امروز:
دوشنبه 3 مهر 1396
بازدید :
2141
حديث «علي مع الحق»
حديث علي مع الحق، حق، از نامهاي خدا و از صفات او و به معني درست و واقع و كامل و عدل و به معني قرآن و اسلام و ملك و مال و شايسته و واجب و لازم و ثابت و راست و نقيض باطل و استواري و بهره و نصيب و مرگ است. همچنين به معني ايجاد كننده چيزي است به اقتضاي حكمت يا چيزي است كه به اقتضاي حكمت ايجاد شده است يا اعتقاد به واقعيت و حقيقت امر و يا قول و فعلي است كه بر حسب آن چه واجب است، در وقتي كه واجب است و به اندازه اي كه واجب است صادر شود. اين كلمه در اصل لغت مصدر است به معني در جاي خود قرار گرفتن و مطابقت و موافقت (مفردات، راغب، 125؛ قاموس، فيروزآبادي، 429؛ مجمع البحرين، طريحي، 393) .
احاديثي به طرق معتبر شيعي و سني روايت شده كه رسول الله (ص) در مناسبت هاي مختلف فرموده است: علي (ع) و اصحاب او بر حقند و حق با علي است و هر جا علي باشد حق نيز آن جا است كه در همه آنها حق را به معاني مذكور در فوق مي توان تعبير نمود. اين احاديث دلائل ولايت و تقدم اميرالمؤمنين (ع) بر ساير صحابه و اسناد شايستگي بيشتر او براي خلافت از ديگران است. چند نمونه آنها ذيلا نقل مي شود:
1) محمد بن عيسي ترمذي در جامع صحيح (2/298) به اسناد خود از اميرالمؤمنين (ع) روايت كرده است كه رسول الله (ص) فرمود: «رحم الله عليا. اللهم أدر الحق معه حيث دار» يعني : خداي رحمت كند علي را. خدايا حق را با علي بگردان آن جا كه او مي گردد. اين حديث را حاكم نيشابوري نيز در المستدرك علي الصحيحين، 3/124) و فخر رازي در تفسير كبير (به نقل از فضائل الخمسة من الصحاح الستة، فيروز آبادي، 2/108) روايت كرده اند. فخر رازي گفته است: به استناد اين حديث هر كس علي را امام و پيشواي دين خود قرار دهد به دستاويز محكمي (عروة الوثقي) چنگ زده است؛ 2) نيشابوري در المستدرك (3/119) به سند خويش از عمره دختر عبدالرحمن چنين روايت كرده است: وقتي علي (ع) عازم بصره گرديد براي توديع به خانه ام سلمه همسر رسول الله (ص) رفت. ام سلمه او را گفت: «سر في حفظ الله و في كنفه فو الله انك لعلي الحق و الحق معك. و لولا اني اكره أن أعصي الله و رسوله فانا امرنا أن نفر في بيوتنا لسرت معك. و لكن والله لارسلن معك من هو افضل عندي و اعز علي نفسي، ابني» يعني: برو در حفظ و پناه الهي. قسم به خداي كه تو بر حقي و حق با تو است. اگر نبود كه نمي خواهم خداي و رسول او را نافرماني كنم زيرا رسول الله (ص) به ما امر كرده است در خانه خود بمانيم ـ از آمدن با تو درنگ نمي كردم. ليكن كسي را با تو خواهم فرستاد كه به خدا سوگند از جانم بهتر و عزيزتر است. او پسر من است. حاكم اين حديث و حديث قبلي را صحيح دانسته است؛ 3) خطيب بغدادي در تاريخ بغداد (14/321) ، به سند خود از ابوثابت مولاي ابوذر چنين آورده است: روزي به خانه ام سلمه رفتم. ديدم مي گريد و از علي (ع) ياد مي كند و مي گويد: از رسول الله (ص) چنين شنيدم كه «علي مع الحق و الحق مع علي و لن يفترقا حتي يردا علي الحوض يوم القيامة» يعني: علي با حق است و حق با علي است. اين دو هرگز از يكديگر جدا نمي شوند تا بر سر حوض (كوثر) در روز قيامت بر من وارد شوند؛ 4) ابوالحسن نورالدين الهيثمي در مجمع الزوائد و منبع الفوائد (7/235) ، به سند خويش از محمد بن ابراهيم تيمي چنين روايت كرده است: چون معاويه در سفر حج به مدينه آمد مردم به سلام او رفتند. سعد بن ابي وقاص از آن جمله بود. معاويه چون او را ديد گفت: اين است آن كه ما را در حقمان عليه باطل غير ما ياري نكرد (سعد در جنگ صفين بي طرف بود) سعد سكوت كرد و چيزي نگفت. معاويه گفت: چرا حرفي نمي زني؟ گفت: فتنه و ظلمتي برانگيخته شده بود و من به حكم خداي به شترم گفتم: «اخ اخ» و او را تا رفع فتنه بر جاي خواباندم. مردي گفت: من كتاب خداي را از اول تا آخر خوانده ام در آن «اخ اخ» نديده ام. سعد گفت: اين سخن كه گفتم از آن است كه از رسول الله (ص) شنيدم: «علي مع الحق او الحق مع علي حيث كان» علي با حق است ـ يا حق با علي است ـ هر جا باشد. گفت: چه كسي اين حديث را شنيده است؟ سعد گفت: رسول الله (ص) اين سخن را در خانه ام سلمه فرمود. معاويه كسي را به خانه ام سلمه فرستاد و در اين باره پرسش نمود. ام سلمه گفت: به تحقيق كه اين سخن را رسول الله (ص) در خانه من فرمود. آن مرد به سعد گفت: هرگز مانند اين ساعت نزد من لئيم جلوه نكرده اي! سعد گفت: چرا؟ گفت: اگر چنين سخني را من از رسول الله (ص) شنيده بودم تا دم مرگ خادم علي باقي مي ماندم؛ 5) هيثمي در جاي ديگر از آن كتاب (9/134) به روايت طبراني از ام سلمه آورده است كه مي گفت: كان علي عليه السلام علي الحق. من اتبعه اتبع الحق و من تركه ترك الحق. عهد معهود قبل يومه هذا» يعني: علي عليه السلام بر حق بود. هر كه از او پيروي كند از حق پيروي كرده و هر كه او را ترك گويد حق را ترك گفته است. اين پيماني است كه قبل از امروز او (جنگ جمل) بسته شده است؛ 6) همچنين در مجمع الزوائد (7/234) به روايت ابويعلي و سعيد بن منصور از ابوسعيد خدري آمده است كه: «كنا عند بيت النبي صلي اله عليه و سلم في نفر من المهاجرين و الانصار... (الي ان قال) و مر علي بن ابي طالب عليه السلام: فقال: الحق مع ذا. الحق مع ذا» يعني: نزد خانه رسول الله (ص) بوديم... علي بن ابي طالب (ع) از آن جا گذشت. پس پيغمبر فرمود: حق با اين مرد است. حق با اين مرد است. اين حديث را با همين لفظ و سند علي متقي هندي نيز در كنزالعمال في سنن الاقوال و الافعال (12/1258) روايت كرده است؛ 7) در حديث ديگر در كنز العمال (12/1256) به روايت طبراني در المعجم الكبير از كعب بن عجره چنين آمده است كه رسول الله (ص) فرمود: تكون بين الناس فرقة و اختلاف فيكون هذا و اصحابه علي الحق» يعني: بين مردم جدائي و اختلاف خواهد افتاد. پس علي و اصحاب او بر حقند.
در احاديث بسيار ديگر كه رسول الله (ص) اميرالمؤمنين (ع) را به عنوان شايسته ترين مرد براي خلافت و امامت و راهنمايي به صراط مستقيم و هادي و مهدي و عادل ترين و ماهرترين قاضي و حجت خدا و حجت پيغمبر او بر خلق معرفي نموده همه مؤيد بر حق بودن و با حق بودن آن حضرت است. عمار بن ياسر و ابوايوب انصاري در اين باب حديثي از رسول الله (ص) روايت كرده اند به شرح ذيل: «يا عمار ان رأيت عليا قد سلك واديا و سلك الناس واديا غيره فاسلك مع علي ودع الناس انه لن يدلك علي ردي و لن يخرجك من الهدي». يعني: اي عمار اگر ديدي علي از راهي مي رود و همه مردم از راه ديگر. تو با علي برو و ساير مردم را رها كن. يقين بدان او هرگز ترا به راه هلاك نمي برد و از شاهراه رستگاري خارج نمي سازد (كنزالعمال، 12/1212، 1293 به بعد؛ تاريخ بغداد، خطيب بغدادي، 2/88؛ رياض النضرة، طبري، 2/193؛ كنوز الحقايق، مناوي، 43).
مشايخ فريدني - دايرة المعارف تشيع، ج 6، ص 177
مطالب مرتبط :
امیر (شنبه 30 ارديبهشت 1396)
پاسخ
سلام متاسفانه متنی که میذارید کسی بخواد بخونه گیج میشه تا متن اینجوری پیوسته رو میبینه میذاره میره لطفا متن رو با فاصله خوب بنویسید در سطرهای جداگانه
* نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
* متن نظر :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :