امروز:
جمعه 31 شهريور 1396
بازدید :
682
حوزه علميه لاهيجان

لاهيجان از شهرهاي استان گيلان است. پيشينه حوزه علميه این شهر به عصر صفوي مي‎رسد، هرچند ممكن است سابقه آن پيش از اين زمان باشد. ليكن مدارك تاريخي ما را به اين دوره راهنمايي مي‎كند. يكي از عمده ترين مدارك تاريخي، پيشينه مدارس علميه در اين شهر شيعه نشين است.
از عصر صفويان مدرسه يا مدارسي در اين ديار برپا شده كه به قرار زير مي‎باشند:
1. مدرسه كيافريدون
قدمت اين مدرسه به حدود سال 900.ق مي‎رسد. امروز اثري از اين بنا نيست.
2. مدرسه متصل به مسجد جامع
اين مدرسه مانند غالب مدارس علميه متصل به مسجد جامع شهر بود، مدرسه‎اي كه تا مدتها پيش طلبه نشين بوده است.[1]
علامه محقق شيخ آقابزرگ نيز در طبقات اعلام الشيعه حضور عالمان شيعه در لاهيجان را از قرن نهم ثبت كرده است. برخي از عالمان حوزه علميه لاهيجان در اين دوره عبارتند از:
1. محمد لاهيجي
عارف فرزانه مولي شمس الدين محمد لاهيجي مؤلف «مفاتيح الاعجاز في شرح گلشن راز» از دانشوران اين دوره است. او استاد «ميرصدرالدين دشتكي»، «جلال الدين دواني» و «قاضي ميرحسين ميبدي يزدي» است كه در شعر به «اسيري» تخلص مي‎كرد.[2]
2. احمد بن محمد لاهيجي
وي به سال 921.ق در شيراز از دنيا رفته و در كنار پدرش به خاك سپرده شده است.[3]
3. شيخ زاده لاهيجي
احمد فدائي فرزند شمس الدين محمد اسيري نوربخشي، در شيراز تولد يافته و بزرگ شد. شاه اسماعيل وي را سفير خويش در ماوراءالنهر نمود و او با عالمان آن ديار به مناظره پرداخت و پس از مراجعتش در شيراز اسكان يافت و به سال 927.ق از دنيا رفت. فدايي يد طولايي در شعر داشت.[4]
4. عبدالوهاب لاهيجي
5. علي لاهيجي
وي فرزند شمس الدين حسين، مؤلف «تاريخ گيلان» است كه به «تاريخ خاني» مشهور شده است. آغاز تأليف اين كتاب، محرم 921.ق و انجام آن صفر 922.ق است.[5]
6. محمود لاهيجي
محمود فرزند محمدبن علي بن حمزه از برترين شاگردان شهيد ثاني است و «منصور بن حسن بحراني» از شاگردان محمود لاهيجي است.[6]
7. احمد لاهيجي
جمال الدين بن محمد از شاگردان شيخ بهايي و از علماي قرن يازدهم هجري است. وي كتاب استادش در نحو را تحت عنوان «الفرائد الشمسية في شرح الفوائد الصمدية» شرح كرده است.[7]
8. محمدباقر لاهيجي
وي فرزند عبدالرزاق و مترجم كتاب «بصائر الدرجات» اثر صفار است كه در «شاه جهان آباد» از شهرهاي هند آن را به تاريخ 1083.ق به پايان رسانيده است. گويا وي از مدرسان آن شهر است.[8]
9. عبدالرزاق لاهيجي
عبدالرزاق فرزند علي بن حسين گيلاني متخلص به «فياض» از شاگردان ملاصدراي شيرازي و داماد است كه به سال 1072.ق از دنيا رفته است. «گوهر مراد»، «الشوارق»، «المشارق»، و «سرمايه ايمان» برخي از آثار كلامي و فلسفي اوست.[9]
از ديگر عالمان قرن يازدهم لاهيجان مي‎توان به «قطب الدين محمد اشكوري لاهيجي»، «غياث بن محمود لاهيجي»، «علي لاهيجي»، و «محمدشريف فرزند محمدرضا لاهيجي» از شاگردان خليل بن غازي قزويني و «يحيي لاهيجي» از شاگردان شيخ بهايي اشاره نمود.
شيخ آقا بزرگ تقريباً از حدود ده نفر دانشمند لاهيجي در قرن دوازدهم ياد كرده است كه از رشد حوزه علميه لاهيجان در اين قرن حكايت مي‎كند. آنچه كه در خصوص فرزانگان اين ديار گفتني است، تمايل آنان به فلسفه و عرفان اسلامي است كه فياض لاهيجي مؤلف شوارق و محمد لاهيجي شارح گلشن راز از بارزترين نمونه‎هاي آن حوزه جليل القدر است.
------------------------------
[1] . تاريخ مدارس ايران، ص352.
[2] . طبقات اعلام الشيعه، الضياء اللامع، ج4، ص130.
[3] . احياء الداثر، ج4، ص11.
[4] . همان، ص106.
[5] . همان، ص161.
[6] . همان، ص242.
[7] . طبقات اعلام الشيعه، ج5، ص37.
[8] . طبقات اعلام الشيعه، الحقائق الراهنة، ص73.
[9] . همان، ص319.

سيد علي رضا كباري - حوزه‌‌‎هاي علميه شيعه در گستره جهان، با اندکی تغییر
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :