امروز:
شنبه 3 تير 1396
بازدید :
799
برادرم موسيقي گوش مي دهد و فيلم هاي بدي مي بيند ولي نمازش را مي خواند و روزه اش را مي گيرد حكم ما با اين برادر چيست؟

اجمالاً شما وظيفه داريد ايشان را ارشاد نموده و در جهت ترك اين گناه او را ياري كنيد (البته طبق شرايط زير). طبيعتاً شما بدين منظور نيازمند اطلاعاتي در زمينه غنا و موسيقي هستيد كه تا حد امكان توضيحاتي در اين باره خدمت شما ارائه خواهيم نمود. همچنين شما بايد بگونه اي نهي از منكر كنيد كه اولاً او پذيرا باشد و ثانياً اختلاف و تنشي بين شما ايجاد نشود. بدين منظور نيز سعي نموده ايم نكاتي كليدي و مهم خدمت شما ارائه كنيم:

شرايط امر به معروف و نهي از منكر
1. يكي از شرايط واجب شدن اين فريضه اين است كه شما يقين داشته باشيد آنچه را شخص مكلف بجا نمي آورد واجب است و آنچه را انجام مي دهد عملي حرام است.
2. آنكه احتمال دهي امر و نهي شما تاثير مي كند، پس اگر بدانيد اثر نمي كند واجب نيست.
3. آنكه بدانيد طرف مقابل قصد دارد معصيت خود را تكرار كند.
4. اگر احتمال دهيد كه در اين راه ضرر جاني،‌آبرويي و يا مالي قابل توجهي به شما مي رسد، وجوب امر به معروف و نهي از منكر از شما برداشته مي شود.[1]

غنا و موسيقي
مقام معظم رهبري كه خود يكي از مراجع بزرگوار اند در اين باره مي فرمايند:
«غنا، خوانندگي مطرب و لهوي متناسب با مجالس عيش و نوش است و موسيقي، نوازندگي با همان اوصاف است و در حكم با هم فرقي ندارند و هر دو حرام است.[2]
مطرب عبارتست از: خفت، سبكي و سستي كه به خاطر غم يا شادي زياد در انسان به وسيله غنا ايجاد مي شود.
لهو يعني غفلت، يعني دور شدن از ذكر خدا، دور شدن از معنويت، دور شدن از واقعيت هاي زندگي، دور شدن از كار و تلاش و فرو غلتيدن در ابتذال و بي بند و باري.[3]

موسيقي از نگاه آيات و روايات
1. آيات و روايات اين باب فرقي بين انواع موسيقي نگذاشته است. بنابراين فرقي بين موسيقي محلي و غير محلي، اصيل ايراني و غير اصيل، سنتي و غير سنتي و ... نيست. آنچه ملاك و معيار است اين است كه موسيقي لهوي و طرب انگيز حرام است.
2. از آيات متعدد قرآن كريم استفاده مي شود كساني كه به دنبال آواز خواني و موسيقي مي روند به تدريج كارشان به جايي مي رسد كه دين و آيات الهي و پيامبران و بندگان مؤمن حق تعالي را مورد تمسخر قرار مي دهند. (به عنوان مثال: لقمان /6، حجر /11، مؤمنون /110 و... مراجعه شود)
3. در روايات مي خوانيم شيطان نمي گذارد افرادي كه دنبال آواز خوانان و اهل موسيقي مي روند در حد يكساني از گناه باقي بمانند بلكه او سعي مي كند اينگونه اشخاص را روز به روز بيشتر در باتلاق گناه غرق كند.[4] در حديث آمده است: «از غنا و موسيقي دوري كنيد زيرا موسيقي حياء را از بين مي برد و سبب زياد شدن غريزة جنسي مي شود. مردانگي و مروت را نابود مي سازد، و هر كاري كه شراب مي كند موسيقي لهوي هم انجام مي دهد و...[5]
بعلاوه از نظر اولياء دين ـ عليهم السّلام ـ پرداختن به موسيقي و غنا سبب رفتن بركت از زندگي، عدم استجابت دعاء، سبب نفاق، مرگ ناگهاني و بي تفاوتي نسبت به ناموس و عامل ارتكاب زنا و غيره مي شود.
سؤالي از علامه جعفري (ره)
آيا موسيقي روح انسان را تصفيه نمي كند؟ جواب: اگر موسيقي آنچنانكه عاشقان دلباخته اش مي گويند حقيقتاً روح انسان را تصفيه مي كند، چرا با شيوع موسيقي در شرق و غرب، بيماريهاي رواني و فساد اخلاقي به حدي است كه گفتگو در بارة آن باعث شرمساريست.[6]

فيلم و فتاواي علماء در اين باره
«ديدن نامحرم از طريق تلويزيون و شنيدن صداي آنها، كه مقرون به فساد و ريبه است اشكال دارد و بعضي اقسام آن يقيناً حرام است». (حضرت آيت الله بهجت) «ساختن، نمايش و تماشاي هر نوع فيلمي كه ترويج گناه و موجب فساد اخلاق و انحراف و شكستن حريم پاكي و عفاف باشد حرام است». (حضرت آيت الله صالحي مازندراني)
توليد و خريد و فروش و ا ستفاده از فيلم هايي كه داراي مفسده است و موجب انحراف و فساد اخلاق مي گردد حرام است».[7] (مقام معظم رهبري)

اصول انتقاد و تذكر دادن
اگر مي خواهيد به نحوي تاثيرگذار عمل كنيد علاوه بر آشنايي با روحيات فرد مورد نظر كه سنين جواني را مي گذراند، بايد از روش هايي نيز بهره بگيريد تا بتوانيد انتقادي سازنده و دور از تنش داشته باشيد.
1. محوري ترين انگيزش در دوران نوجواني و جواني كوشش براي به دست آوردن استقلال است. يكي از آثار ظهور انگيزه استقلال خواهي در نوجوان اين است كه او از پند و نصيحت و امر و نهي و تحكم گريزان است؛[8] پس هرگز امر و نهي و نصيحت نكنيد. با زبان خوش و صميمانه مسأله را بيان كنيد.
2. احترام گذاشتن به شخصيت فرد: بايد از توهين كردن به شخصيت طرف مقابل، همراه با تشبيهات بي مورد و توهين آميز پرهيز نمود زيرا اين گونه اعمال باعث مي شود شخص با عصبانيت تمام واكنش نشان داده و در صدد دفاع از خود برآيد.[9] فلذا به نكات نقد شما هر چند هم كه منطقي و صحيح باشد هيچگونه توجهي نخواهد كرد. روايات، بگو و مگو را سبب فتنه معرفي كرده اند.
3. در جمع نباشد: حضرت علي ـ عليه السّلام ـ مي فرمايند: «نقد و نصيحت كردن ديگران در جمع يعني كوبيدن و خرد كردن شخصيت طرف مقابل. پس در نقد بايد دقت داشته باشيم در مقابل ديگران كسي را نصيحت نكنيم و نصيحت با لحن آمرانه و زورگويانه نباشد.[10]
4. توجه به زمان و موقعيت: زماني باشد كه شخص مورد نظر سر حال و در حالت آرامش و آسودگي خيال است.[11]
5. تقويت صفات مثبت او: با شيوه هاي مختلف نظير متذكر شدن آن صفات، تشويق نمودن و... سعي كنيد عزت نفس او را در اين امور بالا ببريد و در مرحله بعد با ذكر معايبش از او بخواهيد در رفع آنها تلاش كند. به عنوان مثال برادر شما نمازهايش را مي خواند و به امور ديني خود توجه دارد. خود اين موضوع يكي از بهترين صفات اوست كه بسياري از جوانان فاقد آن هستند.
6. توجه به اصل تدريج: يكي از اصول بسيار مهم در تغيير و اصلاح رفتار، توجه به اصل تدريج است، يعني همانگونه كه يك صفت خوب به تدريج ملكه انسان مي گردد صفات بد نيز به تدريج در جان انسان رسوخ پيدا مي كند، پس ما بايد با سياست گام به گام به تغيير ‌رفتار و يا انديشة فرد اقدام كنيم.[12] بنابراين هر جلسه يك نقد كافي است (البته همراه با بيان نقاط مثبت)

شيوه هاي عملي ديگر
يكي از مهمترين عوامل پناه بردن جوانان به استماع بيش از حد و طولاني مدت موسيقي و ديدن انواع مختلفي از فيلم ها كه در آن اتلاف وقت بسياري رخ داده و جوانان را از كاوش و تفكر دربارة خود و جهان اطراف باز مي دارد، عدم توجه به استفاده بهينه از اوقات فراغت و هدفدار نبودن شخص در زندگي است. اگر افراد برنامة مشخصي را براي گذراندن مفيد اوقات فراغت خود در شبانه روز نداشته باشند، اين بي برنامگي ساير جنبه هاي زندگي را به طور چشمگيري تحت الشعاع خود قرار مي دهد و فساد انگيز است.[13]
سعي كنيد به موارد زير عمل كنيد:
1. به او بفهمانيد كه حتماً به مسألة اوقات فراغت خود بيانديشد. سعي كنيد زياد بيكار نماند و يك برنامه ريزي منظم براي گذراندن ساعات شبانه روز داشته باشد.
2. بهترين شيوة ارشاد، شيوة عملي است؛ يعني بايد سعي كنيد با رفتار خود او را از اين گناه باز داريد، بنابراين هرگز اينگونه فيلم ها و موسيقي ها را نبينيد و بدان علاقه اي نشان ندهيد و در مورد بالا اگر شما در امور زندگي خود منظم وبا طبع موفق باشيد اثر بخشي توصيه هاي شما دو چندان خواهد شد.
3. شايد ايشان نظر دين را در اين باره نمي داند. بنابراين شما با استناد به موارد ياد شده كاملاً دوستانه موضوع را با او در ميان بگذاريد. و ضررهاي موسيقي ها و فيلم ها را برايشان بيان كنيد يا كتاب هايي تهيه كنيد كه به اين مسائل پرداخته باشند و در دسترس او قرار دهيد (به شكل غير مستقيم) تا او هم بخواند.
4. ورزش، توجه ويژه و اصولي به  اين امر و داشتن برنامه هاي منظم ورزشي و نرمشي در طول شبانه روز. ورزش موجب تندرستي روح و جان است و باعث تقويت اراده و رشد اعتماد به نفس گشته و پس از مدتي شخص خود را از انجام امور لغو و بيهوده باز مي دارد، پس حتما او را به انجام منظم ورزش در شبانه روز تشويق كنيد.
5. به اصل جايگزيني توجه نمائيد. ابتدا سعي كنيد با كمك بزرگ‌ترها موسيقي و فيلم هاي موجه تر را جايگزين نموده و با هماهنگي او فيلم هاي قبلي را از چشم او دور كنيد. به تدريج با توضيحاتي كه در بارة فيلم و موسيقي به شما  ارائه كرده ايم. تلاش كنيد با توضيحات مستدل و بيشتر، شناخت او را نسبت به مضرات اينگونه موسيقي ها و... بالا ببريد.
6. مطالعة شرح حال زنان و مردان مؤمن، موفق و پاك كشور، زندگي نامة بزرگان، علماء و الگو قرار دادن آنها.[14] توصيه مي شود مطالعه اينگونه كتاب ها را حتماً يكي از برنامه هاي دائمي زندگي خود قرار دهيد. بنابراين شما نيز بخوانيد و در دسترس او هم قرار دهيد و يا در حضور ايشان به مناسبت نقل كنيد.
7. اگر احساس مي كنيد كه ايشان از شما حرف شنوي ندارد (كه قدري هم طبيعي است) از بزرگترها، و بخصوص كساني كه او آنها را قبول داشته و به شخصيت آنها احترام مي گذارد و در مجموع از آنها تأثير پذيري دارد كمك بخواهيد. سعي كنند طبق اصول فوق اين امر مهم را انجام دهند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. بهشت جوانان، اسد الله محمدي نيا، سبط  اكبر
2. دنياي نوجوان، محمد رضا شرفي، ‌تهران، انتشارات تربيت.
3. مشكلات نوجواني و جواني، ابوالقاسم اكبري، نشر ساوالان.

پي نوشت ها:
[1] . توضيح المسائل مراجع عظام، تهيه و تنظيم سيد محمد حسن بني هاشمي خميني، قم، دفتر نشر اسلامي، 1378، ص 619.
[2] . محمدي نيا، اسدالله، بهشت جوانان (آنچه بايد يك زن و مرد بدانند)، قم، ‌سبط اكبر، 1379، ص 350.
[3] . همان، ص 367.
[4] . همان، ص 341.
[5] . همان، ص 337.
[6] . همان، ص 352.
[7] . همان، ص 375.
[8] . اكبري، ‌ابوالقاسم، مشكلات نوجواني و جواني، ‌تهران، مؤسسه نشر ساوالان، 1381، ص 321.
[9] . همان، ص 338 (اقتباس).
[10] . محدثي، جواد، اخلاق معاشرت، قم، بوستان كتاب، 1382، ص 311.
[11] . افروز، غلامعلي، روان شناسي رابطه ها، تهران، انتشارات نوادر، 1380، ص 10، (اقتباس).
[12] . شرفي، محمد رضا، جوان و نيروي چهارم زندگي، ‌تهران، سروش، 1380، ص 51 (اقتباس).
[13] . مشكلات نوجواني و جواني، ص 301.
[14] . همان، ص 161 (اقتباس).

مطالب مرتبط :
رجبی (جمعه 19 تير 1394)
پاسخ
با سلام اینطور برداشت میشود که موسیقی حرام است پس با این حال چرا ما کفر و زنا و موسیقی های حرام را از کشور های دیگر میدانیم و به خود که میرسیم نمیخواهیم که قبول کنیم ما هم در اشتباه هستیم اگر موسیقی حرام است پس چرا ما در ایران این همه مراکز اموزش موسیقی داریم؟ به نظر من تعصب بیجا نسبت به چیزی باعث میشود انسان حقایق اطراف را نبیند اینکه دیگران را بد ببینیم وخود را پاک مطلق اصلا درست نیست.موسیقی حرام است درست پس ما هم نباید در ایران موسیقی را رواج دهیم چه ایرانی چه غیر ایرانی
* نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
* متن نظر :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :