امروز:
سه شنبه 28 دي 1395
بازدید :
921
مطالعه ده هزار کتاب براي الغدير
علاّمه اميني (ره) گفت:
براي تأليف «الغدير» ده هزار جلد کتاب را مورد مطالعه قرار داده ام.[1]
اين مطلب معلوم است که تنها مطالعه معمولي ده هزار جلد کتاب براي تأليف کتابي مثل «الغدير» کافي نيست و بايد چند کار انجام بگيرد تا چنين کتابي برشته تأليف در بيايد:
1ـ بايد علاوه بر مطالعه بسيار دقيق، اعتبار و موقعيت صاحب کتاب نيز مورد نظر باشد.
2ـ بايد مطالب اين کتاب ها فيش برداري شود و يادداشت هاي مرتب از آن ها صورت بگيرد.
3ـ بايد با دقّت تنظيم شود و هر مطلبي در جاي مخصوصي قرار داده شود تا در موقع خود مورد استشهاد و استفاده قرار بگيرد.
او براي اين کار مهم بيش از 30 سال کتاب خانه هاي کوچک و بزرگ ايران عراق و حجاز و سوريه و لبنان و شبه قاره هند و پاکستان را مورد بررسي قرار داد تا به تدوين اين کتاب بزرگ نائل گرديد.
او شخصاً به من مي گفت:
«من ديدم تا قرن چهارم اسلامي کتاب هاي بسياري در دست بوده است که از قرن پنجم به بعد آن ها از دسترس خارج شده است که از آن پس هر کس از آن ها نقل مي کند با واسطه نقل مي کند و چون من هميشه سعي مي کنم که بدون واسطه نقل کنم در تلاش بودم که اين کتاب ها را پيدا کنم تا اين که بالاخره، آن ها را در مکتبه ظاهريه دمشق پيدا کردم.»
و باز به بنده مي گفت:
«در يکي از کتابخانه هاي معظم هندوستان کتاب هائي را يافتم که خطّي بود و مطالبي داشت که بدرد کار من مي خورد، فکر کردم که از آن ها نسخه بردارم و شروع کردم به نوشتن از روي آن ها، ولي کتاب ها زياد بود، و کتاب خانه هم روزي بيشتر از چهار و پنج ساعت باز نبود، از مدير کتاب خانه تقاضا کردم که کتاب هاي مورد نظر را به من عاريه بدهد همراه ببرم و شب ها از روي آن بنويسم و بعداً بياورم کتاب ها را تحويل بدهم او قبول نکرد، آن روز رفتم، و فردا که به کتاب خانه آمدم از من استقبال گرم کرد و کليد کتابخانه را به من داد و گفت: اين کتابخانه در اختيار شما است هر موقع که خواستيد، به اين کتابخانه بيائيد و هر قدر که مي خواهيد اين جا بمانيد و لذا من دستگاه فتوکپي آوردم و شصت هزار صفحه از آن کتاب هائي را که مورد نظر من بود عکس برداري کردم.»[2]
مطلب مهم در اين جا اين است که علاّمه اميني در تأليف کتاب الغدير تنها به نقل اخبار و احاديث شيعه نپرداخته است که مسأله تنها به قاضي رفتن پيش بيايد بلکه بيشتر مطالب کتاب از مدارک اهل سنّت است و او با وسعت اطلاع و تتبّع کامل خود موادّ فراواني از کتب معتبر اهل تسنّن گرد آوري کرده و داوري را بخواننده واگذار نموده است.
علامه اميني در حقيقت يک مکتشف ماهري است که مانند يک مهندس معدن است که از قعر درياها، درّ و گوهر هاي درخشان را بدست آورده است و در معرض نظر صاحب نظران با انصاف و حقيقت جويان قرار داده است. و لذا تا جهان انسانيت باقي است، اين گوهر هاي درخشان تلألؤ و درخشندگي خود را حفظ خواهد کرد بلکه روز به روز درخشنده تر خواهد شد.
الغدير نتيجه سفرهاي طولاني و راه هاي دراز
علاّمه اميني، براي تأليف کتاب الغدير و نشر ولاي اهل بيت ـ عليهم السلام ـ احتياج به دست يافتن به مآخذ و مدارک مهم و معتبر اسلامي داشت، از اين جهت در هر فرصتي که بدست مي آورد به حرکت و سفر مي پرداخت تا کتاب الغدير از جهت مدارک هر چه بيشتر غني تر باشد. و او اين سفرها را بصورتي بس ساده و اقتصادي انجام مي داد بطوري که با زندگي عالم زاهدي چون او وفق بدهد و بهر سرزميني که قدم مي نهاد و به هر شهري که وارد مي شد عمده مقصود او کتاب خانه ها بود، چه عمومي و چه شخصي، اساتيد و محققان و متفکران و فضلا و طلاّب علوم دينيه ـ آنان که او را مي شناختند ـ قدومش را گرامي مي داشتند و از روي محبّت و ولاي اهل بيت ـ عليهم السلام ـ با او همکاري مي کردند و غالباً رؤساي کتاب خانه ها براي خاطر علّامه اميني وقت را تمديد مي کردند يا اساساً کتابخانه را در اختيار ايشان قرار مي دادند.
مثلاً در هندوستان در رامپور و جاهاي ديگر با اين که وقت مطالعه ساعت 8 صبح تا ساعت دو بعد از ظهر بود، ولي مدير کتاب خانه با علامه اميني موافقت کرد که ساعت 6 صبح به کتابخانه بيايد، علامه نيز از ساعت 6 صبح تا يک بعد از ظهر مطالعه و استنساخ مي کرد، در اين وقت براي نماز و استراحت به منزل مي رفت سپس ساعت 4 مجددّاً به کتابخانه مي آمد و تا ساعت 8 شب مشغول مطالعه مي شد به اين ترتيب هر روز بين 11 تا 12 ساعت مرتب مشغول کار بود.[3]
کتابخانه ديگري در هند که وقت معمولي آن از ساعت 10 صبح تا 4 بعد از ظهر بود براي استفاده بيشتر علاّمه اميني، دستور داد از ساعت 6 صبح تا 4 بعد از ظهر، ده ساعت متوالي باز باشد.[4]
اين سفرها سرشار از استنساخ از نسخه هاي نفيس و خطي و مطالعه و ملاقات با استادان و اصلاح و ارشاد مردم و اقامه جماعت و منابر عمومي و القاي بحث و ايجاد بحث و ايجاد زمينه هاي فکري در مسائل مربوط به شکل حکومت در اسلام بود و مهم ترين نتيجه اين سفرها نشر مفاهيم ولايت اهل بيت ـ عليهم السلام ـ بود.
نشر ولاي علي ـ عليه السلام ـ و فلسفه سياسي حکومت غدير
صاحب الغدير به هر مملکتي که وارد مي شد و به هر شهري که قدم مي نهاد مفاهيم ولايت صحيح را با خود همراه مي برد و نشر مي داد و تازه مي کرد و همه جا ولاي علي و فلسفه سياسي حکومت غدير را خاطر نشان مي کرد.
شهرهائي که وي با خصوصيات ياد شده به آن ها سفر کرده است بجز شهر هاي عراق از جمله اين ها است:
حيدر آباد دکن، عليگره، بمبئي، لکنهو، کامپور، پتنه، رامپور، جلالي (درهند)، اصفهان، قم، مشهد، همدان، کرمانشاه، تبريز، بيروت، دمشق، مکه، مدينه، فوعه، کفريه، معرّه، مصر بن، نيل، حلب.[5]
620000 کتاب را در چهار ماه مورد بررسي قرار داد
سفر علاّمه اميني به هند بيش از 4 ماه نشد، صاحب الغدير در اين چهار ماه بجز ديد و بازديدهاي لازم، سخنراني ها و منابر، مصاحبه با استادان، امامت جماعت، و پذيرفتن دعوت اهالي چند شهر، و رفتن به آن شهر ها و ديگر حرکات وانتقالاتي که لازمه سفر است. بجز اين ها در حدود 2500 صفحه بدست خود استنساخ و رو نويسي کرده و نسخه برداشته است و اين همه، به جز آن مقدار استنساخ و رو نويسي است که گاه، ديگران بعنوان کمک به او زير نظر او به انجام رسانده اند، و نيز اين ها بجز کتاب هائي است که در اين مدت 4 ماه در چندين کتاب خانه خوانده است.
کتاب خانه هائي که در اين سفر چهار ماهه مورد استفاده و بازديد وي قرار گرفته است 13 کتابخانه است که در کتاب حماسه غدير نام يک يک آن ها را ذکر کرده است. که در شهر هاي لکنهو و حيدر آباد و عليگره هندوستان است، و مقدار کتابي که در هر يک از اين کتاب خانه ها واقع است ذکر کرده است که جمع آن ها 620000 (ششصد و بيست هزار جلد) مي باشد.
علاّمه اميني در مدت ياد شده همه اين ها را مطالعه و مورد بررسي قرار داده است.[6]
اين پشتکار و استقامت و پرکاري و موفقيت ـ که جز نتيجه اخلاص اميني و توجّه مولاي متقيان حضرت امير مؤمنان ـ عليه السلام ـ چيز ديگري نيست ـ علاّمه اميني را بلند آوازه و با عظمت و الغدير را پر ارزش و جاويدان ساخت.
حقّا «الغدير» کتابي است که در آن تاريخ و ادب و فقه و اصول و منطق و کلام و فلسفه و مناظره جمع شده است.
«ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَآءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ»

[1] . حماسه غدير، ص 480.
[2] . از اين قبيل کرامات چون اميني مورد نظر صاحب الغدير ـ عليه السلام ـ بود زياد است.
[3] . حماسه غدير، ص 335.
[4] . حماسه غدير، ص 336.
[5] . حماسه غدير، ص 337.
[6] . حماسه غدير، ص330ـ331.
آيت الله نوري همداني - اسلام مجسم، ص 125
مطالب مرتبط :
نام ونام خانوادگی:
جنسیت :
سن :
تحصیلات :
مذهب :
کشور :
استان :
شهر :
پست الکترونیک :
متن سوال :