امروز:
جمعه 4 فروردين 1396
بازدید :
532
مدتي است كه دربارة معصومين به طور ناخواسته تفكرات بسيار ناروايي به ذهنم مي رسد علت اين چيست؟ و چگونه بايد آن را درمان كرد؟

مقدمه: سؤال شما بسيار كلي است و اين مشكل مي تواند روي يك پيوستار از مسئله اي ساده تا اختلالي مرضي قرار گيرد و ما به خاطر اطلاعات اندكمان نسبت به سابقه و تاريخچة زندگي شما و زمينة خانوادگي، شدت و مدت مشکل و سن شما، زمان بروز، مدت دوام افكار و... نمي توانيم قضاوتي دقيق داشته باشيم اما با توجه به مطالب ياد شده نكاتي بيان مي داريم كه ان شاء الله مفيد واقع گردد.

علل تفكرات ناروا نسبت به معصومين ـ عليهم السّلام ـ
اين امر مي تواند علل مختلفي داشته باشد الف) بي ترديد شيطان، دشمن قسم خورده ماست و از طرف ديگر نيز مي دانيم كه ائمه واسطه فيض الهي و مجراي فيوضات و نعمت هاي الهي به سوي بندگان اند و از كانال ائمه ـ عليهم السلام ـ است كه خيرات و بركات زيادي به ما مي رسد و شيطان از اين موضوع بسيار نگران مي شود و سعي دارد كه مانع هدايت ما گردد پس طبيعي است كه تلاش كند ما را از مركز بركت و خير دور كند و حتي ما را نسبت به آن انوار قدسي بدبين كند بنابراين ما بايد با هوشياري كامل عمل كنيم به افكار ناروا توجهي نكنيم و مانع كمك نفس اماره به شيطان شويم.
ب) گاهي نيز شيطان انسي يعني دوستان ناسالم و بد , باعث بروز چنين افكاري مي شوند. چون نفس، ‌رفتار و افكار دوست روي انسان اثر مي گذارد.
ج) گاهي مواقع اين افكار به خاطر وجود شبهات و سؤالات بدون جواب نسبت به ائمه ـ عليهم السلام ـ است.
د) گاهي نيز اين امر نشانگر اختلال و بيماري است
براي مبارزه با اين موارد توصيه مي شود به نكات ذيل عمل كنيد.
1. هنگام هجوم اين افكار ذكر لا اله الا الله و لا حول و لا قوة الا بالله را زياد زمزمه كنيد.[1]
2. در روايتي از امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي خوانيم «هيچ مؤمني نيست مگر اين كه در هر چهل روز، دچار وسوسه مي شود پس هرگاه وسوسه رخ نمود دو ركعت نماز بگذاريد و از وسواس به خدا پناه بريد»[2] پس در واقع به تعبيري مي توانيم چنين استفاده كنيم مؤمن براي ارتقاء درجة خود گاهي به اين شكل امتحان مي شود و امتحان او نيز متناسب با رتبة ايمان اوست و اين امر خود زمينه اي است تا انسان با تلاش و مجاهدت از آن بگذرد و به كمال بالاتري برسد و رابطة عاطفي بيشتري با امامان خود برقرار سازد.
3. اگر دوستاني داريد كه رابطة عاطفي و... آنها با ائمه ـ عليهم السّلام ـ خوب نيست از آنها فاصله بگيريد چون ممكن است آنها مسائلي را بي ادبانه در قالب لطيفه، جوك و ... به امامان نسبت دهند و اين امور در نفس شما
اثر بدگذارد در عوض بر دوستان خود كه رابطة صميمي با ائمه ـ عليهم السّلام ـ دارند اضافه كنيد.
4. تلقين به نفس مي تواند اثر مثبتي بر دفع اين افكار، تقويت اعتماد به نفس،‌ستيز با شيطان و درمان بيماري هاي رواني داشته باشد[3] بنابراين با جملات  مثبت تأكيدي به ضمير ناخودآگاه خود , پيام هاي مثبت بفرستيد تا افكار منفي پاك گردد و نگرش شما مثبت شود.
5. با افكار جايگزين نيز مي توانيد به جنگ آنها برويد از جمله افكار جايگزين , مي تواند ذكر لا اله الا الله، زمزمة اشعاري در مدح ائمه باشد از ملامت و سرزنش افراطي خود نسبت به اين افكار نيز خودداري كنيد چون ناخواسته و بدون اراده شما بوده است و گناهي مرتكب نشده ايد.
6. توصيه مي كنيم در اين مواقع به خلوت پناه نبريد و سعي كنيد در جمع باشد و با آنها گفتگو كنيد و مجال ورود اين افكار را كم كنيد.
7. تمرين كنترل افكار نيز مي تواند كمك خوبي براي دوري از مشكل ياد شده باشد سعي كنيد با ذهن خود تمرين و كار كنيد به عنوان مثال با انتخاب موضوعي سعي كنيد آن را از ابعاد مختلفي بسنجيد. ممكن است وسط كار , فكر از كنترل شما خارج شود و گريزان گردد اين مهم نيست شما بايد دوباره سررشتة فكر خود را به دست بگيريد و آن قدر تمرين كنيد تا بر فكر سوار شويد و مهار آن را به دست بگيريد.
9. گاهي افكار ناروا به دليل ورود شبهات جديد و بدون جواب به ذهن است. توصيه مي كنيم اگر شبهه اي در ذهن نسبت به رفتار،‌سيره و منش ائمه ـ عليهم السّلام ـ داريد سريع آن را با كارشناس امور ديني در ميان بگذاريد و تا به جواب نرسيده ايد از تلاش خود دست برنداريد گاهي اين سؤالات و شبهات به ما كمك مي كند تا با زواياي جديدي از ابعاد شخصيت آسماني ائمه ـ عليهم السّلام ـ آشنا شويم و رابطة عاطفي ما با آنها مستحكم تر شود البته گاهي انسان در زندگي با بلاها و گرفتاري هاي مختلفي روبرو مي شود و انتظار دارد كه ائمه ـ عليهم السّلام ـ در آن مسائل تصرف كنند و آن موانع را برطرف سازند اما اين اتفاق نمي افتد و او به ائمه ـ عليهم السّلام ـ بدبين مي شود اما نمي داند كه حتي ائمه ـ عليهم السّلام ـ در كار خود نيز نياز به اذن الهي دارند و آنها طبق آنچه خدا مي خواهد و به مصلحت ما است عمل مي كنند و باز نمي داند گاهي چيزي به صلاح ماست و ما نمي دانيم.
10. اگر احساس مي كنيد افكارتان از اختيار شما خارج است و باعث اذيت شما مي گردد توصيه مي كنيم حتماً نزد روان شناس معتبر برويد تا با مشاورة حضوري و روان درماني راهی به سوی بهبودی پيدا نمائيد.و اگر اين افكار به شكل وسواس فكري[4] و آزار دهنده است و تكرار شونده، با رجوع به روان پزشك به درمان دارويي اقدام كنيد.

چند راه درمان افكار وسواسي
1. بازداري انديشه: در اطاقي آرام و ساكت بنشينيد و به افكار وسواسي به خواست خود اجاز دهيد به ذهن شما خطور كنند وقتي افكار وسواسي به ذهن آمدند به يكي از اطرافيان خود اشاره كنيد با صداي بلند بگويد «ايست» يا زنگي را به صدا درآورد يا خودتان يك مچ بند پلاستيكي به دست خود ببنديد. افكار وسواسي را به ذهن خود آوريد وقتي افكار وسواسي به ذهن آمدند با كشيدن مچ بند و رها كردن آن بر دست خود دستور توقف افكار وسواسي را براي خود صادر سازيد.[5]
2. عادت دهي: اين روش عكس روش فوق است يعني دقايقي در اطاقي آرام بنشيند اجازه دهيد افكار وسواسي به ذهن شما آيند پس با توجه به آن افكار، به بي معني بودن آنها دقت كنيد و براي مدتي طولاني آن افكار را در ذهن حفظ كنيد. مواجهه گسترده با چنين افكاري باعث مي شود كه معني تهديدآميز آنها كاهش يابد.
4. انتقال افكار: هرگاه افكار به ذهن آمد اوصاف خوب ائمه را در نظر بگيريد بعد اوصاف بد دشمنان آنان را مرور كنيد و سپس آن افكار را به دشمنان نسبت دهيد.
تذكر: در صورت شدت و تكرار اين افكار حتماً به روان شناسي باليني و روان پزشك مراجعه فرماييد.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. از حال بد به حال خوب، ديويد برنز، ترجمه مهدي قراچه داغي، نشر آرين كار.
2. روش مؤثر غلبه بر افكار و احساسات منفي، دنالد والتر، ترجمة شيرين نبوي نژاد، نشر عشق.

پي نوشت ها:
[1] . عرفان، حسن، موضوعات تحقيقي معارف اسلامي و علوم انساني، قم، مركز تحقيقات كامپيوتري علوم اسلامي معاونت اطلاع رساني 1373، ص 10 و 11.
[2] . همان، ص 43.
[3] . همان، ص 49 و نيز ر. ك: به كتاب پل ژاگو، قدرت خود تلقيني، نشر ققنوس.
[4] . دادستان، پريرخ، روان شناسي مرضي تحولي، انتشارات سمت، 1380، ص 153 بحث موضوع وسواس ها.
[5] . شاكر، ‌رضا، وسواس و روش هاي مقابله با آن، جزوه مركز مشاوره و راهنمايي طلاب غير ايراني، ‌ص 2.

مطالب مرتبط :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن نظر :