امروز:
جمعه 28 مهر 1396
بازدید :
1357
راهکارهاي عملي و جنبش نرم افزاري انقلاب اسلامي
يكي از منابع مهم جهت توليد نرم افزار و مديريت شبكه اي تحقيقات نهج البلاغه است كه متأسفانه در ميان دولت و ملت مورد غفلت قرار گرفته است.
با تحقق انقلاب اسلامي ايران، اسلام به يكي از دو قطب اصلي قدرت در جهان تبديل شده است. انقلاب اسلامي ايران مدعي ايجاد عدالت در ساحت هاي سياسي، فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، نظامي و... آن هم در مقياس بين المللي است لازمه اين ادعا ارائه طرح و برنامه سازوكار علمي و عملي كارآمد و ضرورت جنبش نرم افزاري جهت غلبه در درگيري اسلام و تمدن غرب است. اگر انقلاب اسلامي ايران نتواند رابطه بين مفاهيم كاربردي و دين را برقرار نمايد دين در عينيت به ناكارآمدي متهم مي گردد. امروزه دشمن به خوبي درك كرده است كه پس از انقلاب اسلامي، موازنه قدرت در جهان تغيير يافته است.
اكنون اصلي ترين بحران كشور و دنياي اسلام اين است كه كارشناسان سكولار، بر كرسي نقد نشسته اند و با جسارت تام، حكومت ديني را به نقد مي كشند اينان مي پرسند شما كه مدعي عدالت ديني در عرصه هاي مختلف هستيد چه برنامه و منطق عملي داريد و موضع شما در برابر تكنولوژي و علم مدرن چيست؟ اگر ما نرم افزار لازم براي ايده هاي بلند انقلاب توليد نكنيم و به ضرورت و راه كارهاي جنبش نرم افزاري و حضور دين به عنوان محور توسعه اجتماعي ما و شاخصه اصلي انقلاب اسلام، و مباحثي از اين قبيل نپردازيم در فرآيند توسعه سكولاريسم منحل خواهيم شد و جريان جهاني سازي به نفع ليبرال دموكراسي به پايان خواهد رسيد.
به همين جهت اگر ما معادلات كاربردي اي ارايه كنيم كه بتواند كيفيت را بر پايه تعاريف «فرهنگِ مذهب تبديل به «كميت نمايد و «مفاهيم انقلابي، مذهبي فقط مفاهيم كيفي نباشد- همانند آنچه در رنسانس اتفاق افتاد- بدون ترديد موازنه قدرت به نفع مذهب اسلام در جهان تغيير خواهد كرد.
1. ماهيت نرم افزار
نرم افزار، مفهومي عام و فراگير دارد كه نوعاً شامل مفاهيم بنيادي و تخصصي و عمومي مي گردد. اساساً ساختارهاي اجتماعي و نهضت ها و انقلاب هاي دنيا به دنبال مفاهيم شكل مي گيرند. آنچه امروزه در مظاهر تمدن بشري ديده مي شود، امور سخت افزاري هستند. اموري مانند: صنعت و محصولات صنعتي. رهاوردهايي كه امروزه در جوامع بشري و زندگي اجتماعي بشر از محصولات صنعتي ديده مي شود همه از امور سخت افزاري هستند.
2. پشتوانه توليد سخت افزارها
پشتوانه توليد سخت افزارها، نرم افزارهايي هستند كه به صورت نظام اوليه ارائه مي گردند. مفاهيم بنيادي مثل فلسفه، متدها، روش ها، منطق ها، نظام منطق ها، ايدوئولوژي ها كه براساس آن مفاهيم اجتماعي و مفاهيم فرهنگي و مفاهيم مربوط به نهضت و انقلاب توليد مي گردند، همه جزء نرم افزارها هستند. هدايت و كنترل ابزارهاي علمي از طريق رايانه نيز از امور نرم افزاري هستند.
امام خميني در بنيان گذاري نهضت و انقلاب اسلامي ايران و مديريت آن از مفاهيم بنيادي، تخصصي و مفاهيم عمومي آن كه نرم افزار اجتماعي هستند، بهترين استفاده را كرد و متدولوژي اسلام و انقلاب را بيان كرد. از اين نكته اساسي غفلت نكنيم كه هنر امام خميني در نهضت و انقلاب اسلامي ايران، مديريت و استفاده بهينه از حجم عظيم نرم افزاري هاي توليد شده در طول تاريخ بشريت به ويژه تاريخ اسلام و تشيع بود به همين جهت رعب و وحشت عجيبي در ميان پيشگامان آرمان جنبش نرم افزاري در جهان معاصر ايجاد كرد.
اكنون نبايد از اين نكته غفلت كرد كه رابطه «مديريت با جنبش نرم افزاري و توليد علم رابطه توليدي است و اگر خلأ حسن مديريت را در عرصه توليد و جنبش نرم افزاري بر طرف نكنيم قادر به استفاده صحيح از مجموعه نرم افزارهاي توليد شده نخواهيم بود و كمبودها و ضعف ها به صورت دقيق شناسايي نخواهد شد و علاوه بر ناديده گرفتن حجم عظيم تحقيقات انجام شده توسط انديشمندان و فرهيختگان در طول تاريخ بشريت به ويژه از تاريخ اسلام و تشيع گرفتار تحقير، دوباره كاري، عجز و ناتواني، افسردگي و سرخوردگي و غفلت از كمبودها، در راهي كه ساليان متمادي طي شده است؛ خواهيم شد.
3. نقش امام خميني در توليد و توسعه تحقيقات
نقش امام خميني در توليد و توسعه تحقيقات و گسترش علوم و فن آوري و ارائه مفاهيم كاربردي انقلاب و گسترش توليد علم بر مبناي معارف الهي و طرح مشكلات و مسائل فراروي جنبش نرم افزاري بر انديشمندان و پيشگامان جنبش نرم افزاري پوشيده نيست زيرا بنيان گذاري انقلاب و تشكيل جمهوري اسلامي ايران خود هزاران مفهوم نرم افزاري را توليد كرد. امام خميني ضمن تأكيد بر عدم كفايت نرم افزارهاي توليد شده در حوزه و دانشگاه براي نظام سازي و جامعه پردازي و ضرورت تأمين و تضمين فضاي مناسب علمي به عنوان پيش نياز ضرورت توليد نرم افزارهاي مورد نياز و مفاهيم كاربردي انقلاب و جبران كاستي ها و كمبودهاي فقه به موانع موجود بر سر راه (نظام سازي و جامعه پردازي) در ايران معاصر اشاره كردند و در بيانيه ها و سخنراني هاي مختلف بر اين نكته تأكيد نمودند.
4. تقدم مديريت بر توليد در جنبش نرم افزاري
امام خميني بر تقدم مديريت بر توليد نيز اشاره كردند و خود نيز مديريت جنبش نرم افزاري را به عهده گرفتند. اكنون بر ما ره پويان راه آن عزيز سفر كرده است كه ضمن شناسايي نرم افزارهاي توليد شده و دسته بندي و نقد نظري و عملي آن به مديريت و استفاده بهينه از حجم عظيم نرم افزارهاي توليد شده در طول تاريخ بشريت به ويژه اسلام و تشيع بپردازيم.
5. موانع توليد علم و توسعه علمي ايران
افق اميدبخش حل همه امور از ديدگاه قرآن كريم با شرح صدر آغاز مي گردد. شرح صدر و گشودگي سينه مهم ترين عامل براي گشايش در امور سخت و سبك شدن بارهاي سنگين و كمرشكن از اين تنگناها است. امام خميني با استفاده از شرح صدر الهي به بنيان گذاري انقلاب اسلام پرداخت و موانع توليد علم و توسعه علمي ايران را شناسايي كرد و در بيانات و تصميم گيري هاي خويش به رفع آن پرداخت. بعضي از موانع عبارتند از:
1. موانع فكري و فرهنگي.
2. حيرت زدگي در تحولات جديد فرهنگ غرب و ضعف اعتماد به نفس و خودباوري، تقليد و خودباختگي.
3. گسستگي از معارف و فرهنگ علم و دين.
4. ضعف شأنيت علمي انديشمندان و محققان.
5. ضعف فرهنگي تحقيق و يادگيري.
6. شعف اهتمام به خرد جمعي و غلبه بر خرد فردي.
7. پايين بودن ضريب اميد به آينده.
8. فقدان امنيت و منزلت اجتماعي.
9. ضعف تهذيب اخلاق و سير و سلوك معنوي.
10. ضعف توحيد.
11. ناكارآمدي نظام اداري كشور
12. بيمار بودن ساختار اقتصادي كشور و وابستگي به صادرات.
13. موانع ساختاري و مديريتي.
14. ابهام و خلأ در قوانين.
ضرورت طرح پژوهش كرسي هاي مناظره و مباحثه
نظر موافق مقام معظم رهبري به نامه برخي از انديشمندان حوزه راه گشاي مفيدي براي ترسيم محورهاي بحث توليد علم و نهضت آزاد انديشي است. برخي از اين محورها عبارتند از:
1. تلاش در جهت زدودن فقر تئوريك مفاهيم علمي و ديني، فرهنگي و... . مربوط به مديريت جنبش نرم افزاري.
2. شبهه شناسي و پاسخ به شبهات از طريق توليد علم و نظام پردازي.
3. ايجاد فضاي مناسب براي نقد و آزاد انديشي.
4. تضارب آراء و تعاطي افكار براي تأمين و تضمين رشد فكري.
5. بسترسازي، برنامه ريزي و استفاده از اصول و مباني مديريت جهت بهره برداري از توانايي هاي موجود.
6. تعيين راهبرد و هدف گذاري براي ترسيم وضعيت مطلوب.
گرچه در نامه پژوهشگران به نكات خوبي اشاره شده است، اما از چند نكته اساسي غفلت شده است:
1. تقدم مديريت بر جنبش نرم افزاري و توليد علم.
2. وجود فضاي مناسب جهت طرح انديشه هاي علمي و منطقي و وضعيت موجود با ادبيات مطلوب و معقول.
3. پرورش مولدان توليد علم.
4. روش شناسي توليد علم و نهضت نرم افزاري.
محورهاي اساسي كرسي هاي مناظره و مباحثه توليد علم
1. تعريف مفاهيم مربوط با توليد علم و آزادانديشي.
2. علل و موانع توليد علم و توسعه علمي.
3. آسيب ها و موانع آزادانديشي.
4. تعامل دين و دولت در توليد علم و نهضت آزاد اندشي.
5. راه كارهاي سالم سازي محيط هاي علمي و فرهنگي در جهت افزايش فكري و علمي و ابراز عقيده و فكر.
6. روش هاي توسعه و اثربخشي نهضت آزادانديشي.
7. نقش حوزه و دانشگاه در توليد علم و نهضت آزادانديشي.
8. نقش مديريت بر توليد علم و جنبش نرم افزاري.
9. نهضت آزاد انديشي و توليد علم در جهان اسلام و مقايسه تطبيقي آن با جهان غرب.
10. تعامل دين و دولت در توليد علم و نهضت آزاد انديشي.
11. فرهنگ سازي نهضت آزاد انديشي در عرصه تعليم و تربيت.
12. شناسايي وجوه عدم كفايت نرم افزار هاي توليد شده در حوزه و دانشگاه بر پايه نظام سازي و جامعه پردازي.
13. شناسايي نرم افزارهاي توليد شده.
14. دسته بندي نرم افزارهاي توليد شده.
15. نقد نظري نرم افزارهاي توليد شده.
16. نقد علمي نرم افزارهاي توليد شده.
17. بازسازي انديشه و تكامل معرفت بشري از طريق افزايش ظرفيت فكري و روحي، ايجاد و گسترش فضاهاي فكري و علمي مناسب براي تبادل و تقابل انديشه و فرهنگ و تأكيد بر نقش مطالعه و يادگيري.
18.@#@ روش شناسي توليد علم و جنبش نرم افزاري.
19. رابطه مديريت با جنبش نرم افزاري.
20. راه كارهاي پرورش و تقويت مولدان علم در جنبش نرم افزاري.
ضرورت اهتمام به نهج البلاغه در توليد نرم افزار انقلاب اسلامي
كلمات نوراني حضرت امير- عليه السلام - در نهج البلاغه رنگ و جلوه اي از كلام پروردگار دارد و مضمون آن اندازه اي بالاست كه گويند: «برتر از سخن آفريده و فروتر از گفته آفريننده. يكي از منابع مهم جهت توليد نرم افزار و مديريت شبكه اي تحقيقات نهج البلاغه است كه متأسفانه در ميان دولت و ملت مورد غفلت قرار گرفته است.
در نهج البلاغه دقيق ترين اصول و مباني حكومت و آيين كشور داري، شيوه قضاوت، روش جهاد، عدالت اجتماعي و راهكارهاي اجراي آن، شيوه گزينش كارگزاران، حاكميت بخشيدن به ارزش ها و ضابطه ها، پرهيز از رابطه ها و واسطه ها، احياي امر به معروف و نهي از منكر، اقامه حدود الهي، رفع فتنه ها و فسادها، مساوات و آزادي و... براساس فقه و فرهنگ شيعي نمايانده شده است.
دريغا كه امروزه به نهج البلاغه بهاي لازم داده نمي شود در حالي كه در نهج البلاغه سخني نيست كه با روح قرآن و مذاق شريعت و گوهر فقه ناسازگاري داشته باشد و به قول امام خميني- رحمه الله - برخي از متون مانند زيارت «جامعه كبيره آن قدر از جهت معارف بلند است كه نيازي به سند ندارد چرا كه متن عالي، حجيت و اعتبار آن را ثابت مي نمايد افزون بر اين كه براي نهج البلاغه اسناد معتبري ارائه شده است در طول تاريخ فقيهاني از شيعه بوده اند، كه اهتمام ويژه به نهج البلاغه داشتند.
در حوزه علميه سامرا نهج البلاغه در كنار قرآن و سنت و عقل و اجماع به عنوان مهم ترين منبع استنباط احكام فقه سياسي و اداري و استخراج فروعات فقهي در زمينه احكام سياسي، اجتماعي، حقوقي، قضايي، فقهي، كلامي، نظامي، شناخته مي شد و دست پروردگان اين مكتب، در نوشته هاي فقهي، سياسي خود، اصول و قواعد فقه سياسي و حكومتي را از نهج البلاغه استخراج مي نمودند به طوري كه در شيوه مكتب سامرا نوشته اند: «پيش از آغاز درس، يكي از شاگردان ميرزاي شيرازي، فرازهايي از نهج البلاغه را قرائت مي كرد، آن گاه مباحث فقهي شروع مي شد.
علامه نائيني كه خود از دست پرورده هاي اين مكتب است، با ديدي كارشناسانه و فراگير از معارف اسلامي و با احاطه كامل به فقه اسلام و چشم دوختن به ديگران را با وجود اين گنجينه عظيم علوي، اسف انگيز مي داند و مي نويسد: قواعد و فوائد مستفاد از هر يك از فتوات اين خطبه مباركه (خ 216 نهج البلاغه) و مأخود بودن اصل علم حقوق كه حكماي اروپا تدوين نموده و بدان مباهات دارند از اشباه و نظاير اين خطبه مباركه موكول به رساله عليحده است.
علامه مطهري ضمن تحليل از علامه نائيني در استخراج احكام سياسي و اجتماعي اسلام، به رمز موفقيت ايشان مبني بر انس با قرآن و نهج البلاغه اشاره مي كند و مي نويسد: «بايد انصاف داد كه تفسير دقيق از توحيد عملي، اجتماعي و سياسي اسلام را هيچ كس به خوبي علامه بزرگ و مجتهد سترك، مرحوم ميرزا محمدحسين نائيني توأم با استدلال ها و استشهاد هاي متقن از قرآن و نهج البلاغه در كتاب ذي قيمت تنبيه الامه، بيان نكرده است.
محمد جواد حيدري كاشاني - ويژه نامه روزنامه همشهري(خردنامه)، 21/11/1383، ص14-15
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
*پست الکترونیک :
* متن نظر :