امروز:
دوشنبه 4 ارديبهشت 1396
بازدید :
938
نظريه در نقد و مصاحبه مقاله
اين مصاحبه و نقد از دو جهت قابل تأمل و دقت است.
اول: خبرنگار «قنطره» پرسش اولي را که مطرح مي کند درباره خشونت در اسلام است. اما آقاي نصر حامد ابوزيد به صورت مبهم از کنار آن مي گذرد و پاسخ را صريح و شفاف بيان نمي کند. ولي از محتواي سخن ايشان اين گونه استفاده مي شود که اگر قرآن مقتدرانه درباره جهاد سخن رانده به علت اوضاع اجتماعي و قبيله اي عصر نزول بوده و براي آن زمان کاربرد عملي داشت وي در عصر کنوني نمي توان به آن آيات استناد کرد.
در پاسخ به اختصار بايد گفت:
اولا: اعجاز قرآن يعني توجه داشتن به نيازهاي فردي و اجتماعي مخاطبان اوليه و هم به نيازهاي نسل آينده، به همين علت حديث، قرآن را به خورشيد تشبيه کرده است.[1]
ثانيا: ده ها آيه در قرآن مطرح شده که خود را جهاني و جاودانگي مي داند[2] و آيا جهاد را استثنا نکرده است.
ثالثا: قرآن، در بيان احکام و قوانين خود مقتدرانه و جدي عمل کرد؛ از عبادت گرفته تا اعتقادات و اخلاق حتي جهاد از همين مقوله است چگونه است مسئله جهاد عصري تلقي شود و عبادت ابدي. جنگ و جهاد با توجه به تاکيدات قرآن، هم در زمان عصر نزول و قبيله اي کارائي داشت و هم در جنگ هشت ساله، ايران را به پيروزي رسانيد.
هرچند در اين مقوله بحث هاي زيادي از قبيل؛ جهاد دفاعي يا ابتدائي و حدود آن و قدرت نظامي و... قابل مطرح است به علت اختصار به کتاب هايي که در اين زمينه به نگارش درآمده ارجاع مي دهيم.
دوم: در نقد و بررسي مترجم محترم آمده است «مسلمانان هرگز علاقه و توجه جدي به فرهنگ و زبان و هر چيز بيگانه از خودشان نداشتند» در پاسخ مترجم محترم بايد گفت: از سال 133 هـ. ق تا سال 287 هـ. ق دو انقلاب مهم در تمدن اسلامي اتفاق افتاد. يکي انقلاب در ترجمه کتاب هاي بيگانگان . ديگري انقلاب در تاليف کتابها[3]
وقتي دانشمندان رشد علوم را در سايه تاکيدات اسلام به فراگيري علوم (مجادله / 11) و ترجمه کتاب هاي بيگانگان و نفوذ در تمدن اسلامي مي دانند. براي مثال، حنين ابن اسحاق 95 آثار جالينوس را به سرياني و 34 اثر او را به عربي ترجمه کرده است.[4] و عبدالله مقفع منطق ارسطو را ترجمه کرده است[5] به همين علت، دانشمندان با اخذ علوم از بيگانگان و آميخته کردن آن با قرآن و احاديث و نقد آن کتابها، تمدن اسلامي را شکوفا کردند و سال هاي 287 تا 700 هـ. ق را عصر طلائي تمدن اسلامي ناميدند. علاوه بر موارد فوق، عدم تعصب در فراگيري علوم يکي از تاکيدات مهم اسلام است: حضرت علي(ع) مي فرمايد: دانش راستين گمشده مؤمن است آن را فرا گير و لو از مردم منافق[6] در جاي ديگر آمده هرچند که در دست مشرک يا کافر باشد[7] بنابراين ادعاي اينکه مسلمين تمايلي به تعامل با ساير ملل انساني در راستاي، فرهنگ و تمدن... ندارد ادعاي بدون دليل و غير واقع بينانه است.

[1]. المحکم في اصول فقه، حکيم، ج 3، ص 255.
[2]. بقره / 185 و.. .
[3]. ولايتي، علي اکبر، پوياي فرهنگ در تمدن اسلامي، ج 1، ص 217.
[4]. همان.
[5]. تعليم و تربيت در اسلام، مطهري، ص 132.
[6]. نهج البلاغه، حکمت 80.
[7]. بحارالانوار، ج 2، ص 91.
حسن رضا رضائي محقق و پژوهشگر قرآني
مطالب مرتبط :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیک :
متن نظر :