امروز:
سه شنبه 8 فروردين 1396
بازدید :
557
چرا بعضي از مراجع عظام, فتوا به جواز اقتدا به ائمه جماعت سني در مسجدالحرام و مسجد النبي داده اند؟

در ابتدا لازم است اين نکته ذکر شود که فقهاء شيعه شرايط زيادي را جهت امامت جماعت ذکر کرده و معتبر مي دانند و ويژگي هاي خاصي را لازم دانسته اند كه اگر آن شرايط نباشد نماز باطل بوده و ساقط تكليف نمي باشد. در اين جا به چند شرط  به طور خلاصه اشاره مي کنيم:
بلوغ 2. عاقل باشد 3. شيعه دوازده امامي باشد. 4. عادل باشد. 5. حلال زاده باشد. 6. نماز را صحيح بخواند[1] پس شيعه دوازده امامي بودن و عدالت از شرايط امام جماعت مي باشد يعني اگر نباشد نماز باطل است و از طرفي اسلام به اتحاد و اتفاق مسلمين آن اندازه اهميت مي دهد و توصيه مي نمايد كه همة مسلمانها در مقابل كفار و دشمنان اسلام يد واحده باشند و از موجوديت خود و منافع مشترك دفاع نمايند و وحدت اسلامي را به هيچ وجه خدشه دار نسازند لذا مأمور به تقيه ‌شده اند.
شيعيان در قرنهاي گذشتة‌ با ظلم و ستم و استضعاف مواجه بودند و بين تسليم شدن در مقابل دشمن و ريشه كن شدن و نابودي، راه ميانه را برگزيدند از سپر تقيه استفاده كردند و خود را از نابودي و اضمحلال حفظ نمودند.
تقيه به معناي سپر گرفتن و خود را زير سپر حفظ كردن مي باشد و پوشاندن عقيدة حق است در مقابل مخالف ، در مورد اعمالي كه ضرر ديني يا دنيوي به دنبال دارد.[2]
و آن به سه قسم تقسيم مي شود: 1. تقيه خوفي. 2. تقيه كتماني. 3. تقيه مداراتي. قسم اول عبارت است از اين كه انسان در اثر انجام يك عمل صحيح و مطابق با مذهب و دين خودش ، خوف و هراسي بر جان و مال و ناموس خود داشته باشد، در اين مورد لازم است از انجام آن عمل خودداري نمايد و عمل را مطابق با مذهب مخالفين انجام دهد.
قسمت دوم تقيه كتماني به معناي كتمان و پنهان نمودن است، مقصود از اين قسم تقيه حفظ مذهب حقة اهل بيت ـ عليهم السلام ـ در برابر قدرتهاي باطل و حكومتهاي جائر و... مي باشد.
اما قسمت سوم كه تقيه مداراتي باشد، هدف از اين تقيه حسن معاشرت و مدارا و جلب مودّت و در نتيجه تحقق وحدت ميان مسلمين است و اين هم با شركت در شعائر الهي و نماز جماعت و ساير مظاهر وحدت آفرين محقق مي شود كه اين گونه تقيه مورد تأكيد معصومين بوده است، چنان که هشام  مي گويد از امام صادق ـ عليه السلام ـ شنيدم مي فرمودند: بپرهيزيد از كاري كه ما با آن سرزنش مي شويم، همانا فرزند بد با كار بدش، پدر خويش را در معرض سرزنش قرار مي دهد. در نماز جماعت آنها شركت كنيد و از مريضهاي آنها عيادت نمائيد و در تشييع جنازه شان حاضر شويد و نبايد آنها در انجام عمل خير بر شما سبقت بگيرند، زيرا شما در انجام عمل خير از آنها سزاوار تريد و...[3] در روايت ديگري حماد بن عثمان از امام صادق ـ عليه السلام ـ نقل كرده كه امام فرمودند: هر كس در صف اول با عامه ( اهل سنت ) نماز بگذارد مانند كسي است كه با رسول الله (ص) در صف اول نماز خوانده است.[4]
و در روايت ديگري زيد شمام ‌از امام صادق ـ عليه السلام ـ نقل مي كند كه امام فرمودند: كسي كه با عامة نماز بخواند  همانند كسي است كه در راه خدا مبارزه مي كند و شمشير مي زند.[5]
و از بعضي روايات استفاده مي شود كه تقيه مداراتي حتي در برابر ناصبي ها نيز وجود دارد، زراره از امام باقر روايت مي نمايد كه امام فرمودند: اشكالي ندارد به ناصبي اقتداء نمائي و در نمازهاي جهري قرائت را نخواني و قرائت آنها از تو كفايت مي نمايد.[6]
و باز در روايت صحيح از علي بن جعفر از امام موسي بن جعفر (ع) نقل شده كه امام فرمودند: امام حسن و امام حسين ـ عليهم السلام ـ به مروان اقتدا نمودند و ما هم با آنان نماز مي خوانيم.[7]
پس در حال اختيار نماز خواندن با اهل سنت باطل بوده و مجزي از انجام ‌عمل نخواهد بود ولي در مقام تقيه كه در دو راهي قرار گرفته اند يا بايد اظهار نظر كرده و عقيده باطني را آشكار نمايند كه ممكن است خودشان و مكتبشان به خطر بيفتد و خود مسلمانها پراكنده شده هر كدام طعمه كوچكي براي قدرتهاي سلطه گر جهاني باشند و در دست آنها همواره اسير گردند و يا براي اتحاد و يكپارچگي و به خاطر برخي مسائل مهمتر از بعضي مسائل چشم پوشي كرده و همانند اهل سنت اعمال را انجام دهند تا در كشاكش روزگار از بين نروند كه امام خميني در اين رابطه مي فرمايند: تقيه گاهي براي اين است كه خطري حوزة اسلام را تهديد مي كند، به شكلي كه خوف از هم گسستگي وحدت مسلمانان در ميان باشد و ترسي از اين باشد كه بر حوزه اسلام، به خاطر پراكندگي شان و يا چيز ديگر، ضرري وارد شود، اين همان تقيه مداراتي است كه جهت هم صدا شدن همة مسلمانان و وحدت بين آنها و ايجاد دوستي بين مخالفان و جلب محبت آنان، بدون هيچ گونه ترسي بايد انجام پذيرد.[8]
در منابع روائي ما بر اتحاد و اتفاق مسلمين بسيار تأكيد شده است و توصيه شده که هنگام برپائي نماز جماعت، نبايد از مسجد خارج شوند و از جماعت اهل سنت تخلف نمايند و بايد با ساير مسلمين در نمازهاي جماعت حاضر شوند.[9] و از هر چيزي كه اتحاد را بر هم مي زند اجتناب كنند و همه اين ها بخاطر حفظ وحدت اسلامي و تشكيل دادن امت واحده در مقابل شرك و كفر جهاني است و حمايت از مسلمين در سرتا سر گيتي و حضور گسترده در نمازهاي جماعت و اجتماعات اهل سنت، باعث مي شود تبليغات مسموم بر عليه شيعه و اتهامات گوناگون به شيعه ، كارائي نداشته باشد و خنثي شود و كفار به اهداف شوم و ننگينشان نائل نشوند.
مرحوم امام، مقام معظم رهبري و آيت الله فاضل لنكراني و عده زيادي از مراجع تقليد نماز با اهل سنت را در صورت تقيه مجزي مي دانند و نيازي به اعاده نمي باشد.
آيات عظام خوئي، سيستاني، تبريزي، نماز را مجزي مي دانند، در صورتي كه قرائت حمد و سوره را براي خود آهسته قرائت كند و اگر نمي شود به نحو حديث نفس بخواند.
مرحوم گلپايگاني و بعضي ديگر از مراجع فرموده اند در صورت تمكن بعداً با شرايط اعاده نمايند.[10]

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. مقاله آيت الله فاضل لنكراني در ره توشه حج، جلد 1، چاپ مشعر 1380، درس دهم، ص 100.
2. ميقات حج، فصل نامه فرهنگي اجتماعي تهران، حوزه نمايندگي ولي فقيه، ص 151.
3. آزموده ها در حج و عمره، تهران، سازمان چاپ و نشر، شماره 402، قسمت تقيه.
4. تفسير نمونه آيت الله مكارم، تهران، دارالكتب الاسلاميه، چاپ دوم، 1353، جلد 2، ص 273، سوره آل عمران،
آيه 28.

 پي نوشت ها:
[1] . موسوي خميني، توضيح المسائل، انتشارات نجات، چاپ هشتم،‌ در شرايط امام جماعت.
[2] . فاضل لنكراني، محمد، ره توشه حج، تهران، نشر مشعر، چاپ دوم، 1380، ص 101؛ و صدوق، شرح عقايد، ص 246.
[3] . همان، ص 106.
[4] . حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، بيروت، چاپ چهارم، 1391ق، ج 5، ص 381، ح 1.
[5] .كتاب شريف وافي، ج 2، ص 182.
[6] . ره توشه حج، همان، ص 110.
[7] . وسائل الشيعه، همان، ص 109، ح 9.
[8] . نقل از آزموده ها نگاهي به تجربيات و نيازهاي روحانيون در حج و عمره، تهران، چاپ اول، 1382، ج 4، ص 74.
[9] . مناسك محشي، مسئله1313، نشر مشعر چاپ دوم، 1382، ص 508.
[10] . مناسك محشي، تهران نشر مشعر، 1382، مسأله 1313.

مطالب مرتبط :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن نظر :