امروز:
چهار شنبه 4 مرداد 1396
بازدید :
1680
ساير رذايل اخلاقي
1. ياران سركشي
من شغل نفسه بغير نفسه، تحير في الظلمات، و ارتبك في الهلكات، و مدت به شياطينه في طغيانه .(خطبه 157)
هر كس كه خود را براي غير خويشتن مشغول بدارد، در تاريكي ها متحير ماند و در مهلكه ها آشفته و مشوش گردد و شياطين مسلط بر او، او را در طغيانگري ها بكشند (ياري نمايند).
2. دوري از مواضع تهمت
من وضع نفسه مواضع التهمه، فلا يلومن من اسا به الظن .(حكمت 159)
هر كس خود را جايي قرار دهد كه باعث تهمت وارد آمدن به او مي شود، پس البته نبايد آن كس را كه به او بدگمان شود سرزنش و ملامت كند.
3. همنشيني با هوسرانان
مجالسه اهل الهوي منساه للايمان و محضره للشيطان .(خطبه 86)
همنشيني با هوسرانان باعث از ياد رفتن ايمان و حاضر شدن شيطان است.
4. تکامل انسان ها
فرض الله ... ترک شرب الخمر تحصينا للعقل. (حکمت 252)
5. آفت و شجاعت
العجز افه، و الصبر شجاعه. (حكمت 4)
به ستوه آمدن، آفت است و نستوهي، شجاعت.
6. از كينه ورزي بپرهيز!
قد اصطلحتم علي الغل فيما بينكم، و نبت المرعي علي دمنكم. و تصافيتم علي حب الامال، و تعاديتم في كسب الاموال . (خطبه 133)
شما بر كينه ورزي به يكديگر، هم داستان شده ايد و گياهان و سبزه ها بر روي سر كين گاه ها (يا كينه هاي ديرينه) شما روييده است و در دوستي و دلبستگي به آرزوها با يكديگر متفق شده ايد و در به دست آوردن مال و ثروت، با يكديگر دشمني مي كنيد.
7. رفع بدي با بدي
ردوا الحجر من حيث جا؛ فان الشر لا يدفعه الا الشر . (حكمت 314)
سنگ را از همان جا كه آمده بازگردانيد، زيرا بدي را جز با بدي نتوان دفع كرد.
8. پرهيز از بدگماني
ليس من العدل القضا علي الثقه بالظن . (حكمت 220)
با تكيه به گمان به زيان كسي كه مورد اعتماد مي باشد، داوري كردن ، از عدل و داد به دور است.
9. آميختن با شاهان
من ملك استاثر. (حکمت 160)
هر كه به فرمانروايي برسد مستبد و خودكامه مي گردد.
10. پرهيز از منت گذاشتن
من كتابه للاشتر لما ولاه مصر: اياك و المن علي رعيتك باحسانك او التزيد فيما كان من فعلك، او ان تعدهم فتتبع موعدك بخلفك، فان المن يبطل الاحسان، و التزيد يذهب بنور الحق، و الخلف يوجب المقت عند الله و الناس. قال الله تعالي: كبر مقتا عند الله ان تقولوا ما لا تفعلون .(نامه 53)
فرمان مبارك اميرالمومنين عليه السلام به مالك اشتر وقتي او را والي مصر و اطراف آن ساخت:
بپرهيز از منت گزاردن بر مردم جامعه خود به خاطر احساني كه به آنان كرده اي، و از زياد شمردن كاري كه در حق آنان انجام داده اي و بپرهيز از تخلف از وعده اي كه داده اي؛ زيرا منت گزاردن احسان را باطل مي كند و زياد شمردن كاري كه به سود جامعه انجام گرفته است نور حق را از بين مي برد و تخلف از وعده موجب عداوت در نزد خدا و مردم مي گردد. خداوند متعال فرموده است: عداوتي است بزرگ در نزد خداوند اين كه بگوييد چيزي را كه به آن عمل نمي كنيد.
11. تحذير از سبكسري
من كتاب له الي اهل البصره: فان خطت بكم الامور المرديه، و سفه الارا الجائره، الي منابذتي و خلافي، فها انذا قد قربت جيادي، و رحلت ركابي .(نامه 29)
در نامه اي به اهل بصره مي نويسد: بعد از اين هرگاه اموري هلاك كننده و انديشه هاي منحرف از حق باز هم شما را به مخالفت و ستيزه جويي با من براند و برانگيزد، پس بدانيد كه من، همانا و به تحقيق اسبان عربي خود را نزديك ساخته و جهاز شتران خويش را بر روي كمر آن ها بسته ام.
12. زايل شدن نظر
الخلاف يهدم الراي. (حكمت 215)
ناسازگاري، راي و نظر را از بين مي برد.
13. پرهيز از عجله در امور
اياك و العجله بالامور قبل اوانها، او التسقط فيها عند امكانها، او اللجاجه فيها اذ تنكرت، او الوهن عنها اذا استوضحت. فضع كل امر موضعه .(نامه 53)
بپرهيز از شتابزدگي در امور، پيش از رسيدن موقع آن ها و از سستي و درماندگي در موقعيت مقتضي آن امور، و بپرهيز از لجاجت، در موقعي كه مشكل و ابهام انگيز باشند و از مسامحه درباره آن امور، وقتي كه آشكار شده اند، پس هر امري را در موضع خود قرار بده.
14. فرو رفتن در منجلاب ربا
ن اتجر بغير فقه، فقد ارتطم في الربا .(حكمت 447)
كسي كه بدون آگاهي از احكام اسلام تجارت كند، در منجلاب ربا فرو رود.
15. ياران روزگار
الجزع من اعوان الزمان. (حكمت 211)
بي تابي، از ياران روزگار است. (و به ضرر او تمام خواهد شد).
16. فراهم كننده زشتي ها
الشر جامع مساوي العيوب. (حكمت 371)
سيري ناپذيري، فراهم آورنده عيب هاي زشت است.
17. توصيه به همنشيني پاكان
من كتابه للاشتر: و الصق باهل الورع و الصدق، ثم رضهم علي الا يطروك و لا يبجحوك بباطل لم تفعله؛ فان كثره الاطرا تحدث الزهو و تدني من الغره .(نامه 53)
در نامه به مالك اشتر فرمودند: به پاكدامنان و راستگويان بسيار نزديك شو! آن گاه ايشان را عادت ده كه در صدد چاپلوسي تو بر نيايند و تو را با بيان كارهايي كه نكرده اي به دروغ خشنود نسازند كه به راستي چاپلوسي زياد و پي در پي ، تكبر و خودخواهي در انسان پديدار مي كند و حميت و غرور را به او نزديك مي سازد.
18. دور كردن بدي
احصد الشر من صدر غيرك، بقلعه من صدرك .(حكمت 178)
بدي را از سينه ديگران با ريشه كني آن از سينه خودت ، دور كن.
19. توصيه علي ـ عليه السّلام ـ به مالك اشتر
من كتابه للاشتر: لا تعجلن الي تصديق ساع، فان الساعي غاش، و ان تشبه بالناصحين .(نامه 53)
نامه اي است از آن حضرت عليه السلام به مالك اشتر: هرگز براي تصديق سخن چين شتاب مكن؛ زيرا سخن چين خيانت پيشه است، اگر چه خود را به خيرخواهان تشبيه كند.
20. فضايل بي حد علي ـ عليه السّلام ـ
من كتاب له لي معاويه: و لولا ما نهي الله عنه من تزكيه المرء نفسه، لذكر ذاكر فضائل جمه، تعرفها قلوب المومنين، و لا تمجها اذان السامعين .(نامه 27)
نامه اي است از اميرالمومنين عليه السلام به معاويه: اگر اين امر نبود كه خداوند از خودستايي انسان، نهي فرموده، هر آينه (مقصود خود اميرالمومنين است) فضايل فراواني را ذكر مي كرد كه دل هاي مومنان آن فضايل را مي شناسد و گوش هاي شنوندگان آن ها را به دور نمي افكند.
21. حذر از طاعت فاسقين
الا فالحذر الحذر من طاعه ساداتكم و كبرائكم ... فانهم قواعد اساس ‍ العصبيه. و دعائم اركان الفتنه ... و هم اساس الفسوق، و احلاس العقوق .(خطبه 192)
آگاه شويد! برحذر و بيمناك باشيد از اطاعت آقايان و بزرگان خود، كساني كه از ارزش هاي واقعي حيثيت خود را بالاتر تلقي كردند و بالاتر از نسب خود سربلند نمودند، اين خودخواهان خودكامه، برپا دارنده پايه عصبيت اند و به ستون هاي فتنه و همداستان هاي منكرين حقوق رسول خدا صلي الله عليه و آله و امام بر حق.
22. معادن همه خطايا
اهل الضلال معادن كل خطيئه، و ابواب كل ضارب في غمره .(خطبه 150)
اهل ضلال، معدن همه خطايايند و درهاي ورودي همه گمراهان و عقيده مندان باطلند.
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :