امروز:
يکشنبه 2 مهر 1396
بازدید :
1503
آشنايي با اعجاز قرآن و اقسام آن

قرآن وحي الهي و معجزه ی پيامبر اسلام ـ صلّي الله عليه و آله ـ است؛ كه در زمان جهل و ظلمت ظهور كرده و نقطه عطفي در تاريخ فرهنگ و علوم، بوده است و تا كنون كه 14 قرن از آن گذشته، بر خلاف علوم و فرهنگ فطري و عقل سليم مطلبي عنوان نكرده است. قرآن براي اين‌كه انسان‌ها را به كمال سعادت برساند يك سلسله قوانين و احكامي را وضع نموده است و در حالي‌كه اين قوانين با هوي و هوس قدرت طلبان و زر اندوزان مطابقت نداشت؛ لذا شروع به شبهه پراكني و اشكال تراشي نسبت به قرآن نمودند و قرآن را يك كتاب معمولي و افسانه پيشينيان تلقي كردند و قرآن در جواب آن‌ها فرمود: « وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ...»[1] اگر درباره ی آن‌چه بر بنده ی خود (پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ) نازل كرديم شك و ترديد داريد (دست كم) يك سوره همانند آن بياوريد؛ و گواهان خود را غير خدا فراخوانيد؛ اگر راست مي‌گويد».
اين آيه تمام مخالفان را به مبارزه  طلبيده است امّا ا ز زمان نزول قرآن تا به حال كسي و گروهي نتوانسته است شبيه قرآن بياورد اين همان اعجاز قرآن است. امّا اين‌كه در قرآن چه اعجازي وجود داشت كه دشمنان سعي در مشابه سازي قرآن داشته‌اند؟
اوّلاً: از صدر اسلام تا كنون مسئله مبارزه فرهنگي با قرآن وجود داشت و  تاريخ افراد زيادي را نام مي‌برد كه عليه قرآن، قد علم كردند؛ مانند:
الف) «اسود غسي» كه در اواخر عمر پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ به معارضه با قرآن برخاست و دوران ادعاي نبوتش چهار سال بوده است.
ب) «عبدالله بن مقفع» از نويسندگان معروف قرن دوّم هجري است و در عصر امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي‌زيست و او داعيه ی مبارزه با قرآن را داشت.
ج) «مسيلمه كذاب» در عصر پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ در سرزمين «يمامه» ادعاي پيامبري كرد او مدعي بود كه فرشته‌اي براي او وحي مي‌آورد و به زعم خود آياتي را براي مردم مي‌خواند.
افراد ديگري مانند: سجاح، ابوالعلاء معري، احمد بن حسين كوفي، احمد بن عيسي ... معارضه با قرآن نمودند.[2]
ثانياً: اعجاز قرآن محدود به دو خبر غيبي و چند مسئله نجومي نمي‌شود بلكه بحث مفصلي در حد تأليف كتاب را مي‌طلبد. لذا به كتاب‌هاي كه در آخر اين پاسخ معرفي شده است مراجعه كنيد.
امّا چرا مخالفان تلاش مي‌كنند تا شبيه قرآن نوشته شود؟
اوّلاً به‌خاطر اين است كه با شبيه سازي قرآن، بفهمانند كه قرآن وحي الهي نيست بلكه نوشته بشري همچون رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ است و بشر هم در نوشتن، دچار اشتباه و خطا مي‌شود و طبق فرهنگ و دانش زمان خود مي‌نويسد و قرآن هم خطا پذير است.
ثانياً: تلاش مي‌كنند تا اين مطلب را القاء كنند كه قرآن براي مردمان ابتدائي آمده است امّا در عصر حاضر كه عصر تمدن و صنعت است كاربرد عملي ندارد.
ثالثاً: قوانين قرآن بر اساس حاكم شدن عدالت در جامعه و نفي سلطه‌گرايي و تبعيض و فساد و... پايه‌ريزي شده است و با انگيزه ی قدرت طلبان و سوءاستفاده كنندگان سازگاري ندارد و لذا هميشه سعي مي‌كنند تا شبيه قرآن را بياورند و قداست قرآن را زير سؤال ببرند. تا خودشان آزادانه به اهدافشان برسند.
امّا درباره ی اعجاز قرآن، بايد گفته شود همين كه در طول 14 قرن كسي نتوانسته است همچون سوره‌اي از قرآن را بياورد؛ بزرگترين معجزه است. در قرآن هزاران اعجاز نهفته است اعم از:
الف: فصاحت و بلاغت: حضرت علي ـ عليه السّلام ـ مي‌فرمايد: «كثرت تكرار و شنيدن پي‌درپي، هرگز آن را كهنه نمي‌كند.»[3]
ب: اعجاز قرآن از نظر معارف الهي: معارف قرآن، هيچ مبالغه‌اي وجود ندارد و همه مطابق با عقل سليم و فطرت بشر است.
ج: اعجاز قرآن از نظر تاريخ: بيان كيفيت خلقت حضرت آدم ـ عليه السّلام ـ (سوره بقره، آيه 30) ملاقات حضرت ابراهيم با فرشتگان، (سوره هود، آيه 69) سرچشمه اختلاف زبان‌ها، (سوره روم، آيه 22) گوساله پرستي بني‌اسرائيل، (سوره طه، آيه 96 ـ 85) و ساير موارد.
د: اعجاز از نظر وضع قوانين: اعم از گستردگي قوانين (سوره حجرات،آيه 10)، عدالت اجتماعي (سوره حديد، آيه52)، روابط اجتماعي (سوره مائده، آيه 1)، مسائل دفاعي (سوره انفال، آيه 60) و...
هـ : عدم تضاد و اختلاف در آيات قرآن. (سوره نساء، آيه 82).
و: علوم روز و اكتشافات علمي:[4] ما براي اختصار چند نمونه را ذكر مي‌كنيم.
1ـ حركت زمين: آيات متعدّدي در قرآن كريم با تعابير «فراشاً»[5]، «مهداً»،[6] «قراراً»،[7] «مهاداً»[8] و ... به حركت آرام و منظم زمين اشاره دارد. دانشمندان نيز حركت انتقالي زمين به دور خورشيد را كه با سرعت زيادي (در هر ثانيه 20 و در هر دقيقه «1200» كيلو متر در حركت است را تصديق مي‌كنند.[9]
2ـ جاذبه عمومي در عالم هستي: آيه: « اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّمَاوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا »[10] «خدا همان كسي است كه آسمان‌ها را بدون ستون‌هايي كه ببينند برافراشت» دانشمندان از اين آيه، جاذبه عمومي را در فضاء استفاده مي‌كنند.[11]
3ـ كروي بودن زمين: آيه « مَشَارِقَ الأرْضِ وَمَغَارِبَهَا »،[12] « رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ »[13] از اين آيات، كروي بودن زمين استفاده مي‌شود.[14]
4ـ اكسيژن در جو زمين: آيه: « وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ »[15] «آن كس را كه خدا بخواهد گمراه كند سينه‎اش را آن چنان تنگ مي‌كند كه گويا مي‌خواهد به آسمان بالا برود».
قرآن حالت افرادي را كه گمراه شده‌اند و ايمان نمي‌آورند؛ بالا رفتن به آسمان تشبيه مي‌كند. اين تشبيه به يك نكته علمي اشاره دارد كه انسان هرچه به طرف آسمان بالا رود اكسيژن كمتري يافت مي‌شود و به زحمت نفس مي‌كشند و امروزه نيز با علم مطابقت دارد.[16]
5ـ زوجيت در گياهان:[17] پيدايش شير در جانوران،[18] زندگي زنبور عسل و فوايد آن، فوايد خرما، طريقه رشد جنين،[19] حرمت گوشت خوك، مردار، خون، خمر،...[20] و هزاران معجزات علمي و بلاغي و نظم و نثر آيات، انگشت تعجب را بر دهان هر منصف محقق گذاشته است و منطبق با تكنولوژي و آزمايشات تجربي امروز است. اميدواريم روزي فرا رسد كه حقايق و معجزات قرآن آشكارتر گردد.[21]

پي نوشت ها:
[1] . سوره بقره آيه 23.
[2] . پيام قرآن، حضرت آيت‌الله مكارم شيرازي (انتشارات نسل جوان، چ 2، قم، 1374) ج 8، ص 112. 104.
[3] . نهج‌البلاغه، خطبه 156.
[4] . پيام قرآن، همان، ص 311 ـ 113.
[5] . سوره بقره، آيه 22.
[6] . سوره طه، آيه 53.
[7] . سوره نمل، آيه 6.
[8] . سوره نباء، آيه 6.
[9] . پيام قرآن، حضرت آيت الله مكارم شيرازي، (قم: انتشارات نسل جوان، چ 1، 1373) ج 8، ص 156.
[10] . سوره رعد، آيه 2.
[11] . تفسير علمي قرآن، ناصر رفيعي محمدي، (تهران: فرهنگ گستر، چ پ، 1379) ج 2، ص 250.
[12] . سوره اعراف، آيه 137.
[13] . سوره الرحمان، آيه 17.
[14] . سيّد ابوالقاسم خويي، البيان، (بيروت: دار الزهراء، 1987 م) ص 133.
[15] . سوره انعام، آيه 125.
[16] . احمد مصطفي مراغي، تفسير مراغي، (بيروت: دار احياء التراث العربي) ج 8، ص 25.
[17] . سوره لقمان، آيه 10.
[18] . سوره نحل، آيه 66.
[19] . سوره مؤمنون، آيه 14ـ 12.
[20] . سوره نحل، آيه 115.
[21] . درآمدي بر تفسير علمي قرآن، محمدعلي رضايي اصفهاني، انتشارات اسوه، ر.ك: اولين دانشگاه آخرين پيامبر، رضا پاك‌نژاد، انتشارات مكتب اسلامي.

حسن‌ رضا رضايي/مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :