امروز:
دوشنبه 3 مهر 1396
بازدید :
840
حوزه علميه بهبهان

بهبهان از شهرهاي استان خوزستان و در شمار مناطق جنوبي ايران است. كه در قديم «ارجان» نام داشت.[1] سابقه اسلام و تشيع در اين سرزمين به قرون اوليه مي‎رسد و گروهي از سادات علوي از تبار امام حسن مجتبي، امام سجاد، امام صادق و امام كاظم ـ عليهم السلام ـ به اين شهر مهاجرت نموده، زندگي كرده و از دنيا رفته‎اند.

دوره اول
دوره نخست حوزه علميه بهبهان به عصر امامت مي‎رسد و شماري از اصحاب امام باقر، امام صادق، امام كاظم و امام هادي ـ عليهم السلام ـ از اين شهر برخاسته و يا در اين شهر مي‎زيستند. اين راويان نهضت علمي شيعه را به قرون بعد منتقل كرده و در عصر غيبت نيز به نقل روايات ائمه شيعه ـ عليهم السلام ـ پرداخته‎اند. برخي از اصحاب ائمه ـ عليهم السلام ـ كه در اين شهر مي‎زيستند عبارتند از:
ـ عبدالله بن بكير و بكر ارجاني؛ از اصحاب امام صادق و امام كاظم ـ عليهما السلام ـ
ـ ابواسحاق ارجاني؛ از اصحاب امام صادق ـ عليه السلام ـ
ـ عبدالله بن محمد  ارجاني؛ از اصحاب امام صادق ـ عليه السلام ـ
ـ حسين ارجاني؛ از اصحاب امام صادق ـ عليه السلام ـ
ـ حسين بن عبدالله ارجاني؛ از اصحاب امام صادق و امام باقر ـ عليهما السلام ـ
ـ حمزة بن جعفر ارجاني؛ از اصحاب امام رضا ـ عليه السلام ـ
ـ محمد  بن رجاء ارجاني؛ از اصحاب امام هادي ـ عليه السلام ـ[2]
 
دوره دوم
دوره دوم حوزه علميه بهبهان از قرن دوازدهم تا دوره معاصر را شامل است كه ميان دانشمندان آن، گروهي از فقها و محدثان شيعه به چشم مي‎خورند كه از شهرها و كشورهاي ديگر به بهبهان آمده و در تكميل حوزه علمي آن شهر قدم برداشته‎اند.
برخي از اين مهاجران را دانشمندان بحريني تشكيل مي‎دهند.
شماري از دانشمندان بهبهان در اين دوره عبارتند از:
1. شيخ عبدالله بحريني
2. شيخ حسن بهبهاني
3. سيد عبدالله بلادي بحريني
4. آيت الله سيد ابراهيم مجتهد
5. مولي شمس الدين بن جمال الدين بهبهاني
6. آيت الله مولي محمد  كاظم بهبهاني
7. آيت الله مولي شيخ محمد  تقي
8. آيت الله سيد اسماعيل بلادي بهبهاني
9. آيت الله ملاحسين بهبهاني
10. آيت الله شهيد سيد حسن بهبهاني
11. آيت الله مرتضوي
12. آيت الله ملاعباس بهبهاني
13. آيت الله سيد محمد  صالح طباطبايي
14. آيت الله محمد  هاشم بهبهاني (امين الاسلام)
15. آيت الله محمد  زكي بهبهاني
16. آيت الله شيخ عبدالرسول بهبهاني
17. ميرزا محمد  معين الاسلام
18. آيت الله شيخ ابوالقاسم اثني عشري
19. آيت الله سيد محمد  موسويون معروف به ناظم الشريعه بهبهاني
20. آيت الله محمد علي معصومي
21. آيت الله عبدالهادي مجتهدي
22. آيت الله محمد  هاشم فقهي
23. آيت الله سيد علي بهبهاني
24. سيد فرج الله مصطفوي
25. شهيد شيخ عبدالكريم بخرديان
26. آيت الله مدرس
از ويژگي هاي اين دوره مبارزه علامه وحيد بهبهاني (1117ـ1205.ق) با علماي اخباري ساكن اين حوزه است، وحيد بهبهاني پس از شكست دادن رقيب مناظره‎اش در حوزه‎هاي ديگر نيز حضور يافت و انديشه اصولي خويش را ترويج داد.
همچنين همكاري برخي از روحانيان در حماسه دليران تنگستان، چون ميرزا محمد  معين الاسلام از ديگر ويژگي هاي اين دوره از حوزه علميه بهبهان است.
برخي از آثار علمي كه در اين دوره تأليف شده به قرار زير است:
شرح معارج الاصول؛ آيت الله محمد  كاظم بهبهاني
ذخيرة الفرائض (در ارث)؛ آيت الله محمد  زكي بهبهاني
قواعد الاماميه؛ آيت الله شيخ محمد علي معصومي
مواعظ الجمعات؛ آيت الله شيخ محمد علي معصومي
متفرقات ـ مباحث فقهي، اصولي و فلسفي؛ آيت الله شيخ محمد علي معصومي
انيس المهموم (مباحث اخلاقي)؛ آيت الله شيخ محمد علي معصومي
مناسك حج؛ آيت الله شيخ محمد علي معصومي
مصباح الهداية في اثبات الولاية؛ آيت الله سيد علي بهبهاني
رسالة قاعدة لاضرر؛ سيد فرج الله مصطفوي[3]
 «مدرسه علميه خيرآباد» و «مدرسه علميه امام زاده فضل»، «مدرسه علميه امام زاده ابراهيم» «مدرسه علميه مرتضوي» و «مدرسه علميه شاه ميرعالي حسين» از مدارس اين دوره محسوب مي‎شوند.[4]
-----------------------------------
[1] . ايالت ارجان يكي از پنج ايالت ايران در دوره آغاز اسلام بود كه مركز آن در چند كيلومتري شهر بهبهان قرارداشت و اينك تنها خرابه‎هايي از آن باقي مانده است. اقليم پارس. سيد محمدتقي مصطفوي، ص 492.
[2] . رك: كتب رجالي چون معجم الرجال الحديث، رجال الطوسي، اختيار معرفة الرجال.
[3] . رك. سيماي بهبهان، سيد سيف الله نحوي، «وحيد بهبهان»، استاد علي دواني.
[4] . سيماي بهبهان، ص 130ـ131.

سيد عليرضا كباري ـ حوزه‎هاي علميه شيعه در گستره جهان، با اندکی تغییرات
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :