امروز:
پنج شنبه 30 شهريور 1396
بازدید :
602
خواهرم از سادگي مادرم استفاده مي‎كند و باعث ايجاد بدبيني مي‎شود به نحوي كه هر موقع مي‎خواهيم از خواهرم صحبتي به ميان بيايد، مادرم به شدّت ناراحت و عصباني مي‎شود و به ما روي خوش نشان نمي‎دهد. شما بفرماييد ما با مادرمان چگونه رفتار كنيم؟

اين سؤال مربوط به اخلاق در روابط خانوادگي است و از دو بعد مي‎توان به آن پرداخت.
1. رابطه‎ شما با خواهرتان
چه مسأله‎اي بين شما و خواهرتان اتفاق افتاده كه وي نسبت به شما بدبين شده و باعث ايجاد بدبيني در مادر شما گرديده است؟ آيا در گذشته اتفاق خاصي رخ داده يا موردي پيش آمده كه با خواهرتان مشاجره و دعوا كرده باشيد يا به هر نحوي باعث ناراحتي ايشان شده باشيد؟ اگر چنين اتفاقي رخ داده، به هر صورت شما مي‎توانيد از خواهرتان معذرت خواهي كنيد، حتي اگر تقصير از ايشان هم بوده، شما ناديده بگيريد و با احترام و اخلاق شايسته با وي برخورد كنيد. توجه داشته باشيد كه عفو و گذشت نشانه ضعف و ناتواني فرد نيست بلكه نشانة احترام و ادب و بزرگواري است، لذا در آيات و روايات به عفو و گذشت و احترام متقابل به خصوص نسبت به افراد خانواده و فاميل توصيه شده است. يكي از عواملي كه موجب مي‎شود روابط فاميلي و خانوادگي اصلاح شود، گذشت و اغماض است. حضرت رسول ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي‎فرمايد: «بهترين اخلاق دنيا آن است كه از كسي كه به تو ستم كرده، در گذري».[1]
بنابراين بهترين راه اين است كه شما رابطه خود را با خواهرتان اصلاح كنيد. اگر رابطه شما با وي خوب شود، ديگر انگيزه‎اي ندارد كه از سادگي مادرتان سوء استفاده كند و او را عليه شما تحريك نمايد.[2]
2. رابطه شما با مادرتان
همانگونه كه در نامه خود اشاره كرده‎ايد، مادر شما تقصيري ندارد، لذا نسبت به ايشان حساسيت از خود نشان ندهيد. شما سعي كنيد با مادرتان رابطه خوبي داشته باشيد، كمال ادب و احترام را نسبت به ايشان داشته و از حال ايشان با خبر باشيد. خداوند در قرآن دربارة احترام به پدر و مادر مي‎فرمايد: «وَ قَضى رَبُّكَ أَنْ لا تَعْبُدُوا إِلاَّ إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً»[3] و خداي تو حكم فرموده كه جز او هيچ كس را نپرستيد و به پدر و مادر، نيكي و احسان كنيد. امام رضا ـ عليه السّلام ـ فرمودند: هر كه احترام پدر و مادرش را نداشته باشد و شكر نگذارد، خدا را هم شكر نگفته است».[4]
احترام به مادر يك وظيفه است، لذا برخورد ناروا يا حتي غير منطقي با ايشان نداشته باشيد. با ايشان قطع رابطه ننماييد يا از آن جهت كه فكر مي‎كنيد خواهر شما را بيش‎تر از شما دوست دارد و از ايشان جانبداري مي‎كند، نسبت به مادر‎تان احساس بدي نداشته باشيد.
آري! اگر فكر مي‎كنيد كه هر گاه از خواهرتان صحبت مي‎كنيد مادر شما ناراحت و عصباني ‎مي‎شود، سعي كنيد از اين پس، در مورد ايشان صحبت نكنيد يا اگر هم صحبت مي‎كنيد، عليه ايشان سخني نگوييد، گر چه ممكن است در ته دل از ايشان ناراحت هستيد ولي پيش مادرتان چيزي نگوييد. بلكه بر عكس، هرگاه پيش ايشان رفتيد، از خواهرتان تعريف كنيد و اظهار علاقه و محبت نماييد. در اين صورت هم مادر شما ناراحت نمي‎شود و هم به مرور زمان ديد بهتري نسبت به شما پيدا مي‎كند و چه بسا اگر خواهر شما مقصر است، ايشان را نصيحت كند و نظر مثبت شما را به وي منتقل خواهد نمود.
شيوه‎هاي عملي محبت به مادر
1. خوش خلقي و خوش رويي
خداوند در قرآن مي‎فرمايد: «و قل لهما قولاً كريماً»[5] و با والدين خود با احترام سخن بگو. بهترين راه براي ابراز محبت و احترام نسبت به مادر اين است كه با كلام خوش و اخلاق شايسته با ايشان برخورد نماييد. امام صادق ـ عليه السّلام ـ توصيه نموده‎اند كه حتي هنگامي كه پدر و مادرتان شما را مي‎زنند يا از شما ناراحت هستند، شما از درگاه خدا براي آن دو طلب غفران و بخشش كنيد.[6]
2. قدرداني و سپاسگزاري
اگر مي‎خواهيد وظيفه خود را در قبال مادرتان به خوبي انجام دهيد، سپاسگزار و قدردان زحمات وي باشيد.
3. اطاعت از مادر
يكي از حقوق مادر به فرزند اين است كه همه جا و نسبت به تمام اوامر، از وي اطاعت كند، مگر در خواسته‎ها و تمايلات شرك آلود و معصيت بار، كه در اين دو مورد اسلام اجازة اطاعت از پدر و مادر را نداده است.[7] از مضمون اين روايات دانسته مي‎شود كه مسايل و مشكلات خانوادگي باعث نمي‎شود كه انسان نسبت به مادرش بي‎‏‎احترامي كند.
4. به ديدار مادرتان برويد
يكي از مسايلي كه اسلام همواره بر آن تأكيد ورزيده، مسأله صله ارحام است، و در بين ارحام (دوستان و بستگان) پدر و مادر درجة اوّل قرار دارند. در حديث آمده است كه فردي نزد رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ آمد و عرض كرد: يا رسول الله! پدر و مادري دارم كه من مرتّب به آن‎ها سر مي‎زنم ولي آن‎ها از من راضي نيستند و آزارم مي‎دهند، مي‎خواهم بعد از اين آن‎ها را ترك كنم. پيامبر فرمود: در اين صورت خداوند هم تو را ترك خواهد كرد. آن مردعرض كرد: پس چه كنم؟ پيامبر فرمود: كسي را كه نسبت به تو رفتار نادرست انجام داد، ببخش و با كسي كه با تو قطع رابطه كرده پيوند برقرار كن... .[8]
اين روايت كاملاً وظيفه ما را مشخص كرده و لازم است از آن پيروي كنيم با تمامي دوستان و بستگان به خصوص با مادرتان رابطه دوستانه و صميمي داشته باشيد. اميدوارم كه اين روايات گهربار و نكات تربيتي و اخلاقي كه از ائمه معصومين ـ عليهم السّلام ـ نقل شد، راه‎گشاي زندگي شما باشد و بتوانيد با استفاده از آن‎ها رابطه خويش را با مادر، خواهر و ديگر بستگان بهبود بخشيد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. محمود ارگاني، ديد و بازديد (صله ارحام در اسلام)،‌انتشارات پيام مهدي، چ اوّل، 1376.
2. احمد بهشتي، خانواده در قرآن، دفتر تبليغات اسلامي، چ دوّم، 1377.
3. ناصر خياباني، مهارت‎هاي بهتر زيستن، نشر سپند، چ اوّل، 1380.

پي نوشت ها:
[1] . كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، دار الكتب الاسلاميه، 1481 هـ .ق، ج 3، ص 167.
[2] . براي مطالعه بيشتر ر.ك: كاشفي، محمد رضا، آيين مهرورزي، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم، چاپ دوّم، 1376، فصل هشتم.
[3] . اسراء/23.
[4] . محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحكمه، مكتب الاعلام الاسلامي، چاپ سوّم، 1371، ج 10، ص 709.
[5] . اسراء/24.
[6] . كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، دار الكتب الاسلامية، بي‎تا، ج 3، ص 230.
[7] . محمدي ري شهري، محمد، ميزان الحكمة، مكتب الاعلام اسلامي، 1372، ج 10، ص 718.
[8] . مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، بيروت، ج 76، ص 366.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :