امروز:
جمعه 31 شهريور 1396
بازدید :
604
عمه اي دارم كه ادعاي كفر مي كند و بهشت و جهنم و آخرت را قبول ندارد البته اين ادعا را چند سال پيش كرده است و حتي گاهي اوقات وجود خداوند را انكار مي كند و بد حجاب است و دزدي و كارهاي خلاف انجام مي دهد تكليف ما در برخورد با او چيست مخصوصاً در رابطه با صله رحم لطفاً توضيح دهيد؟

اهميت صله رحم
صله رحم يكي از مهم ترين واجبات اسلام است كه هم در قرآن و هم در روايات تأكيد فراواني بر آن شده و تارك آن مورد مذمت قرار گرفته كه به چند حديث در اين مورد اشاره مي شود.
مولاي متقيان امام علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: براي اهل دين علاماتي است كه با آنها شناخته مي شوند و صله رحم يكي از آنها است. امام صادق ـ عليه السّلام ـ نيز به نقل از پيامبر اكرم ـ‌ صلّي الله عليه و آله ـ مي فرمايد: افضل اعمال بعد از ايمان صله رحم است.[1]
صله رحم آثار متعددي دارد كه زيادي عمر يكي از آنها است. امام صادق(عليه السلام) در روايتي زيبا مي فرمايد: من چيزي را مؤثرتر از صله رحم براي زيادي عمر نمي شناسم گاه كسي كه تنها سه سال به پايان عمرش باقي است صله رحم مي كند و خداوند به بركت آن سي سال به عمر او مي افزايد و عمر او را تا سي و سه سال دراز مي كند و گاه كسي سي و سه سال به پايان عمر او باقي است اما قطع رحم مي كند و خداوند سي سال از عمر او مي كاهد و سه سال بعد از آن اجل او فرا مي رسد.[2] در روايت ديگري سالار شهيدان مي فرمايد: هر كس دوست دارد مرگش به تأخير بيافتد صله رحم كند. صله رحم همچنين رزق و روزي را زياد مي كند چنانچه پيامبر (صلي الله عليه وآله)مي فرمايد:
هر كس يك عمل را براي من ضمانت كند (انجام دهد) چهار عمل را براي او ضامن مي شوم و آن صله رحم است كه هر كس انجام دهد خداوند او را دوست خواهد داشت، رزق او زياد مي شود، عمرش افزايش پيدا مي كند و داخل بهشتي مي شود كه خداوند وعده داده است. از آثار ديگر صله رحم افزايش محبت و جلب حمايت ايشان و جلوگيري از مرگ بد است. در مورد اخير مولا علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: صله رحم دشمن را اندوهگين مي سازد و از مرگ هاي بد نگه مي دارد. سكرات مرگ نيز با صله رحم آسان مي شود امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: كسي كه دوست دارد خداوند سختي هاي مرگ را بر او آسان كند، نسبت به خويشان و نزديكان و پدر و مادرش نيكي كند اگر چنين كرد خداوند سختي هاي مرگ را بر او آسان مي كند.
قطع رحم نيز مورد نكوهش فراوان قرار گرفته و آثار ناخوشايندي نيز بر‌ آن مترتب مي باشد. اميرالمؤمنين(عليه السلام) مي فرمايد: اقبح المعاصي قطيعة الرحم و العقوق. زشت ترين معصيت ها قطع رحم و عاق (والدين)‌شدن است.[3] قطع رحم باعث كاهش عمر انسان شده او را به فقر مبتلا كرده و از ورود به بهشت محروم مي نمايد. چنانچه پيامبر اكرم فرمود: سه گروه هرگز داخل بهشت نمي شوند: شرابخوار، ايمان آورنده به سحر و قاطع رحم[4] (البته اگر توبه نكردند).
حال بايد ديد صله رحم چيست و با چه اموري محقق مي شود. آيات مختلف من جلمه 83، 177 و 215 سوره بقره و ديگر آيات منظور از صله رحم را ارتباط داشتن و نيكي كردن و انفاق به خويشان و نزديكان مي داند. اين نيكي و انفاق مي تواند زباني، فعلي، قلبي و مالي باشد. انفاق زباني مثل سلام كردن و جواب دادن آن، دعا كردن، دوري گزيدن از غيبت، تهمت و افتراء به ايشان. نام او را به نيكي ياد كردن، آشكار كردن نيكي ها و پوشاندن عيوب ايشان. انفاق فعلي با بجا آوردن نماز، روزه، حج و زيارت به نيابت، وفاي به عهد، ديد و بازديد، حفظ احترام و رعايت شأن و موقعيت ايشان، عيادت و ... محقق مي شود. آرزوي وصول خيرات دنيوي و اخروي و آرزوي دفع بلايا، از مصاديق انفاق قلبي است. و در نهايت انفاق مالي مي تواند با كمك بلاعوض، قرض الحسنه دادن، پرداخت صدقه به نيابت از او انجام گيرد.
با چنين اوصافي از صله رحم اگر شخصي از خويشان و نزديكان حدود الهي را رعايت نكند و ابايي از گناه كردن نداشته باشد و حتي گاه از روي جهل و ناداني يا خداي ناكرده از روي عناد و غرض ورزي نسبت هاي ناروايي به خداوند دهد وظيفه ما در مورد صله رحم با ايشان چيست؟
ب) وظيفة مادر قبال افرادي كه مسائل اسلامي را رعايت نمي كنند
1-ريشه يابي:
براي اصلاح هرامري دردرجه اول بايد ريشه هاي آن مسأله را بررسي کردومتناسب با آن علل وعوامل، راهکارهاي مناسب را به کار گرفت؛به عنوان مثال ممکن است مشکلات زندگي با عث اين امرشده باشدويا ازدست دادن عزيزي اورابه کفرگويي واداشته است و... .بررسي شرايط روحي، جسمي، تربيت خانوادگي، زمان شروع اين حالت واطاعات بيشتري از ايشان مي تواند شما را به انتخاب روش برخورد مناسب رهنمون شود.
2- محبت:
محبت کردن به افراد، يکي ازبهترين راههاي تبليغ دين وامربه معروف ونهي از منکراست.
 3- امربه معروف ونهي ازمنکر:
يكي از مهم ترين وظايف نسبت به اين گونه افراد امر به معروف و نهي از منكر است. البته امر به معروف و نهي از منكر مراتبي دارد.[5]دريک مرتبه مي توان با محبت کردن ورفتارهاي شايسته اورا متوجه اشتباهاتش کرد.در مرتبه ديگر براي اينكه به او بفهمانيد كه از اين اعمالش متنفريد مي توانيد روي بگردانيد، چهره را در هم بكشيد و حتي رفت و آمد را به طور موقت ترك كنيد. در رتبه بعدي با موعظه و نصيحت و اشاره به عاقبت بد كساني كه گنه كار بودند مي توانيد ايشان را نهي از منكر كنيد. در مورد موعظه و نصيحت سعي شود حالت سرزنش و توبيخ نداشته باشد كه در غير اين صورت نسبت به شما حالت تدافعي گرفته و با شما از در لجاجت برخورد خواهد كرد.
2- ارائه کتابهاي مفيد:
كتاب هاي موثري نيز در اين زمينه وجود دارد كه مي توانيد به ايشان هديه دهيد كتاب كيفر گناه از آقاي رسولي محلاتي مي تواند مفيد باشد.
3- القاي محبت خدا:
راه موثر ديگر اين است كه محبت خداوند را در دل او جاي دهيد.براي اين كار ذكر نعمت هاي بي شمار خداوند به ايشان و دفع بلاهاي متعدد از ايشان مي تواند بسيار مفيد باشد. نعمت هاي مختلفي چون سلامتي، رزق و روزي، اولاد و شوهر خوب، مسلماني و شيعه بودن و خيلي از نعمت هايي كه مي شناسيد. متذكر شويد كه اين همه نعمت را خداوند به ما ارزاني داشته و اگر بندگانش را دوست نمي داشت اين چنين نمي كرد. چهره اي زيبا و خوب از دين و خداوند به ايشان عرضه كنيد. ذكر رحمت هاي الهي، عفو و بخشش هاي بي شمار، نعمت هاي بهشتي. لذت انجام فرامين الهي و ترك معاصي در ايجاد اين چهره زيبا موثر است. اگر ايشان بعد از يك حادثه غم انگيزي مثل فوت شوهر يا فرزند يا والدين و يا بيماري خود و نزديكان و يا به هر علت ديگري اين گونه شده اند ايشان را تسلّي و دلداري دهيد، خودتان را در غم و مصيبت ايشان شريك گردانيد و به ايشان بفهمانيد كه خداوند به بندگان خود ظلم نمي كند و كارهاي او همه از روي حكمت و مصلحت مي باشد و در مقابل مصيبت، انسان را بي اجر و مزد نمي گذارد.
اين گونه گفتگوها و ديد و بازديدها همراه با ارائه چهره اي دل انگيز از دين مي تواند زمينه ساز بازگشت وي از اين حالات و اعمال باشد.
اما اگر همه اين كارها را قبلاً انجام داده ايد و يا بعداً انجام داديد و نتيجه نگرفتيد، مي توانيد با رعايت ادب و احترام به ايشان رابطه خود را با ايشان محدود كنيد البته نه اينكه قطع رحم كنيد. مي توانيد وظيفه مسلماني خودتان را در حد سلام و احوال پرسي و هر از گاه ديدار سرپايي انجام دهيد. البته از انفاق قلبي و زباني يعني دعا براي اصلاح و بازگشت وي دريغ نكنيد كه اين خود جزو صله رحم محسوب مي شود. امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي فرمايد: با ارحامتان ارتباط داشته باشيد و به برادرانتان نيكي كنيد ولو به يك سلام نيك و جواب آن.[6] البته مراجع عظام تقليد نيز قطع رحم را جايز نمي شمارند ولي تصريح مي كنند كه اگر ترك معاشرت به طور موقت موجب خودداري وي از گناه شود از باب امر به معروف و نهي از منكر واجب مي شود.[7]

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. آداب معاشرت در اسلام، محمدحسين الجلالي، ترجمه جواد بيات و محمد آذربايجاني، سازمان تبليغات اسلامي، 1372.
2. اخلاق ناصري، خواجه نصيرالدين طوسي به تصحيح مجتبي مينويي، انتشارات خوارزمي، چاپ پنجم، 1372.

پي نوشت ها:
[1] . شرف الدين، سيد حسين، تحليل اجتماعي از صله رحم، دفتر تبليغات حوزه علميه، چاپ اول، 1378، ص 170.
[2] . همان، ص 179.
[3] . تحليل اجتماعي از صله رحم، ص 212.
[4] . همان.
[5] . عليزاده حسن آبادي، ابوالقاسم، نظارت ملي يا امر به معروف و نهي از منكر، چاپ دفتر تبليغات، 1421، ص 50.
[6] . تحليل اجتماعي از صله رحم، ص 186.
[7] . خامنه اي، سيد علي، رساله اجوبة الاستفتائات (ترجمه)، انتشارات بين المللي الهدي، چاپ پنجم، 1380، ص329.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :