امروز:
دوشنبه 3 مهر 1396
بازدید :
1419
ترجمه احاديث
از موضوعات مهم در علم الحديث، چگونگي ترجمه روايات است زيرا مادر مملكتي زندگي مي‏كنيم كه اكثريت، با زبان اصلي اخبار يعني عربي، آشنائي ندارند و اغلب آنها كه آشنائي دارندآشنائيشان بمقدار كافي يعني بآن اندازه كه مستقيما مقصود را از اصل خبر دريابند نيست.
لذا خوانندگاني كه در صراط وعظ و تبليغند، ناچار اين مهم را بايد عهده‏دار باشند و نه تنها اين وظيفه خطير بعهده آنها است بلكه از لحاظ فهم دقايق اخبار و استنباط مباني علمي و انطباق معاني احاديث با متفاهم در لسان عرب، شديدا بمعني و ترجمه حديث احتياج داريم و البته قسمت مهم آن كه آشنائي بلغت و قواعد زبان عرب (صرف و نحو) و نيز خصوصيات مفردات و جمل (كه موضوع معاني و بيان و بديع است) باشد از مراحلي است كه آقايان طي فرموده‏اند . (منظور دانشجويان رشته وعظ و تبليغ‏اند كه در آغاز كار دانشكده الهيات، درس علم الحديث برايشان گفته مي‏شد)
در اينجا محور سخن ما چند نكته است كه فقط از نظر فن ترجمه تذكر به آن لازم است:
1ـ آشنائي بيشتري بلغت عرب، زيرا بين معاني حقيقي الفاظ، و مفاهيم تقريبي فرق زيادي است كه تميز آن جز در نتيجه ممارست و مراجعه بكتب لغت حاصل نمي‏شود.علاوه كه آنچه را مرادف مي‏پنداريم جز در موارد نادري حقيقتا مرادف نبوده بلكه بلحاظ خصوصيتي كه در آن كلمه است بر موارد مختلف حمل شده است و چنانچه ما اطلاع بيشتري در لغت داشته باشيم بآن مزايا برخورد خواهيم كرد.
2ـ در معاني الفاظ بظن و تخمين نمي‏توان اكتفا نمود زيرا چنانكه مي‏دانيم لغت، سماعي است و در سماعيات گمان شخصي مورد ندارد بلكه بسيار شده كه شخص، بمعني لغتي اطمينان داشته ولي‏پس از مراجعه، خلاف آن مشهود گرديده.از اينرو در ترجمه حديث، خاصه اگر بعنوان تأليف و تدوين باشد، بايد رنج مراجعه بكتب لغت را بر خود هموار ساخت.
3ـ سلاست ترجمه كه خود مبتني بر آشنائي بدستور زبان فارسي و ممارست و مداقه در جمله بندي عبارات كتب ادبي و اصيل فارسي است زيرا جمله‏بندي در زبان عرب با تركيب جملات فارسي در بسياري از موارد مغايرت دارد.مثلا: در جمله فعليه طبق تركيب عربي، مسند مقدم و مسند اليه (فاعل) پس از آن و متعلقات فعل نوعا بعد از آن دو ذكر مي‏شود.در صورتي كه در فارسي مسند اليه مقدم و متعلقات از آن پس و از همه عقب‏تر، فعل مسند استعمال ميشود.بعبارت ديگر در فارسي جمله فعليه خبري كمتر وجود دارد.مثلا در عربي ميگويند: جاء زيد يوم الجمعة .ولي در فارسي گفته ميشود: فلاني روز جمعه آمد.
4ـ ترجمه هرچه ساده‏تر و روانتر باشد بهتر است.هنرمندي در آسان ساختن مشكل است نه مشكل كردن آسان.لذا بايد از سجع و قافيه و جملات مطنطن بيمعني خودداري كرد.
5ـ در ترجمه دو روش معمول است يكي تحت اللفظي و ديگري نقل بمعني.
در خطابه كه دامنه وسيعتري دارد مي‏توان از دوم استفاده كرد ولي در نوشته، خاصه نوشته‏اي كه عنوان مستقل ترجمه اخبار باشد بايد روش اول را بكار برد.منتهي در مفردات، نه در تركيب جملات.
كاظم مديرشانچي- علم الحديث، ص 167
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :