب و عزت و جلال، هيچ عملى را جز به آن سه از بندگان نمى پذيرد؟ گفتم چرا. فرمود: گواهى دادن به اين كه هيچ شايسته ى پرستش جز خداوند نيست و اين كه محمد(صلى الله عليه وآله) بنده و فرستاده اوست، و اقرار كردن به آنچه خداوند به آن امر فرموده و ولايت ما و بى زارى از دشمنانمان و تسليم شدن به آنان ، و پرهيزگارى و تلاش و مجاهدت و اطمينان و انتظار قائم(عج).[1]
شيخ صدوق نيز از عبدالعظيم حسنى روايت مى كند كه:
«روزى بر آقايم محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بن ابى طالب عليهم السلام وارد شدم و مى خواستم كه درباره ى قائم(عج) از آن حضرت سؤال كنم كه آيا همان مهدى، است؟ حضرت خود سخن را آغاز كرد و فرمود: اى ابوالقاسم! به درستى كه قائم از ماست و اوست مهدى كه واجب است در (زمان) غيبتش انتظار كشيده شود و در ظهورش اطاعت گردد و او، سومين امام از فرزندان من است».[2]
2. از اصول فرهنگ انتظار اعتقاد قلبى به ظهور حضرت مهدى(عج)، است و منتظر مؤمن بايد يقين داشته باشد به اين كه حضرت قائم(عج) كه امام دوازدهم و فرزند بلاواسطه امام حسن(عليه السلام) است از روزى كه متولد شده است تا كنون به همين بدن عنصرى زنده و باقى است و روزى ظاهر مى شود و جهان را پر از عدل مى كند. و ظهور آن حضرت روز معينى ندارد كه مردم بدانند بلكه احتمال دارد همين امسال اتفاق بيفتد و احتمال هم دارد سالهاى بسيار تأخير بيفتد.
3. در اين فرهنگ همان طور كه ايمان به مفهوم واقعى خود عبارت از علم و عمل، عقيده و تلاش و اعتراف و كوشش مى باشد، انتظار نيز مفهومى است با اصالت و سازنده و از عالى ترين مكتب هايى است كه مى تواند جامعه ى اسلامى را در راه پيشرفت و تكامل جلو ببرد و به كليه ى تلاش ها ارزش و اصالت بخشد.
4. در فرهنگ انتظار، منتظران چه فرد باشد و يا جامعه و يا امت در حال عبادت و پرستش به سر مى برند كه روحش عمل بلكه برترين عمل است و به بيان امام على(عليه السلام) همانند مجاهد تلاشگرى است كه در راه خدا و احياى سنت هاى اسلامى در پرتو اعتقاد راسخ انتظارش، در خون خود مى غلطد.[3]
انتظار در اعتقاد تشيع داراى محتوائى اصلاحگر، تحرك آفرين، و تعهدآورى است كه عالى ترين و ارجمندترين نوع بندگى حق تعالى و در نتيجه برترين عمل و نيكوترين تلاش و جنبش مى باشد.[4]
5. در فرهنگ انتظار كسى كه در چمنزار تكليف قدم مى گذارد و از نظر قلبى منتظر مى شود در عمل هم به بايدها و نبايدها شرع مقدس احترام مى گذارد. صفات بد را از خود دور مى كند و خود را به صفات خوب آراسته مى كند و دليل بر اين مطلب فرموده ى امام صادق(عليه السلام) است كه مى فرمايد:
«هركس خوش دارد، در شمار اصحاب قائم باشد، بايد در عصر انتظار، مظهر اخلاق نيك اسلامى باشد. چنين كسى اگر پيش از قيام قائم درگذرد، پاداش او همانند كسانى باشد كه قائم را درك كنند و به حضور او برسند، پس (در ديندارى و تخلق به اخلاق اسلامى) بكوشيد...».[5]
از اينرو امام خمينى(ره) مى فرمايد:
«ما منتظران مقدم مباركش هستيم تا با تمام توان كوشش كنيم تا قانون عدل الهى را در اين كشور ولى عصر(عج) حاكم كنيم و از تفرقه و نفاق و دغل بازى بپرهيزيم و رضاى خداى متعال را در نظر بگيريم».[6]
6. در امر انتظار، اصل اعتقادى بسيار مهم «معاد» همواره حضور دارد. اين حضور در سه جهت نمودار است:
جهت اول: اينكه مهدى(عج) به هنگام ظهور، ستمگران را كيفر مى دهد، و ظالمان را به سزاى اعمال خود مى رساند، و مؤمنان را عزيز مى دارد، و رحمت الاهى را به سزاواران مى چشاند و اين خود نمونه اى است از چگونگى معاد و رستاخيز.
جهت دوم: اينكه به هنگام ظهور حضرت مهدى(عج) گروهى از پاكان و پليدان به جهان باز مى گردند و به تعبير قرآن كريم (و يوم نحشر من كل أمة فوجا) و اين خود قيامت صغرايى است و نشانه اى است براى قيامت كبرى.
جهت سوم: اينكه ظهور مهدى(عج) از «اشراطِ ساعت» است، يعنى علائم قيامت. يكى از علائم و نشانه هاى حتمى قيام قيامت و فرا رسيدن رستاخيز، ظهور مهدى است. مهدى(عج) پيش از قيامت مى آيد، و تا او نيايد و حكومت عدل را در جهان برپاى ندارد، عمر جهان به سر نمى رسد، و قيامت برپا نمى گردد.[7]
7. كسب آمادگى نظامى براى ظهور حضرت
يكى از فرهنگ هاى انتظار كه به تصريح روايات، در دوران غيبت بر عهده ى شيعيان و منتظران فرج قائم(عج) است كسب آمادگى هاى نظامى و مهيا كردن تسليحات مناسب هر عصر براى يارى و نصرت امام غائب است. چنانكه در روايتى كه نعمانى از امام صادق(عج) نقل كرده، آمده است:
«بايد هر يك ازشما براى خروج قائم(عج) اسلحه تهيه كند، اگرچه يك نيزه، چون وقتى خداوند ببيند كسى به نيّت يارى مهدى اسلحه تهيه كرده است، اميد است عمر او را دراز كند تا ظهور را درك نمايد و از ياوران مهدى باشد».[8]

[1] - النعمانى، محمد بن ابراهيم، الغيبة، ص 200، ح 16.
[2] - صدوق، ابوجعفر محمد بن على بن الحسين، كمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص 377، ح 1
[3] - عن امير المؤمنين(عليه السلام): «المنتظر لامرنا كالمتشحط بدمه فى سبيل الله» ، منتخب الاثر، ص 496، لطف الله صافى گلپايگانى.
[4] - قال رسول الله(صلى الله عليه وآله): «افضل اعمال امتى انتظار فرج من الله عزوجل».
[5] - بحار الانوار، ج 52، ص 140.
[6] - صحيفه نور، ج 15، ص 22.
[7] - محمد رضا حكيمى، خورشيد مغرب، ص 369.
[8] - النعمانى، محمد بن ابراهيم، الغيبة، ص 320، ح 10، محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج 52، ص 366.
سيد محمد صادق محمدى - مركز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :