امروز:
چهار شنبه 29 شهريور 1396
بازدید :
428
چكيده ى پايان نامه هاى قرآنى به ترتيب الفباء(همزه)

25ـ ابتلاء از ديدگاه قرآن و حديث
كاظمينان, زيبا. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما: در اين پايان نامه در هفت بخش با مباحث ذيل تنظيم و تدوين شده است:
بلاء و فتنه از نظر لغوى و اصطلاحى, سنتهاى الهى, سنت ابتلاء از ديدگاه قرآن و حديث و رابطه ى آن با ساير سنتها الهى, حكمت آزمايش انسانها, سنت ابتلاء در جوامع پيشين, انواع آزمايش هاى الهى و وسأل آن و جستجوى موفقيت و تعالى در سايه ى بلايا.

26ـ ابتلاء از ديدگاه قرآن و سنت
مجتبى. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: احمدى, احمد. 1373.
ابتلاء يكى از سنتهاى لايتغير الهى است ; خداوند همه انسانها را در همه زمانها امتحان مى كند. ابتلاء از جانب پروردگار براى استعلام و يادگيرى و زدودن جهل و نادانى نيست; چون او به همه چيز حتى قبل از ايجاد و آفرينش علم دارد; بلكه خداوند انسانها را مىآزمايد تا صفات درونى شان به منصه ظهور برسد و شوئون باطنى و لياقت ذاتى شان از كمال يا نقص و سعادت يا شفاوت به مرحله فعليت درآيد. خداوند آنان را به واسطه آنچه انجام مى دهند پاداش مى دهد و يا مجازادت مى كند نه براساس علم خود شرط اصلى ابتلاء اختيار است; بنابراين امتحان تنها در مورد موجود مختار, يعنى انسان, متصور است ; زيرا اگر انسان را قدرت انتخاب و اختيار نبود كه اطاعت كند يا عصيان ورزد, صابر باشد يا ناشكيايى كند, ايمان آورد يا كافر شود امتحان و ابتلاء او از حكمت بى انتهاى پروردگار به دور بود. ابتلاء انسان از سوى خداوند, آثار بسيار مفيد و ارزشمندى را در تكامل او دارد, زيرا صفات و سجاياى اخلاقى آدمى تنها در معركه امتحان با نعمتها و نقمتها, خوشيها و سختيها و به طور كلاى در فراز و نشيبهاى زندگى تكوين مى يابند و تكميل مى شوند. از اين رو خداوند هر كس را بيشتر دوست دارد بيشتر گرفتار و سخت تر امتحان مى كند.

27- ابتلاء از ديدگاه قرآن و سنت
 محمد رضا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس حوزه ى علميه قم.
استاد راهنما: بهشتى, احمد. 1371.
در اين پايان نامه ابتلاء در قرآن و احاديث مورد بحث قرار گرفته و موضوعات زير بررسى است: ابتلاء به عنوان سنت جاويد الهى, انواع ابتلاء, آثار ابتلاء, ابتلاء عامل تكامل و پرورش استعداد و مظهر تلطف خداوند به موئمنان, آثار تربيتى بلاها و شدايا مانند تقويت اراده و تهذيب نفس, به ياد آوردن نعمتهاى گذشته, هشدار و توجه دادن, ارتباط حوادث عمومى يا حسنه, و سيئه بودن اعمال, رموز موفقيت در ابتلاء بررسى تاريخ گذشتگان, استمداد از نيروى ايمان, يادآورى نعمات و توجه به پاداش ابتلاء.

28ـ ابعاد اجتماعى حج در قرآن مستمرى
جواد. كارشناسى ارشد علوم اجتماعى, دانشگاه فردوسى مشهد.
استاد راهنما: حامد مقدم, 1375.
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: حج و اهميت آن از ديدگاه قرآن, مكه و كعبه, جنبه هاى اجتماعى حج, نظام حج در اسلام, آثار اجتماعى حج, نگرشى اجتماعى به اعمال حج.

29ـ ابليس در قرآن و حديث
عباسپور, محمد رضا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى, واحد تهران مركزى. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1375.
اين پايان نامه به بحث پيرامون ابليس در قرآن و حديث مى پردازد و شامل اين مباحث است: نامها و عناوين ابليس, بررسى شيطان از جهت لغت, در گروه از جنود ابليس, جهالت و نادانى ابليس در قياس, چرا خداوند ابليس را هلاك نساخت؟ فرزندان ابليس و حرفه آنها, علت عداوت ابليس با آدم و حوا, و ناله و شادى ابليس.


30ـ ابليس در قرآن و روايات رادمرد,
صفرى. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث دانشگاه آزاد اسلامى كرج.
استاد راهنما: امام, ابوالقاسم. 1376.
ابن پايان نامه حاوى هشت فصل با عناوين زير است: بحث لغوى كلمه ى ابليس, شيطان و جن, ابليس در قرآن و روايات, ابليس جن است يا ملك؟ عصيان ابليس, رفتار ابليس با آدم و حوا, ابليس كافر بود يا موئمن؟ فلسفه ى مهلت به ابليس و شيوه هاى ابليس در گمراه كردن انسان.

31ـ اثبات صانع در پرتو قرآن روشنگر
عليرضا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. دانشگاه آزاد اسلامى تهران,
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1372.
اگر چه عنوان اين پايان نامه اثبات صانع است, لكن نظر به اينكه از جانبى مشركان صانع را باور داشتند, منتها براى او شريكانى قايل بودند و از جانب ديگر بيشتر آيات قرآن در اثبات توحيد است, در اين پايان نامه آيات مذكور نيز مورد بررسى قرار گرفته اند. نخست براهين اثبات صانع, سپس گوناگونى موجودات جهان, زان پس نظم و هماهنگى حاكم بر جهان و سرانجام وجود حس مذهبى در اسنان بيان شده است و مناسب هر يك از اين مضامين و موضوعات آياتى از قرآن كريم شاهد گرفته شده است.

32ـ اثبات عدم وجود تناقض در قرآن كريم
ايمانى لنگرودى, طاهره. كارشناس ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه قم.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1373.
اين پايان نامه در چهار فصل تدوين شده است. فصل اول درباره ى سير تارخى ادعاى موهوم وجود تناقص در قرآن از عهد پيامبر اسلام (ص) تا عصر حاضر. فصل دوم در زمينه ى تناقض به عنوان عامل و انگيزه ى اين ادعايب موهوم. در اين فصل آيات متشابه و روش نادرست در فهم آنها از عوامل اين ادعا معرفى شده اند .در فصل سوم ادله ى قرآنى و روأى عدم وجود تناقض در قرآن كريم و در فصل چهارم اسباب موهم تناقض و پاسخگويى به شبهات آمده است. در اين فصل تعارضات ظاهرى ميان آيات قرآن از علل موهم ادعاى وجود تناقض در قرآن دانسته شده است.

33ـ اثبات عصمت رسول اكرم (ص) در قرآن كريم
احتشامى نيا, محسن. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1376.
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: معناى لغوى عصمت, واژه ى عصمت و مشتقات آن در قرآن, معناى اصطلاحى عصمت از ديدگاه فريقين, بررسى ده آيه از آياتى كه بر عصمت پيامبران از هر گناه و اشتباه دلالت دارد و پاسخ به اشكالاتى كه برخى از مفسران عامه بر اين معنا دارند, بررسى آياتى كه موهم عصيان و گناه پيامبران اسلام (ص) است.

34ـ اثرات قرأات قرآن در نحو زبان عربى
شمس اسفند آبادى, معصومه. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: آذر شب, محمد على 1370.
اين پايان نامه در چهار فصل تدوين شده است. در فصل اول منشاء اختلافات در قرأات بررسى شده و از ابتدأى بودن خط, بى نقطه بودن كلمات, حديث احراف سبعه و ارتباط آن با قرأات بحث شده است. در فصل دوم پيرامون قرأات سبع, موضوعاتى چون قرآن و جمعآورى قرأات و قرآن و قرأات سبع بررسى شده و در فصل سوم اثر قرآن در مكاتب نحوى بصره, كوفه, بغداد و اندلس بررسى شده است. فصل چهارم به ارأه ى نمونه هايى از اختلاف قرأات و اثر آن در نحو اختصاص دارد.

35ـ اجل در قرآن و حديث
اسماعيل پور, على. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج. استاد راهنما: لسانى فشاركى, محمد على. 1375.
اجل نام ديگر مرگ است و يكى از موضوعاتى است كه در حوزه هاى مختلف كلام, فقه و ادبيات از آن سخن مى رود.
در اين پايان نامه نصوص قرآنى و روأى اجل شرح داده شده و سپس مباحث كلامى, فقهى و ادبى مربوط به آن بررسى شده اند.

36ـ احباط، تكفير و موازنه (از منظر قرآن و حديث و كلام)
طيارى دهاقانى, مصطفى جعفر. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس دانشگاه قم.
استاد راهنما: معرفت, محمد هادى. 1374.
اين پايان نامه داراى سه بخش دارد. در بخش اول با عنوان احباط, معناى لغوى و اصطلاحى احباط و نظرات دانشمندان اسلامى درباره ى آن و ادله ى مثبتان و منكران و احباط از ديدگاه آيات و روايات بررسى شده است. در بخش دوم تحت عنوان تكفير, معناى لغوى و اصطلاحى تكفير و آراى علماى اسلامى در خصوص آن و تكفير از منظر آيات و روايات مورد بحث قرار گرفته است. بخش سوم درباره ى موازنه است و در آن از معناى لغوى و اصطلاحى موازنه و ديدگاههاى دانشمندان اسلامى در مورد آن بحث به ميان آمده است. در خاتمه پايان نامه ى گناه كبيره بررسى شده است.


37ـ اخبار از مغيبات در قرآن كريم
حاجى خانى, رقيه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه قم.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر .1376.
مباحث اين پايان نامه كه در چهار فصل تدوين شده است عبارتنداز: اعجاز و مفهوم غيب از ديدگاه لغويها, دانشمندان و كتب حديث, اخبار از اوضاع و احوال گذشته و گذشتگان (نوح (ع), لوط (ع), يوسف (ع), مريم (ع) و ذوالقرنين), اخبار از حال و مسأل مربوط به زمان پيامبر اكرم (ص) و گزارش از آينده و بيان برخى از پيشگوئيهاى قرآن كريم .

38ـ اخلاص در بينش قرآنى دانشى
مريم. كارشناسى ارشد علوم و قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما:
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: اخلاص در لغت و اصطلاح قرآن, روايات, اخلاق و عرفان, اهميت اخلاص, ابعاد اخلاص, آثار اخلاص, چهره ى مخلصان, موانع اخلاص, مراتب اخلاص, ارتباط ميان نيت و اخلاص و بالاخره راههاى تحصيل اخلاص.

39ـ ادب الاختلاف فى القرآن الكريم مجاز
ختيار. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عربى. دانشگاه علامه طباطبايى.
استاد راهنما: خضير, جعفر, 1372.
اين نوشتار تلاشى است براى بررسى ابعاد مختلف آداب قرآن در برخورد با مخالفان و بيان صور و اشكال آن, استفاده از آن آداب در دعوت به سوى خداوند و اجراى دستورات انسان ساز قرآن كريم و شريعت اسلام.
همچنين كوششى است در انعكاس سيره انبياء در مبارزه با دشمنان و مخالفان و مقارنه اسلوب برخورد آنها با شيوه هاى مبتنى بر عناد و لجاجت و جهل دشمنان حق و حقيقت. اختلاف و آداب مربوط به آن از ابتداى حيات انسان و تحقيق زندگى اجتماعى او مطرح بوده است .

40ـ ادب در تعاليم قرآن و سنت
غفورى, محمد رضا. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: حجتى كرمانى, على. 1372.
موضوع اين پايان نامه گفتار و رفتار موئدبانه و محترمانه اى است كه انبياء با امت خود داشته اند. در اين پژوهش نخست به معرفى اجمالى ادب عموم پيامبران پرداخته شده, سپس ادب بعضى از انبياء مثل نوح (ع), ابراهيم و... به تفصيل توضيح داده شده است. منابع اين پايان نامه آيات قرآن كريم و احاديث أمه اهل بين (ع) بويژه نهج البلاغه است.

41ـ ارتباط عقل و دين در قرآن و حديث
اسماعيلى, ذبيح الله. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس حوزه ى علميه قم.
استاد راهنما: ابراهيمى دينانى, غلامحسين. 1371.
در اين پايان نامه ارتباط عقل و دين از ديدگاه قرآن و احاديث مورد بررسى قرار گرفته و شامل اين موضوعات است: معنا و مفهوم عقل, ديدگاههاى مختلف درباره ى مفهوم عقل, معناى عقل در قرآن و حديث, اهميت عقل در قرآن كريم, دعوت به تفكر از راه شناخت توحيد, خلقت و آثار آن, نعمات الهى, اهميت و ارزش عقل در روايات, بررسى اوصاف عقل در روايت معروف ابن هشام, راه شناخت عقل, منابع تعقل و تفكر, خاصيت استقلال در شناخت عقل, عوامل شكوفايى عقل و موانع رشد عقل.

42ـ ارتباط متقابل خدا و مومنين در قرآن كريم
ناصح زاده, مراد. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى اراك.
استاد راهنما: گرجيان, محمد مهدى. 1374.
اين پايان نامه در سه بخش آمده است. در بخش اول, تعاريف ايمان و موئمن, درجات ايمان و مباحثى جز آن آمده و در بخش دوم از دعا به عنوان وسيله ى ارتباط موئمن با خدا بحث شده و برخى از ادعيه ذكر گرديده است.
بخش سوم به بررسى عنايات الهى به موئمنان و معراج به عنوان نوعى ارتباط ميان موئمن و خدا اختصاص دارد.

43ـ ارتباط مسايل فقهى بااخلاق در قرآن كريم
اسدى, فاطمه. كارشناسى ارشد فقه و مبانى حقوق اسلامى. دانشگاه قم. استاد راهنما: مرعضى, محمد حسن. 1377.
در اين پژوهش با اين ديدگاه كه احكام فقهى قرآن حاوى نكات اخلاقى و تربيتى است, اين احكام بررسى شده اند: طهارت, صلاة, صوم, زكات, خمس, حج, جهاد, تجارت, ربا, اطعمه و اشربه, شرب خمر, نكاح, ستر (حجاب), طلاق, ايلاء, وصيت, شهادت, حدود, قصاص, ديه و امر به معروف و نهى از منكر.

44ـ ارزش تعقل و تفكر از ديدگاه كتاب و سنت
كرمانى, هاجر, كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث, دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1374.
اين پايان نامه در چهار بخش با عناوين ذيل تدوين شده است; معناى لغوى و اصطلاحى تعقل و تفكر, لوازم تعقل و موانع آن, آثار تعقل و تفكر و عواقب سوء نپرداختن به آنها. در اين پايان نامه 453 آيه حاوى كلمات عقل و فكر و مشتقات آنها و احاديث معصومين (ع) بررسى شده اند.

45ـ ارزش تفكر در قرآن و حديث آل بويه
مهوش. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما: آية زاده ى شيرازى, سيد مرتضى. 1375.
اين پايان نامه در پنج فصل نوشته شده و مباحث آن عبارتنداز: معناى لغوى تفكر, مفهوم اصطلاح تفكر از ديدگاه قرآن, موضوعات درخور تفكر از منظر آيات, احاديثى از فريقين درباره ى تفكر, معناى تعقل و عقل از نظر دانشمندان و رابطه ميان علم و عقل و جهل با تفكر.

46ـ ارزيابى و بررسى تفسير عياشى
رستيم زاده, رضا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: آيت الله زاده شيرازى, سيد مرتضى.
اين پايان نامه, ابتدا به نكاتى درباره ى علم تفسير و قواعد كلى آن و سپس به موضوعات زير پرداخته است:
مدارك تفسير, زندگى نامه عياشى سمرقندى و تاءليفات وى, روند تكاملى علم تفسير, تفسير در عهد صحابه, تفسير در دوره ى تابعين و بعد از تابعين, تفسير عياشى و جايگاه آن در تاريخ تدوين علم تفسير, نگرش و روش تفسير عياشى در التفسير, بررسى ابواب هشتگاه مقدمه التفسير, تفسير قرآن به قرآن, موضوعات مختلف در تفسير عياشى, شاءن نزول آيات در تفسير عياشى, بازتاب اصول و فروع دين در تفسير عياشى, اخلاق و موارد آن و قصص انبياء در تفسير عياشى.

47ـ ازدواج از ديدگاه قرآن اسلامى
پناه, هادى. كارشناسى ارشد تفسير و علوم قرآنى. مركز آموزشى و پژوهشى امام خمينى.
استاد راهنما: اعرافى, عليرضا. 1375.
اين پايان نامه در هفت فصل تنظيم شده است. فصل اول, تعريف نكاح و ذكر اهيمت آن. فصل دوم, نيازهاى متعدد آدمى به ازدواج مثل اشباع غريزه ى جنسى, تاءمين آرامش, نياز به انس و مودت و بقاء نسل. فصل سوم, فوأد ازدواج مانند جلوگيرى از فساد و بهبودى اقتصادى. فصل چهارم, ملاكهاى ازدواج نظير اسلام, ايمان و هم سنخ بودن در پاكدامنى. فصل پنجم, موضوعاتى چند در زمينه ى خواستگارى از آن جمله: خواستگاريهاى مجاز, قرارهاى ممنوع و نگاه به زن هنگام خواستگارى. فصل ششم, ولايت و اجازه ى ولى و ارتباط آن با استقلال زن. فصل ششم, ولايت و اجازه ى ولى و ارتباط آن با استقلال زن. فصل هفتم, ديدگاه اسلام درباره سنتها و نكاحهاى جاهلى چون نكاح موقت, نكاح استبضاح, نكاح بدل, نكاح جمع, نكاح رهط, نكاح شغار و نكاح خدن.

48ـ اسامى القاب پيامبر (ص) در قرآن مجيد
مدنى, فروزنده, كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: دوانى, على. 1370.
در اين پايان نامه پس از بررسى القاب و اسامى پيامبر اكرم (ص) در قرآن از اين موضوعات بحث شده است:
اسامى پيامبر (ص) در قرآن, بركت و فضيلت نام پيامبر (ص) و نام مبارك پيامبر (ص) در چهار سوره ى قرآن, لفظ احمد, رسول و نبى و فرق بين رسول و نبى, لفظ خاتم النبيين, منادى, حق شاهد, مبشر, داعى الله, سراج منير, بشير, نذير, منذر, مصدق, مذكر, صاحب, مدثر, ذكر, رحمت, نعمت الله, طه, نور, برهان, شهيد, بينه, امى, و ساير القاب آن حضرت.

49ـ اسباب النزول
پنجه شاهى, زهرا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1365.
اين پايان نامه به بررسى اسباب نزول پرداخته و مشتمل بر اين مباحث است: تحقيق در كلمه سبب, اسباب نزول, معنى نزول قرآن, راه شناخت اسباب نزول, فوايد معرفت و اهميت و ارزش آن مانند آگاهى به مدلول صحيح آيات, حكم و قاعده در صورت خاص بودن لفظ و اينكه سخن درباره ى اسباب النزول جز از طريق روايت و سماع امكان پذير نيست.

50ـ استخراج آراء و نظريات تفسيرى
سيد مرتضى (سوره ى آل عمران تا سوره ى اعراف) رحيمى, سيده ى وحيده. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج.
استاد راهنما: آيت الله زاده شيرازى, سيد مرتضى. 1374.
نويسنده در اين پايان نام آراى تفسيرى سيد مرتضى در كتاب امالى را درباره ى سوره هاى آل عمران, نشاء, مأده, انعام و اعراف استخراج كرده است. افزون بر اينكه با مراجعه به ديوانهاى شاعران و كتابهاى تفسير چون معانى القرآن فراء, حقايق التاءويل سيد رضى, تبيان طوسى, كشاف زمخشرى, مجمع البيان طبرسى و الميزان طباطبايى, صاحبان اقوال و اشعار مندرج در امالى سيد مرتضى را شناسايى و ياد كرده است. در آغاز اين پايان نامه شرح حال مبسوطى از سيد مرتضى بيان شده است .

51ـ استخراج, بررسى, تنظيم و زمان بندى آيات مربوط به دا ستان حضرت موسى (ع) در قرآن كريم
حق روستا, مصطفى. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج.
استاد راهنما: لسانى فشاركى, محمد على. 1374.
اين پايان نامه از سه بخش تشكيل شده است: بخش اول, اهميت قصه در قرآن, غرض از قصه و شيوه هاى نقل آن قصه ى حضرت موسى (ع) در قرآن و روايات. بخش دوم, قصه ى حضرت موسى (ع) در تورات. بخش سوم, مقايسه ى داستان حضرت موسى (ع) در قرآن و تورات. در پايان اين بخش آيات قرآن در خصوص داستان حضرت موسى (ع) تنظيم شده اند.

52ـ استخفاف و استهزاء از ديدگاه قرآن و سنت (نگرشى بر زمينه هاى تفسيرى, روايى, فقهى, تاريخى, فتواى امام خمينى درباره نويسنده مرتد كتاب آيه هاى شيطانى.)
جمال, عبدالكريم. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث, دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: عمتى خراسانى, حسن. 1372.
در اين تحقيق ثابت شد است كه اولاً, موضوع استخفاف و استهزاء مقدسات حربه اى در دست همه منكران و معاندان در برابر دعوت روشنگر و رهايى بخش پيامبران آسمانى بوده است. آنها هرگاه پوچى و بطلان باورهاى خود را در برابر انوار وحى ملاحظه كرده اند و به ناتوانى در مقابله منطقى با وحى واقف گرديده اند به خرده گيرى و سبك انگارى مقدسات دين روى آورده اند. ثانياً, سيره عملى پيامبر گرامى اسلام (ص) و مسلمانان راستين صدر اسلام, دفاع از مبانى و مقدسات مذهبى بوده است و با غيرت و حميت با اهانتها و هتك حرمتها برخورد كرده اند. ثانياً, با بررسى دقيق منابع تفسيرى, روايى, فقهى, و تاريخى اسلام, نزديكى ديدگاههاى فريقين ـ شيعه و سنى ـ و حميت هاى دينى آنان جلوه گر مى شود و مى توان استنباط و استدلال نمود كه كافه مسلمين يك آرمان و برنامه عملى مشترك در مقابله با اين اهانتها دارند. فتواى مشهور امام خمينى درباره نويسنده كتاب آيه هاى شيطانى همسويى و هماهنگى كامل با سنت پيامبر (ص) و سيره همه مسلمانان راستين تاريخ اسلام دارد.

53ـ استعاره و شواهد آن در قرآن كريم
ايراندوست, حسين, كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى قم.
استاد راهنما: آذر شب, محمد على. 1372.
در اين پايان نامه نخست مختصرى درباره تشبيه آمده, سپس به تفصيل در مورد استعاره استخراج و نقل شده اند. منابع اين پايان نامه عبارتنداز: اعراب القرآن و بيانه محيى الدين درويش, دلأل الاعجاز فى القرآن جرجانى, الايضاح فى علوم البلاغه خطيب قزوينى, مطول و مختصر المعانى تفتازانى, كشاف زمخشرى, اسرار البلاغه جرجانى و...

54ـ استكبار از ديدگاه قرآن و سنت
ايمانى, احمد رضا. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1377.
استكبار در آيات قرآن و روايات معصومين (ع) رذيلتى اخلاقى بر شمرده شده است. شيطان كه نخست مقرب درگاه الهى بود, به سبب همين رذيلت مطرود و ملعون گرديد. در اين پايان نامه سعى شده با استناد به آيات قرآن و روايات معصومين (ع) ابعاد و مصاديق استكبار تبيين گردد.

55ـ استكبار و استضعاف از ديدگاه كتاب و سنت
شايسته, مريم. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر.
مياحث اين پايان نامه عبارتنداز: معناى لغوى و اصطلاحى استكبار و استضعاف, انگيزه هاى استكبار, ويژگيهاى مستكبران, استضعاف در پرتو بيان قرآن و حديث, پيامدهاى استكبار و استضعاف, راههاى مقابله با استكبار و استضعاف.

56ـ استهزاء و كيفر مستهزئين از منظر قرآن و حديث
حسين زاده, قربانعلى. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. مركزى.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1377.
اين پايان نامه در خصوص استهزاء و كسانى است كه پيامبر و پيروان آنان را به تمسخر مى گرفتند مباحث آن بدين قرار است: استهزاء در لغت, تكذيب و استهزاء پيامبران الهى, تكذيب و استهزاء آيات الهى, انكار معاد و استهزاء زده شدن دوباره ى آدمى, مرتكبين به انواع استهزاء و كيفر اعمالشان.

57ـ اسراييليات در تفسير
پيروزفر, سهيلا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: مهدوى راد, محمدى على. 1373.
در اين پايان نامه به نفوذ فرهنگ يهود, نصارى و زرتشت در تفاسير توجه شده و قصص و رواياتى كه در تفسير برخى از آيات قرآنى از طرف يهود, نصارى و زرتشت وارد تفاسير شده مشخص و افرادى كه در اين گسترش نقش داشته اند معرفى گرديده است. آراء و نظرهاى محققان رجالى و همچنين كتابهاى تفسيرى مشهور مورد بررسى قرار گرفته و نمونه هايى از رد پاى اسرأيليان در اين تفاسير ارأه شده است.

58ـ اسراييليات و تاثير آن در تفاسير قرآن
مير صادقى, سيد محمد حسين. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1364.
مقصود از اسرأيليات, اخبار يهوديان است, لكن آن را به اخبار مسيحيان نيز تعميم مى دهند. در اين مى شوند: تاريخچه ى تفسير, تفسير در دوران نبوى, تفسير در دوره ى صحابه, معناى اسرأيليات, تلاشهاى نافرجام در كاهش ارزش قرآن, عوامل ورود اسرأيليات به تفاسير, شخصيتهايى كه موجب ورود اسرأيليات به فرهنگ اسلامى شدند, آيا نقد اسرأيليات جايز است؟ نمونه هايى از تفاسير قرآن و موضع نويسندگان آنها در قبال اسرأيليات.

59ـ اسرار احكام زكات در قرآن كريم با استفاده از روايات معصومين (ع)
صادقى, جواد. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى اراك.
استاد راهنما: گرجيان, محمد مهدى. 1376.
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: معنا و اهميت زكات, اسرار زكات با توجه به متون فقهى و تفسيرى, چگونگى تشريع زكات, آثار و فوأد مادى و معنوى زكات, همراهى زكات با نماز در قرآن, مصارف هشتگانه ى زكات, پيامدهاى منفى ترك زكات, نقش فردى و اجتماعى زكات از ديدگاه معصومين (ع).

60ـ اسراف از ديدگاه كتاب و سنت
اكبرى راد, طيبه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه اسلامى تهران, شمال. استاد راهنما: حجتى كرمانى, على. 1374.
اين پايان نامه در پنج فصل نوشته شده است. بخش اول, معانى لغوى و اصطلاحى اسراف و واژه هاى مترادف آن. بخش دوم, انواع اسراف از ديدگاه آيات و روايات. بخش سوم, بررسى مصاديق مسرفين و مترفين و انگيزه هاى اسراف و اتراف. بخش چهارم, بيان قرآن و حديث. بخش پنجم, دستورالعملها و شيوه هاى علاج اسراف از بزان آيات و احاديث.

61ـ اسراف در قرآن و روايات
خسروى رشخوارى, احمد. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث.
دانشگاه تهران. استاد راهنما: آيت الله زاده شيرازى, سيد مرتضى. 1373.
در اين پايان نامه به بررسى اسراف در قرآن و روايات پرداخته شده است. موضوعات مهم آن عبارتنداز:
انگيزه ها, راههاى هدايت و كنترل مصرف, در خوردن و آشاميدن, مسكن, لباس, مركب, نكاح; آثار نتايج اسراف, راههاى جلوگيرى از اسراف, اسراف در نهج البلاغه و غرر و درر, صحيفه سجاديه, اصول كافى و ساير منابع; افراط و تفريط, اقتصاد, قناعت, كفاف, تقدير و معيشت در نهج البلاغه, صحيفه و ساير منابع; ترجمه مبحث اسراف مولى احمد نراقى; اسراف در تفسير الميزان, نمونه, تبيان, و ساير تفاسير .

62ـ اسراف و تبذير
رفيعى محمدى, ناصر. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس دانشگاه تهران.
استاد راهنما: محقق داماد, مصطفى. 1373.
مباحث اين پايان نامه كه در هشت فصل تدوين شده است, عبارتنداز: كلياتى درباره ى اسراف و تبذير در لغت و تفسير, ادله ى تحرير اسراف در كتاب و سنت و اجماع و عقل, فلسفه ى ممنوعيت اسراف و تبذير نظير فقر و كفران نعمت و فساد و سقوط اخلاقى و وابستگى اقتصادى, تحليلى در مورد مصرف و سرمشق و انگيزه و حد آن, اقسام و مصاديق اسراف در اموال عمومى و امور شخصى, عوامل و ريشه هاى اسراف چون جهل و ثروت اضافى و احساس حقارت و وسواس و تقليد و تربيت خانوادگى و سقوط اخلاقى, اسراف در امور خير مانند انفاق و ايثار, مبارزه با اسراف و تبذير و ابزار بازدارنده و شيوه هاى درمان آن.

63ـ اسراف و تبذير از ديدگاه قرآن
پيشگر, زرى, كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: غروى نأينى, نهله. 1375.
تجاوز از حد را در رفتار اعمال انسان ((اسراف)) گويند. در آموزه هاى زندگى ساز اسلام, اسراف يكسره ممنوع است, و اين ممنوعيت همه ابعاد زندگى انسان را فرا مى گيرد; يعنى همه مردم در تمام شوئون و در هر زمان و مكان موظفند اصل عدم اسراف را رعايت كنند. نعمتهاى الهى امانتهايى هستند كه خداوند براى رشد و تعالى انسانها در اختيار آنها نهاده است ; پس بهره بردارى از نعمتها بايد همسو با اوامر الهى و در جهت سعادت جاودانى انسان باشد. اسراف برهم زننده ى اعتدال و به وجود آورنده فساد در عالم است. البته, اين فساد در امور فردى زودتر از جنبه اجتماعى اصلاح خواهد شد. تعاليم حيات بخش اسلام راه نجات انسانها را از چنين معضلى در اعتدال و ميانه روى مى داند. اسلام در همه امور دينى و دنيوى اعتدال و دورى از افراز و تفريط را توصيه مى كند. اگر اسراف را نمى پسندد نقطه مقابل آن يعنى تفريط را همر روا نمى دارد و تنها امتياز و برترى را در رعايت اعتدال يا حد ميانه مى داند. در اين پايان نامه بيشترين سعى نويسنده تبيين و توضيح اين مدعا براساس معارف قرآن و حديث است .

64ـ اسراف و تبذير از ديدگاه قرآن و حديث
وريدى, حسين. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش فقه و مبانى حقوق اسلامى. دانشگاه فرودسى مشهد. استاد راهنما: صانعى, سيد مهدى. 1369.
نويسنده با توجه به آثار سوء فرهنگ مصرفى حاكم بر جامعه اسلامى از جانب استعمار موضوع اسراف و تبذير را بر گزيده و آن را از ديدگاه قرآن و حديث مورد بررسى قرار داده است. محتويات اين پايان نامه عبارت است از: ارأه نمونه هايى از اسراف در دوران طاغوت و حاكميت فرهنگ مبتذل غرب قبل از انقلاب اسلامى; معرفى اسراف با استناد به دلايل مختلف به عنوان ريشه ى مفاسد در جهان كنونى; ارأه آمارهايى از اسراف در سطح شهر تهران ; بيان الگوهاى مصرف در اسلام.

65ـ اسلوب استفهام در قرآن
غزنوى, منصوره. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج. استاد راهنما: لسانى, محمد على. 1377.
در اين پايان نامه ابتدا كلياتى درباره ى استفهام در ادبيات عرب و علم بلاغت مطرح شده است و سپس كميت و كيفيت آيات استفهامى مورد بررسى قرار گرفته و آيات استفهامى سوره هاى بقره, آل عمران, نساء, كهف, مريم و سوره هاى جزء سى ام بررسى شده اند آيات مورد تحقيق بر حسب انواع استفهام دسته بندى و تحليل شده اند.

66ـ اسلوب النداء فى القرآن الكريم
خزاعى, طيبه. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه علامه ى طباطبأى. استاد راهنما: نجفى اسدالهى, سعيد. 1374.
اين پايان نامه كه به زبان عربى نوشته شده است و درباره ى سبك نداء در قرآن كريم و در سه بخش تنظيم شده است: بخش اول با عنوان معناى ندا و الفاظ آن در قرآن شامل موضوعات نداء در لغت و قرآن و اصطلاح نحويهاست. بخش دوم تحت نام اسلوب نداء در قرآن متضمن مباحث ادوات نداء و موارد كابرد آنها, انواع منادى و اعراب آنها, توابع منادى و اسلوب نداء در قرآن است. بخش سوم تحت عنوان بلاغت نداء در قرآن حاوى موضوعات اغراض بلاغى در نداءهاى قرآن و نكات تربيتى مستفاد از نداءهاى قرآنى است .

67ـ اسلوب تشبيه و ظرايف و لطايف آن در قرآن
وزيرى فرد, سيد محمد تقى. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه فردوسى مشهد.
استاد راهنما: فاضلى. 1374.
اين پايان نامه حاوى مقدمه اى در تعريف تشبيه و دو فصل با مباحث ذيل است: تشبيهات غير تمثيلى اعم از تشبيه محسوس به محسوس, معقول به محسوس به معقول. تشبيهات تمثيلى شامل تشبيهاتى كه ادات آنها كاف است و تشبيهاتى از ادات آنها كان است. در خصوص هر يك از انواع تشبيهات مذكور شواهدى از آيات قرآن آورده شده است.

68ـ اسماء حسنى از ديدگاه قرآن و عرفان
رمضانى, رضا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس حوزه علميه قم.
استاد راهنما: انصارى شيرازى. 1373.
در اين پايان نامه اسماء حسناى الهى بررسى شده و ديدگاه قرآن و عرفان در اين باره بيان شده است. در ابتداء مفهوم اسماء حسنى و تشبيه و تنزيه در اسماء و صفات الهى مطرح شده است ; سپس, آيات در زمينه اسماء حسنى ذكر شده و مورد بررسى قرار گرفته است و ديدگاه متكلمين و فلاسفه در ارتباط با عالم و مراتب موجودات بيان و تقسيمات اسماء حسنى آورده شده است. در پايان, اسماء حسنى از قرآن كريم احصاء و در يكصد و هيجده مورد ذكر شده است .

69ـ اسماء و صفات حسناى الهى در قرآن
اسماعيلى, مهناز. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشكده ى اصول دين قم.
استاد راهنما: محمدى اصفهانى, عبدالله. 1377.
اين پايان نامه در دو بخش تدوين شده است: بخش اول با عنوان اسم و صفت شامل اين مباحث است:
حقيقت اسم و صفت, توقيفى يا قياسى بودن اسماء و صفات, اسماء حسنى. اسم اعظم, تقسيمات صفات و اسما’ حق نظير صفات ثبوتيه و سلبيه, عينيت يا زايد بودن اسماء و صفات بر ذات مقدس و اسم مستاءثر. در بخش دوم تحت عنوان نظر تفاسير مختلف پيرامون اسماء الله, آيات 22ـ24 سوره ى حشر و چند اسم از اسماء الله مانند وكيل و صمد بررسى شده اند.

70ـ اسماء و صفات قرآن از نگاه قرآن و سنت
عينى پور, ابوالقاسم. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: شكورى, ابوالفضل, تهران. 1372.
اين پايان نامه اسامى و صفات قرآن كريم را در سه فصل بررسى كرده است: دو فصل اول در واقع مقدماتى براى ورود به بحث اصلى ((اسما’و صفات)) هستند. فصل اول, شناخت اجمالى و در حد لازم از قرآن كريم به دست مى دهد. فصل دوم, در پى آن است كه فهم قرآن را ممكن جلوه داده و در قبال اخباريون كه اين امر را منحصر به معصومين مى دانند با ارأه دلايل, فهم آن از سوى عمومى مردمى كه به زبان قرآن آشنا باشند, اثبات كند. در فصل سوم كه متن اصلى اين مجموعه را تشكيل مى دهد با مطالعه دقيق قرآن, واژگانى كه مى توان به عنوان اسم يا صفت اين كتاب مقدس بر شمرد, مورد شناسايى قرار گرفته و يك يك آنها از لحاظ كاربرد معنا شناختى در عرف مردم عرب زبان و جنبه ى استعاره اى آنها از ديدگاه معتبرترين و كهن ترين كتب لغت, مورد تحقيق واقع شده و وجه تسميه يا توصيف قرآن به آنها با استشهاد به سخن مفسران گرانمايه بيان شده است.

71ـ اسوه هاى قرآنى و شيوه هاى تبليغى آن و مقايسه آنها با شيوه هاى شناخته شده تبليغ در جهان امروز
عباسى مقدم, مصطفى. دكترى الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1376.
در اين پايان نامه پس از بحثهاى مقدماتى, روش تبليغ اسوه نمايى و ارأه نمونه ها به ويژه در عرصه ى قرآن مورد بررسى قرار گرفته, سپس پيامبران اسوه و شيوه تبليغى هر يك معرفى شده اند; آنگاه به بررسى شيوه هاى تبليغى ديگر شخصيتهاى برتر قرآن پرداخته شده است. در پايان طى پژوهشى تطبيقى شيوه هاى تبليغى اسوه هاى قرآنى با شيوه هاى شناخته شده تبليغ در جهان امروز مقايسه شده و مزاياى تبليغ اسوه هاى قرآنى نظير تاءثير تعميق و پايدارى و پايبندى به حقيقت از اين رهگذر آشكار گرديده است.

72ـ اشارات زبان شناختى در قرآن كريم
منصورى, مهرزاد. كارشناسى ارشد زبان شناسى همگانى. دانشگاه شيراز.
استاد راهنما: يار محمدى, لطف الله. 1375.
در اين پايان نامه كوشش شده است تا پاره اى از دستاوردهاى زبانشناسى جديد از ديدگاه قرآن كريم بررسى شوند. بدين منظور برخى از موضوعات مهم زبانشناسى جديد چون فطرى بودن زبان در انسان, وجود همگانى هاى زبان, چند لايگى زبان, ارتباط زبانى در حيوانات, ويژگيگى زبان انسان مورد بحث قرار گرفته و در هر مورد اشارات قرآنى استخراج و با استفاده از تفاسير تبيين و بررسى شده اند.

73ـ اشتغال زن از منظر قرآن و حديث
روزبهأى, مهين. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه اسلامى اراك.
استاد راهنما: نكونام, جعفر. 1378.
مباحث اصلى پايان نامه ى حاضر در شش بخش تدوين شده اند: بخش اول (جواز اشتغال زنان): تساوى زنان و مردان در گوهر انسانى, حق مالكيت زنان و اطلاق سفارش به كار براى مردان و زنان; بخش دوم (ضرورت اشتغال زنان): نيازمنديهاى خاص زنان, تناسب برخى از كارها با روحيات زنان و امرار معاش خانواده هاى بى سرپرست; بخش سوم (اشتغال زنان و وظايف خانوادگى): استغال زنان و وظايف شوهردارى و اشتغال زنان و وظايف تربيت فرزند; بخش چهارم (اشتغال زنان و محيط كار): آداب حضور زنان در محل كار, مشاغل مناسب با تواناييها و روحيات زنان, مشاغل نامناسب با تواناييها و روحيات زنان; بخش پنجم (فوايد اشتغال زنان):
تهذيب اخلاق زنان و بكارگيرى نيمى از ينروى كار جامعه; بخش ششم (آفات اشتغال زنان و راههاى رفع آنها):
فساد اخلاقى و پرده درى, و خستگى و كاهش قدرت انجام وظايف خانه.

74ـ اشكالات مربوط به عصمت ا نبياء و پاسخ آن
كامفر, عليرضا. كارشناسى ارشد كلام و حكمت اسلامى. دانشگاه قم.
استاد راهنما: حشمت پور, محمد حسين. 1377.
اين پايان نامه سه فصل دارد: فصل اول, كلياتى درباره عصمت معناى لغوى و اصطلاحى و دلايل عصمت.
فصل دوم, درباره ى شبهات مربوط عصمت به نحو عام است و در آن دو دسته شبهات عقلى و نقلى و پاسخهاى آن آمده است. فصل سوم به بررسى شبهات مرتبط با عصمت يكايك پيامبران و پاسخهاى آنها اختصاص دارد و در آن شبهات مربوط به عصمت محمد (ص), نوح (ع), موسى (ع), ابراهيم (ع), يوستف(ع), ايوب (ع), يونس (ع), داود(ع), سليمان (ع), شعيب و عيسى (ع) پاسخ داده شده است.

75ـ اصول و مبانى ترجمه قرآن
نجار پوريان, على. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه قم.
استاد راهنما: معرفت, محمد هادى. 1377.
مباحث اين پايان نامه در چهار فصل تدوين شده اند. در فصل اول تعريف لغوى و اصطلاحى ترجمه, ادله ى موافقان و مخالفان ترجمه ى قرآن و پيشينه ى آن و در فصل دوم شيوه هاى ترجمه قرآن, شرايط مترجم و ترجمه ى قرآن و پيش نيازهاى ترجمه ى قرآن آمده است. فصل سوم به بررسى اصول و مبانى ترجمه ى قرآن, مانند رعايت نكات كلامى, فقهى, بلاغى, لغوى و سياق در ترجمه ى آيات اختصاص دارد. در فصل چهارم ترجمه ى دو حزب اول قرآن كريم در ترجمه هاى ابوالفتوح رازى, ميبدى, الهى قمشه اى, مكارم شيرازى و پورجوادى بررسى و نقد شده اند.

76ـ اصول و مبانى تفسير علمى قرآن كريم و نقد و ارزيابى تفاسير منتخب علمى عصر حاضر
مطورى, على. دكترى علوم و قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس.
استاد راهنما: عميد زنجانى, عباسعلى. 1374.
شناخت شيوه تفسير و سابقه تاريخى و ارزيابى موضوع اين رساله است. ابوحامد غزالى نخستين كسى است كه نظريه ى اشتمال قرآن بر علوم اولين و آخرين را مطرح كرد. پس از وى, فخر رازى, زركشى و ديگران اين نظريه را ترويج كردند. در دوره ى معاصر بر اثر پيشرفت سريع علوم, پيدايش مكاتب جديد اجتماعى ـ اقتصادى ـ و فلسفى, و مبازرات ضد استعمارى و احياگرانه دينى, نگرش علمى به قرآن كريم دستخوش تحولات چشمگيرى شده است. بسيارى از انديشمندان اسلامى به انگيزه پاسدارى از حريم قرآن كريم, رفع شبه ((نزاع علم و دين)) و نماياندن اعجاز علمى قرآن كريم, به اين شيوه تفسيرى علاقه مند شده و آن را توسعه بخشيده اند.
مخالفان تفسير علمى نيز با تاءكيد بر نقش انسان سازى قرآن كريم, توقع بيان مسأل علمى از قرآن را از شاءن اين كتاب عزيز, به دور مى دانند. لذا از داخل نمودن علوم طبيعى در تفسير, نهى نموده اند. به نظر مى رسد چنانچه مفسر رعايت حدود و ضوابط يك تفسير مقبول را بنمايد و با محور قرار دادن قرآن كريم, بخواهد در پرتو علوم بشرى, وسعت ميدان نگرش خود را در تفسير بيفزايد و از تحميل يافته هاى علمى بر قرآن بپرهيزدذ, تفسير علمى او از مصاديق ((تفسير به راءى)) نخواهد بود.

77ـ اعتبار عقل از نظر قرآن
حسين الموسيو, مريم. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش فلسفه و حكمت اسلامى.
دانشگاه آزاد اسلامى, واحد تهران مركزى, استاد راهنما: ابراهيمى دينانى, غلامحسين. 1375.
در اين پايان نامه اعتبار عقل از نظر قرآن كريم مورد بررسى قرار گرفته و از اين موضوعات بحث شده است:
اعتبار عقل و تفكر, حقيقت و معانى عقل در ديدگاههاى گوناگون, اولوالالباب از ديدگاه قرآن, ارزش تفكر در قرآن, معرفت حقيقى در ديدگاه قرآن معرفت عقلى است, و جايگاه بى عقلان در ديدگاه قرآن.

78ـ اعتدال در قرآن
مهديزاده, مرجانه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. شمال.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1374.
اين پايان نامه در چهار فصل نوشته شده است. در بخش اول بحث لغوى عدل و اعتدال و كلمات مترادف با آن و رابطه ى ميان عدل و اعتدال آمده, در بخش دوم پيرامون عدل و اعتدال در قرآن بحث شده و از اوصاف سه گروه ظالم و مقتصد و سابق, اسوه هاى عدالت و اعتدال و نيز نمونه هاى ظلم و بى عدالتى سخن رفته است.
بخش سوم با نام تعادل از ديدگاه نهج البلاغه به بررسى ابعاد تعادل, زمينه هاى تعادل و ارزش تعالى اختصاص دارد. بخش چهارم درباره ى مفهوم اعتدال و عدل از نظر علماى اخلاق است و در آن, فضيلت عدالت و رابطه ى آن با محبت, حلم و عفو بررسى شده است.

79ـ اعجاز تاريخى قرآن كريم
موسوى, سيد محسن. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: مهدوى راد, محمد على. 1373.
موضوعات مورد بررسى در اين پايان نامه عبارتنداز: سابقه ى كتابشناختى معجزات تاريخى, فوأد و مضامين قصص قرآن, روش تاريخ نگارى قرآن, تعريف واژهاى نباء, قصه, غيب, تاريخ,اعجاز, رابطه ى غيبيات و معجزات تاريخى, باز گويى حقايق توسط پيامرامى, توافق اخبار تاريخى قرآن با بخش غير محرّف عهد جديد و عهد قديم, عدم وجود تخالف و تضاد و خرافه در قصص قرآن, حضرت لوط و يعقوب در تورات, پيوند اعجاز تاريخى و اعجاز بيانى قرآن كريم, اعجاز در تكرار قصص قرآن.

80ـ اعجاز قرآن
رمضانى, احمد. كارشناسى ارشد تربيت مربى عقيدتى سياسى. مركز آموزش عالى تربيت مربى عقيدتى سياسى.
استاد راهنما: نجفى, زين العابدين. 1374.
در اين پايان نامه موضوعات زير بررسى شده اند: تعريف لغوى و اصطلاحى اعجاز, شرايط اعجاز, قرآن معجزه ى ابدى, ضرورت شناخت اعجاز قرآن, اعجاز لفظى قرآن, در حوزه ى فصاحت و بلاغت, عدم اختلاف در اسلوب, جاذبه قرآن, و اعجاز علمى آن مشتمل بر كرويت زمين, جاذبه ى زمين, حركت زمين, حيات در ساير كرات, اخبار غيبى قرآن همچون ورود پيامبر (ص) و مسلمانان به مكه و فتح آن, كثرت نسل پيامبر (ص), شكست و پيروزى روم, نابودى ابولهب ـ اعجاز تشريع قرآن ـ در داشتن ضمانت اجرايى احكام و سازگارى آنها با تمدنها و فطرت آدمى. پاسخ به شبهاتى پيرامون اعجاز قرآن مانند تناقض در آيات, تحريف قرآن, ناهماهنگى با قواعد نحوى, نظريه صرفه و...

81ـ اعجاز و ايجاز قرآن
داغ, برهان الدين. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: يادگارى, عبدالمهدى. 1372.
اين پايان نامه در ترجمه و تحقيق كتاب ((اشارات الاعجاز)) نوشته ى بديع الزمان سعيد نورى است. در آن اعجاز و ايجاز لفظ و تعبير قرآن در موضوعات گوناگون تبيين شده است. اين موضوعات عبارتنداز: تفسير سوره ى حمد, ايمان به غيب, ايمان به آخرت, ماهيت كفر, منافقين, حقيقت عبادت, دلايل توحيد, نبوت, قيامت و آخرت, آسمانهاى هفتگانه و سرّ خلافت بشر.

82ـ اعجاز قرآن
قزاقى, امير. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. مركزى.
استاد راهنما: انوار, امير محمود. 1376.
با توجه به اين نكته كه بسيارى از اشياء و امور و معانى با عدد خاصى همراهند, در اين پايان نامه سعى شده اند در چهار حوزه ى آيات قرآن, ادبيات, عرفان و جهان مادى به معرفى معدودات و راز و رمز اعدادشان پرداخته شود.

83ـ اعراب ثلاثين سورة مع صرفها و بيانها
آقا دادش نژاد, على. كارشناسى ارشدزبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: شكيب, محمود. 1376.
در اين پايان نامه سى سوره از سوره هاى قرآن كريم از لحاظ صرفى و نحوى و بلاغى بررسى شده ; و در صورت لزوم برخى سوره ها به تفصيل شرح داده شده اند.

84ـ اعراب سورتى الروم و لقمان و صرفهما و بلاغتهما
اين پايان نامه به زبان عربى نوشته شده و در آن دو سوره ى روم و لقمان به شيوه ى ادبى تفسير شده اند. تربيت بحث در آن چنين است كه نخست يك يا چند آيه ذكر شده, سپس به ترتيب نكات صرفى, نحوى و بلاغى آنها بيان گرديده است .


85ـ افسانه غرانيق
 تمامى, فاطمه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: دوانى, على. 1369.
در اين پايان نامه يكى از احاديث مجعول, معروف به افسانه ى غرانيق مورد نقد قرار گرفته است. مضمون اين حديث چنين است كه ـ پناه بر خدا ـ شيطان آياتى را در سوره ى نجم به پيامبر اسلام (ص) القا و آن حضرت از روى غفلت بر مردم قرأت كرده است. موضوعات مورد بحث در اين پژوهش عبارتنداز: خلاصه ى افسانه ى غرانيق, بحث لغوى درباره ى غرانيق, نصوص مرتبط با افسانه ى غرانيق و موضع مفسران و مورخان در مساءله ى غرانيق.

86ـ افسردگى و حزن در آيات, روايات و روان شناسى
تقدير, محمد. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس حوزه ى علميه قم.
استاد راهنما: هشتى, احمد. 1374.
در اين پايان نامه افسردگى و حزن با توجه به آيات و روايات و علم روان شناسى مورد بررسى قرار گرفته است. در ابتدا, مفهوم افسردگى و نظريات مختلف درباره ى افسردگى, جايگاه افسردگى در روان شناسى غرب و بحرانهاى زندگى و پيدايش افسردگى, سپس حزن و مفهوم آن, ارتباط حزن با افسردگى, علل و زمينه هاى پيدايش حزن و افسردگى, و آثار افسردگى بيان شده است و در پايان روشهاى مختلف درمان افسردگى و حزن معرفى شده است.

87ـ الاعراب و البيان فى سورة النمل
رجبى, توفيق. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: نوار, امير محمود. 1374.
در اين پايان نامه نكات صرفى, نحوى, بيانى و بلاغى سوره ى نمل اعم از تشبيه, استعاره, مجاز و كنايه مورد بررسى قرار گرفته اند. در ضمن اختلاف قرأات آيات نيز بيان شده است .

88ـ الاعلال و الابدال فى القرآن كريم
برزگر, مرتضى. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: نوار, امير محمود. 1375.
در اين پايان نامه كلمات قلب يا ابدال بررسى و به ترتيب حروف الفبا آورده شده اند. هر كلمه نخست به فارسى ترجمه شده, سپس نكات صرفى آن مانند فعل, اسم, مجرد, مزيد, نوع حرف عله و نوع ابدال يا قلب بيان شده است .

89ـ البلاغى مفسر
الاوسى, على. دكترى علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حجتى, سيد محمدباقر. 1374.
در اين پايان نامه كه به زبان عربى نوشته شده است و به معرفى محمد جواد بلاغى و روش تفسير او در آلاءالرحمن اختصاص دارد, مطالب آن در سه بخش تنظيم شده است. در بخش اول عصر و زندگى بلاغى و در بخش دوم روش او در تفسير قرآن بررسى شده اند. در اين بخش قواعدى كه بلاغى تفسير خود را بر آن بنيان نهاده و نيز علوم قرآن از ديدگاه او مورد بررسى قرار گرفته اند. بخش سوم به معرفى ويژگيهاى تفسير بلاغى اختصاص دارد. در اين بخش گرايش هاى اجتماعى و اعتقادى بلاغى تبيين شده است .

90ـ التشبيه فى القرآن الكريم
قربانى, روح الله. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى قم. استاد راهنما: آذر شب, محمد على. 1372.
اين پايان نامه به زبان عربى نوشته شده و مباحث آن عبارتنداز: تعريف و اركان و ادات و اقسام و اغراض تشبيه, تشبيه تمثيل در قرآن, تشبيه مرسل و مفصل و مجمل در قرآن, تشبيه بليغ در قرآن, تشبيه مقلوب در قرآن.
در اين پايان نامه پس از معرفى هر يك از اقسام تشبيه, شواهدى از آيات قرآن آورده و بررسى شده است.
منابع اين پژوهش عبارتنداز: قرآن كريم, تفاسير ادبى مانند تفسير كشاف و كتب بلاغت و ديوانهاى شاعران و شروح آنها.

91ـ الخطاب فى الكتاب (خطاب در قرآن)
قاسمى نيك آبادى, محمد جواد. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: آذرنوش, آذرتاش. 1370.
در اين پايان نامه ابتدا زندگينامه بدرالدين زركشى و تاءليفات او شرح داده شده است. سپس, ((خطاب)) در سه بخش مورد بررسى قرار گرفته است: در بخش نخست, به معناى لغوى خطاب, واژه خطاب در قرآن كريم, خطاب در اصطلاح علم اصول, خطاب در عرفان, خطاب در علم اخلاق و... پرداخته شده است. در بخش دوم, از وجوه مخاطبان و خطاب در قرآن سخن به ميان آمده است و در بخش سوم خطاب خداوند به انبياء اعظم بررسى شده است .

92ـ الشواهد النحوية فى القرآن الكريم
يحيى زاده, نيم چاهى, اسحاق. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه تهران. استاد راهنما: انوار, امير محمود. 1376.
در اين پايان نامه كه به زبان عربى نوشته شده است, سعى شده كه پس از طرح هر يك از مباحث نحوى شاهدى از آيات قرآن آورده شود و در صورت نيافتن شاهد قرآنى, شاهدى از حديث نبوى ذكر گردد. ترتيب مباحث آن چنين است كه پس از ذكر انواع بناء و اعراب, نخست مبنى ها و سپس معربها اعم از مرفوعات و منصوبات و مجرورات و توابع مورد بحث قرار گرفته و براى هر يك شاهدى ياد شده است.

93ـ الصيغ المشكلة فى القرآن
فرهنگى, هادى. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى قم. استاد راهنما: آذر شب, محمد على. 1376.
اين پايان نامه كه به زبان عربى نوشته شده است, شامل كلماتى است كه از نظر صرف و اشتقاق و اعلال و ابدال و مانند آنها صعوبتى دارند و درخور توضيح مى باشند. نويسنده نخواسته كه كلمات مشكل قرآن را از نظر معناى لغوى شرح دهد ; بلكه در صدد آن بوده است كه وجه صرف و اشتقاق آنها را روشن سازد. منابع اصلى وى دو كتاب الجدول فى اعراب القرآن محمود صافى و مشكل اعراب القرآن مكى بن ابن طالب بوده است .

94ـ القسم فى القرآن
صدرالدينى, اردشير, كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه علامه طباطبأى. استاد راهنما: نظام تهرانى, نادر. 1373.
اين پايان نامه به زبان عربى نوشته شده و موضوع آن سوگند در قرآن است. مباحث آن عبارتنداز: حقيقت سوگند, مقايسه ميان سوگند خدا و سوگند انسان, حروف و كلمات سوگند, جواب و حروف قسم, حكمت سوگند در قرآن, تبيين آيات قسم و جوابهاى آن, احصاى همه ى اشياء و مكانها و زمانهايى كه خداوند بدان سوگند ياد كرده است.

95ـ الكلمات التي جاءت مرة واحدة فى القرآن الكريم
مرة واحدة شيرانى, رضا. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه آزاد اسلامى قم. استاد راهنما: نظام تهرانى, نادر. 1376.
در اين پايان نامه كه به زبان عربى نوشته شده, معناى لغوى, اصطلاحى و وجوه بلاغى كلماتى كه تنها يكبار در قرآن آمده از ميان مطالب كتاب هاى لغت قرآن كريم نظير المعجم المفهرس, قاموس قرآن, معجم مفردات الفاظ القرآن استخراج شده و همراه با اعراب گذارى كلمات دشوار, به ترتيب الفبايى ذكر شده اند.

96ـ الگوهاى تربيتى قرآن كريم
فخارى, سيد مهدى. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى اراك. استاد راهنما: رجيان, محمد مهدى. 1375.
اين پايان نامه در چهار بخش نوشته شده است و مباحث آن عبارتنداز: نگاهى اجمالى به تعليم و تربيت اسلامى و جايگاه روش ارأه الگو در آن, روش قصه پردازى قرآن كريم با بررسى سيماى يوسف(ع), موسى (ع) و پيامبر اسلام (ع) و نيز سيماى دشمنان آنان, روش الگو نمايى قرآن از طريق تمثيل و تشبيه, و بالاخره معرفى چند نمونه از الگوهاى قرآن.

97ـ المعجم النحوى لالفاظ القرآن الكريم
مطالبى ابرقويى, محمد على. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حريرچى, فيروز. 1374.
در اين پايان نامه اسماء مذكور در آيات قرآن از حرف ضاد تا پايان حرف ياء از نظر اعراب و نحو بررسى شده است. مبناى اين پژوهش قرأت عاصم به روايت از حفص بوده است. در اين پايان نامه اغلب در بيان نحو اسماء, قول مشهور مورد توجه قرار گرفته, لكن ديگر اقوال نيز ذكر شده اند.

98ـ المعجم النحوى لالفاظ القرآن الكريم
عباس زاده كاظم آبادى, حميد. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عرب. دانشگاه تهران. استاد راهنما: انوار, سيد امير محمود. 1374.
در اين پايان نامه واژگان اسمى كه حرف اول از حروف اصلى آنها همزه است, به لحاظ نحوى در آيات قرآن كريم مورد بررسى قرار گرفته اند و نقش نحوى هر يك از آنها در مواضع مختلف قرآن شناسايى و بيان گرديده است.

99ـ النور المبين فى تفسير اميرالمومنين (ع)
فضلى, نادر. دكترى علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1374.
اين رساله به زبان عربى نوشته شده, و در آن به تقريب تمام روايات تفسيرى امام على (ع) از كتاب هاى حديث و تفسير عامه و خاصه, از ابتداى قرآن تا پايان سوره ى نسا همراه با معناى كلمات دشوار ذكر شده اند.
مآخذ شيعى آن البرهان فى تفسير القرآن و تفسير نورالثقلين و منابع اهل سنت آن جلد دوم كنزل العمال و الدرالمنثور است.

100ـ الهام گيرى قيام و مبارزات امام خمينى از قرآن و حديث
باقر نيا, محمد رضا. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. مركزى. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر .1376.
در اين پايان نامه با استشهاد به آيات و روايت سعى شده, ثابت شود كه كلام حضرت امام خمينى از آنها الهام گرفته است. اين پژوهش در سه بخش تنظيم شده و ترتيب مباحث در هر يك از آنها بدين قرار است كه نخست بياناتى از آن بزرگوار آمد, سپس شواهد قرآنى و روأى آنها ذكر گرديده است. عنوان بخشهاى اين پايان نامه عبارتنداز: عصر خاموشى (سالهاى 1321 ـ 1341 ش) عصر مقاومت و پايدارى (سالهاى 1341 ـ 1357ش) و عصر پيروزى (سالهاى 1357 ـ 1368 ش).

101ـ امامت از ديدگاه قرآن و حديث
دولتى, سيمين. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال. استاد راهنما: فارى, على اكبر. 1375.
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: ضرورت شناخت امام, دلايل نياز به امام, واژه ى امامت در لغت و روايات و آيات, امامت خاصه در قرآن (آيه 124 سوره ى بقره), خصوصيات امام از نظر شيعه, رواياتى درباره ى امامت از جمله, حديث غدير خم و يوم الانذار, تفسير آيات اولوالامر و ولايت.

102ـ امامت از ديدگاه قرآن و متكلمين
شمس, حسين. كارشناسى ارشد فلسفه و كلام اسلامى. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حبيبى, نجف قلى. 375.
مباحث پايان نامه در سه بخش تدوين شده است, بخش اول به بررسى امامت عامه اختصاص دارد و شامل موضوعات ذيل است: مقايسه ى نبوت و امامت, امامت از اصول دين است, ضرورت امامت, وجوب تعيين امام به حكم شرع است, شرايط امامت, طريقه ى تعيين امام, آيا تعدد امامت در يك زمان جايز است؟ ارزش و مقام امامت. بخش دوم درباره ى امامت خاصه است و مطالب ذيل را در بردارد: دلايل عقلى و قرآنى در اثبات امامت, احاديث نبوى و اجماع درباره ى امامت على (ع), دلايل امامت ساير أمه (ع) در بخش سوم به بررسى ولايت امامت ساير أمه (ع) در بخش سوم به بررسى ولايت فقيه پرداخته شده و از تاريخچه ى ولايت فقيه, ضرورت ولايت فقيه, ادله ى اثبات ولايت فقيه, صفات و شرايط ولى فقيه و نقش مردم در تعيين ولى فقيه بحث به ميان آمده است.

103ـ امامت و حكومت در تفسير الميزان
خداوردى, محمد. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج. استاد راهنما: صيريان, يدالله. 1373.
اين پايان نامه سه بخش دارد: بخش اول با عنوان امامت در بيان قرآن كريم به بررسى ديدگاههاى قرآنى مربوط به امامت بطور كلى و آيات مربوط به امامت بعد از پيامبر اسلام (ص) اختصاص دارد. بخش دوم درباره ى امامت در بيان احاديث است; نظير احاديث منزلت, ثقلين, يوم الانذار و سفينه. بخش سوم در زمينه ى حكومت اسلامى است و مباحث اسلام و جامعه, حاكم اسلامى و جايگاه ولى فقيه در حكومت اسلامى را در بر دارد.

104ـ امتحان، ابتلاء و افتنان در قرآن
حسينى خصال, فريده. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1377.
امتحان, ابتلاء و افتنان در آيات قرآن به مفهوم ناملايمات زندگانى دنياست كه خداوند آنها را براى تهذيب نفس آدمى و تصفيه ى اخلاق و تهييج استعدادهاى نهفته ى او بوجود مىآورد. در اين پايان نامه آياتى كه حاوى اين مفاهيم اند بررسى و تحليل شده اند.

105ـ امثال در قرآن
رئوفى, الهه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: جتى, سيد محمد باقر. 1373.
در اين پايان نامه پس از بيان مقدماتى درباره ى ريشه ى لغوى و مفهوم اصطلاحى مثل و ذكر معانى مختلف تمثيل يا تشبيه, به بررسى و تفسير آياتى پرداخته شده كه در آنها مثلى به كار رفته است. تبيين قرابت امثال آيات قرآن با برخى از ضرب المثلهاى عربى و فارسى و بررسى بلاغت و فصاحت آيات قرآن و بيان نظرات دانشمندان اسلامى در اين زمينه از ديگر مباحث اين پايان نامه است.

106ـ امثال قرآن شمنس
ورزقان, كريم. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. مركزى. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر.
اين پايان نامه با هدف بررسى معانى مختلف مثل و كاربردهاى اصطلاحى آن و انواع مثلها در فصولى با عناوين ذيل تدونى شده است ; معناى لغوى مثل و مثل, تعاريف گوناگون مثل, نظر بعضى از علما درباره ى مثل, كلمات مثل و مثل در قرآن, امثال نبوى, امثال حضرت على (ع), دسته بندى امثال قرآن, امثال سأره قرآن, مثلهاى فارسى كه ريشه ى قرآنى دارد, امثال واضحه ى قرآن حاوى 72 مثل و امثال كامنه ى قرآن شامل 27 مثل.

107ـ امثال قرآن
حيدرى, محمد على. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. دانشگاه آزاد اسلامى نجف آباد. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1371.
مندرجات اين پايان نامه عبارتنداز: معناى لغوى مثل و تفاوت ميان مِثل, مَثَل, مُثُل و مُثُله, معناى اصطلاحى مثل از ديدگاه ادبا, نظريه ى بعضى از حكماى متاله در معناى مثل, اقسام مثل شامل قول, تشبيه, استعاره, تمثيل, مجاز, كنايه و ضرب المثل, اقسام مثلهاى قرآن از ديدگاه سيوطى در الاتقان. در اين پايان نامه موارد متعددى از امثال قرآن معرفى و بررسى شده است.

108ـ مثال قرآن رضا زاده
مسگر, زهرا. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1372.
در اين پايان نامه ابتدا از مفهوم لغوى و اصطلاحى مثل, اقسام مثل, در قرآن, و هدف از آوردن مثل در قرآن, معانى و موارد استعمال مثل در آن مورد بررسى قرار گرفته است. سپس اقسام امثال كه عبارتنداز: امثال ظاهر و صريح, امثال كامن سأره قرآنى مورد بررسى قرار گرفته و به ريشه هاى قرآنى برخى امثال عربى و فارسى پرداخته شده است. در قسمت پايانى, تفسير برخى از آيات كه جنبه تمثيل دارد آمده است. نيز آياتى كه مثل در آنها معانى ديگر از قبيل داستان, صفت و جز اينها دارد, بررسى شده است.

109ـ امثال قرآن و بررسى مضامين آن در دوران جاهليت و زبان فارسى
پيام, رحيمه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال. استاد راهنما: جتى, سيد محمد باقر. 1374.
اين پژوهش در پنج فصل با مباحث ذيل تدوين شده است: فصل اول, پيرامون مثل شامل مثل در لغت, معناى ضرب المثل يا مثل سأر, فوأد مثل, انواع مثل و مثل نزد عرب زبانان و فارسى زبانان. فصل دوم, مثل در قرآن حاوى هدف قرآن حاوى هدف قرآن از بيان مثل, نحوه ى ذكر مثل در قرآن, معناى مثل در قرآن, ارزش علم امثال و اقسام امثال قرآنى. فصل سوم, امثال سأره و امثال كامنه ى قرآن با ذكر موارد. فصل چهارم, بررسى مضامين امثال قرآن در ادب فارسى و سرانجام فصل پنجم, امثال واضحه ى قرآن.

110ـ امدادهاى غيبى در قرآن
عزيزى, ناصر. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى كرج. استاد راهنما: نصيريان, يدالله. 1375.
اين پايان نامه شامل پنج بخش است: بخش اول, معناى لغوى امداد و غيب. بخش دوم, امدادهاى غيبى, از مهمترين مباحث اين بخش, هدايت عامه, سنتهاى الهى در زندگى انسان, و صور امدادهاى غيبى است; نظير فراهم شدن اسباب موفقيت, الهام و روئياى صادقه, تصرف در چشم و ايجاد آرامش. بخش سوم, شرايط امدادهاى غيبى; مثل ايمان و تقوا, اخلاص و مجاهدت, توكل, دعا و استغفار, بخش چهارم در مورد حكومت صالحان است و مباحثى چون انعكاس پيروزى حق بر باطل در قرآن و اشاره ى على (ع) به ظهور مهدى (عج) را در بر دارد.

111ـ امر به معروف و نهى از منكر از ديدگاه قرآن و سنت
خندان سيما, الهه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
اين پژوهش در هشت بخش با عناوين ذيل تدويل شده است; تعريف امر به معروف و نهى از منكر, اهميت آن, پيشينه ى آن در اديان و جوامع گذشته, زيان ترك آن, دامنه ى آن, آثار آن, موانع آن و بالاخره امر به معروف و نهى از منكر از ديدگاه روان شناسى.

112ـ امر به معروف و نهى از منكر در قرآن
منصورى, بهمن. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش علوم قرآنى و حديث. دانشگاه تهران, استاد راهنما: حجتى كرمانى, على. 1372.
اين پايان نامه در يك مقدمه و سه فصل تنظيم شده است: در مقدمه با ارشاره به مساءله تهاجم فرهنگى و لزوم مقابله با آن, نظارت همگانى و امر به معروف و نهى از منكر به عنوان راه حل اصلى مطرح گرديده است. آنگاه, 25 اثر از آثار موجود در اين زميمه به اجمال مورد بررسى قرار گرفته است. همچنين واژه هاى امر, معروف, نهى و منكر به لحاظ لغوى و كاربرد آنها در قرآن مورد بررسى قرار گرفته اند. سپس, 28 آيه مربوط به امر به معروف و نهى از منكر احصاء و استخراج شده و مورد بررسى قرار گرفته است. آنگاه, ترتيب كنونى و ترتيب نزولى آيات مورد بحث واقع شده است. مهمترين بخش پايان نامه به تعيين مصاديق ((معروف)) و ((منكر)) اختصاص دارد. به همين منظور تعداد 366 ((معروف)) و 478((منكر)) در قرآن شناسايى و به صورت الفبايى مرتب و مدون گرديده اند.

113ـ امم و فرق در قرآن و نهج البلاغه
عشقى, على. كارشناس ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى فسا. استاد راهنما: بهشتى, احمد. 376.
در اين پايان نامه نخست معناى لغوى و اصطلاحى امم و فرق بيان شده, سپس با توجه به نصوص قرآن و نهج البلاغه, اين موضوعات بررسى شده اند: علل پيدايش فرقه ها از قبيل حسادت و خود خواهى, اصطكاك منافع, آراء و عقايد فرقه هاى باطل دوره ى جاهليت.

114ـ انبياء و روشهاى رسالتى آنان در قرآن
گنجى آزار. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى فسا. استاد راهنما: محمد بيگى, شاهرخ. 1374.
در اين پايان نامه ويژگيهاى پيامبران و خطوط كلى و روش دعوت آنان از ديدگاه قرآن بررسى شده است.
مباحث آن بدين قرار است ; كلياتى درباره ى پيامبران, ويژگيهاى مشترك انبياء, اصول كلى در رسالت و دعوت انبياء و روشهاى دعوت انبياء.

115ـ انديشه هاى كلامى طبرسى در مجمع البيان
فاضل, احمد. كارشناسى ارشد كلام و حكمت اسلامى. دانشگاه قم. استاد راهنما: محامد, على. 1377.
اين پايان نامه در شش فصل تنظيم شده است. در فصل اول, تعريف علم كلام و شرح حال طبرسى و معرفى مجمع البيان و در فصل دوم, توحيد و صفات الهى و در فصل سوم, مباحثى درباره ى عدل مثل جبر و اختيار, عقاب اطفال كفار, تكليف و لطف آمده است. فصل چهارم به نبوت اختصاص دارد و در آن مباحثى چون معجزه, عصمت, وحى اعجاز قرآن, احكام و تشابه قرآن و معراج پيامبر اسلام (ص) آمده است. فصل پنجم در خصوص امامت است و مباحثى مانند عصمت و علم امام و امامت على (ع) را در بر دارد و در فصل ششم با عنوان معاد حاوى اين مباحث است: ماهيت روح, اثبات معاد, حشر و نشر حيوآنها ثواب و عقاب, توبه, شفاعت, گناهان كبيره و صغيره, احباط, رجعت, عذاب و نعمت در قبر, بهشت و جهنم.

116ـ انسان در برزخ
علوى, حمراء. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تربيت مدرس. استاد راهنما: غفارى, على اكبر. 1371.
در اين پايان نامه موضوع برزخ در آيات و روايات و تفاسير بررسى شده و در آن به نظرات رهبران مذهبى مسيحيان و زرتشتيان ايران نيز توجه شده است. موضوعات اين پژوهش عبارتنداز: امكان و راههاى شناخت عالم برزخ, ادله ى عقلى و نقلى اثبات برزخ, مشخصات موجودات برزخى, شفاعت در برزخ, مرگ و خصوصيات آن, قبض روح موئمنان و كافران و متوسطان, تلقين, بدن مثالى, قبر و فشار قبر, رفاه در قبر, سئوال و جواب, نكير و منكر, تكامل انسان در برزخ, ديدگاه مسيحيان و زرتشتيان درباره ى عالم پس از مرگ.

117ـ انسان و رهبرى در قرآن
نوبخت, بيژن. كارشناسى ارشد معارف اسلامى و تبليغ. دانشگاه امام صادق (ع) استاد راهنما: گرامى, محمد على. 1371.
قرآن, رهبرى را لازمه ى جامعه و كمال طلبى انسان مى بيند. آنچه در علوم انسانى در مورد رهبرى و مديريت مطرح مى شود حول دو محور است: 1ـ خصوصيات روحى و روانى 2ـ وظايف و ويژگيهاى هدايت و رهبرى.
محور اول در روان شناسى و روان شناسى اجتماعى و محور دوم در علم مديريت و سازمان مطرح است. قرآن رهبرى و مديريت را در همان چهار چوب نبوت و امامت مطرح مى كند; اما در سطح پايين تر, آنچه اساس و هدف نهايى رهبرى مديريت اسلامى را تشكيل مى دهد تكامل و رسيدن به رساندن انسانها به اهداف خلقت است و اين منافاتى با اهداف ثانوى از جمله بهره بردارى بيشتر و بهتر از نيروى كار ندارد. آنچه در علم مديريت به عنوان هدف نهايى مطرح است در مديريت اسلامى جزء اهداف ثانوى و متوسط است.

118ـ انسجام وا ژگانى در قرآن مجيد
كريمى فيروزجانى, على. كارشناسى ارشد زبان شناسى. دانشگاه تهران. استاد راهنما: افخمى, على. 1377.
اين پايان نامه با هدف بررسى و تجزيه و تحليل نقش انسجام واژگانى در فهم و درك معانى قرآن مجيد نوشته شده و مشتمل بر مباحث ذيل است: سير مطالعه ى زبان, چگونگى پيدايش مكتب سخن كاوى, بررسى بافت موقعيت و بافتار متن, تبيين عناصر و عوامل انسجام واژگان و جنبه هاى مختلف آن به همراه شواهدى از قرآن كريم, ادله ى ضرورت مطالعه ى متن بنياد قرآن, بررسى يكى از سوره هاى قرآن از نظر روابط و گره هاى انسجامى و نقش اين روابط و گره ها در ارايه دور نمايه ى متونى قرآن.

119ـ انعكاس ترجمه, تفسير و تا ويل آيات قرآنى در ابياتى از دفتر اول مثنوى مولوى
رادفر, سيد محمد رضا. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات فارسى. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. مركزى. استاد راهنما: سلماسى زاده, جواد. 1374.
در اين پايان نامه بازتاب آيات قرآن در 650 بيت از دفتر اول مثنوى مولوى بررسى و آيات مربوط, ترجمه و تفسير شده اند. منابع اصلى براى تفسير آيات, كشف الاسرار و عدةالابرار ميبدى و الميزان علامه طباطبايى اند.

120ـ انعكاس ديدگاه قرآن و عرفان از حجاب در مثنوى مولوى و ديوان حافظ
قاسمى خلج نژاد, محمد على. كارشناسى ارشد زبان و ادبيات فارسى. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: سلماسى زاده, جواد. 1374.
اين پايان نامه مشتمل بر دو بخش است. در بخش اول تحت عنوان حجاب مباحثى چون تعريف حجاب, سخن برخى از مشايخ صوفيه در خصوص حجاب و انواع حجاب آمده است. در بخش دوم با عنوان كشف, موضوعاتى مثل تعريف كشف و عوامل خرق و كشف حجابها بحث شده است.

121ـ انعكاس عمل انسان در دنيا  از نظر قرآن و روايات
سبحانى فخر, قاسم. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى. مركز تربيت مدرس حوزه ى علميه قم. استاد راهنما: معرفت, محمد هادى. 1372.
در اين پايان نامه انعكاس اعمال انسان در دنيا از ديدگاه قرآن و روايات مورد بررسى قرار گرفته و از موضوعات زير بحث شده است: پاداشهاى مادى, پاداشهاى معنوى, اهميت پاداشها و كيفرهاى معنوى, كيفر دنيوى اعمال, پاداشها و كيفرهاى اجتماعى, اقوامى كه گرفتار عذاب شدند, بلاهاى جوامع متمدن, تزلزل خانواده, فقدان امنيت و عدالت اجتماعى و عدم انس و الفت.

122ـ انفاق در قرآن
كشاورز, محمد زمان. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى فسا, استاد راهنما: عفرى, سيد محمد مهدى. 1374.
در اين پايان نامه وجوه مختلف انفاق اعم از واجب و مستحب, مصاديق, اثرات, و كيفيت انفاق و همچنين نقش نيت در انفاق از آيات قرآن استخراج و بررسى شده اند.

123ـ انگيزه و انگيزش از ديدگاه آيات و روايت
احمدى افرمجانى, محمود. كارشناسى ارشد مديريت آموزشى. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: قأمى اميرى, على. 1375.
در اين پايان نامه عوامل محرك آدمى براى فعاليت از طريق آيات قرآن و روايات معصومين (ع) بررسى شده اند. اين عوامل بدين قرارند: تاءمين نيازهاى اوليه و ثانويه ى افراد سازمان, برآورده ساختن نيازهاى معنوى به نحو مطلوب, تمسك مديران به سيره ى عملى پيامبر اسلام (ص) و أمه معصومين (ع) و اولياء دين و برخوردارى آنان از صفات اخلاقى پسنديده, توجه ى مديران به نوع استعدادهاى و مهارتهاى كاركنان و سپردن مشاغل براساس آنها.

124ـ انوار وحى و سنت در آيينه ى عمل محمد –ص-
عليزاده, على اكبر. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1377.
موضوع اين پايان نامه اعمال صالح از ديدگاه آيات قرآن و روايات معصومين(ع) است. اين پژوهش درصدد معرفى دستورات عملى اسلام در ابعاد فردى و اجتماعى و اعمال صالح به عنوان ثمره ى ايمان راستين است.

125ـ انواع سوگند در قرآن و فلسفه آنها
ياوريان, يحيى. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: جتى, سيد محمد باقر. 1374.
در قرآن كريم به رسم عرب جاهلى كه به منظور تاءكيد سخن خود سوگند ياد مى كردند, برخى از سوره ها با سوگند آغاز شده است. منتها آنان به امورى چون شراب, آلات موسيقى, چشم و ابروى معشوقه ى خود سوگند مى خوردند, لكن در قرآن به امور ارجمندى چون خورشيد, ماه, آسمان, زمين, قلم, انجير و زيتون سوگند ياد شده است. در اين پايان نامه مواردى كه در قرآن بدآنها سوگند يادشده بررسى و پيرامون فلسفه ى آنها تحقيق شده است .

126ـ اوصاف بهشت و جهنم در قرآن و عرفان
اديب نيا, محمد. دكترى دانشگاه آزاد اسلامى. استاد راهنما: حاكمى, اسماعيل. 1374.
در اين پايان نامه بهشت و جهنم از ديدگاه قرآن و عرفان بررسى و توصيف شده و به طور مستقل اوصاف بهشت و احوال بهشتيان و نيز اوصاف جهنم و احوال جهنيمان و جهان آخرت مورد تحقيق قرار گرفته است. در تحقيق و تدوين مطالب از قرآن و سنت و روايات و احوال اولياء خدا استفاده شده است.

127ـ اوصاف قرآن درآيات قرآن
فعالى, خليل. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: جتى, سيد محمد باقر. 1377.
اين پايان نامه مشتمل بر سه فصل با عناوين ذيل است: سوابق بحث و بيان اوصاف قرآن, اهميت شناخت قرآن از طريق اوصاف, بررسى تفصيلى اوصاف قرآن در آيات قرآن.

128ـ اوصاف قرآن در قرآن
نيك انديش, يونس. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى فسا. استاد راهنما: عفرى, سيد محمد مهدى. 1374.
در مواضع متعددى از قرآن اوصاف قرآن نظير هدايت, تصديق كتب آسمانى پيشين, جدا كردن حق از باطل, و ويژگيهاى ديگر ذكر شده است. در اين پايان نامه اين اوصاف و شرح آنها به كمك كتب تفسير گردآورى شده اند.

129ـ اوصاف مختص و مشترك انبياء مذكور در قرآن
بادامى, مريم. كارشناسى ارشد الهيات و معارف اسلامى, گرايش قرآن و حديث. دانشگاه تهران. استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1371.
در اين پايان نامه اوصاف اختصاصى و مشترك انبياء كه در قرآن آمده بررسى شده است. در ابتداد لزوم بعثت انبياء و تعداد آنها و سپس اوصاف مختص آنها بيان شده است. ابتدا نام هر پيامبر و القاب وى آمده سپس به ويژگيها و فعاليتهاى عمده او اشاره شده و در پايان صفات مشترك انبياء آمده است .

130ـ اهل بيت احسان در سوره ى انسان
نجفى, محسن. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى. استاد راهنما: جتى, سيد محمد باقر. 1374.
اين پايان نامه در شرح و تفسير سوره ى انسان است و در يك مقدمه و پنج فصل تدوين شده است. در مقدمه مباحثى چون نامهاى اين سوره, فضيلت قرأت آن, مكى و مدنى بودن آيات. در دو فصل اول تفسير آيات 1 تا 22 سوره و در فصل سوم روايا مختلف پيرامون شاءن نزول سوره آمده است. فصل چهارم به تفسير آيات 23 تا پايان سوره و فصل پنجم به بحث درباره ى ميزان تاءثير سوره ى انسان بر شعر فارسى اختصاص دارد.

131ـ اهل بيت به روايت سوره ى انسان
اين پايان نامه در تفسير سوره ى انسان است كه برابر روايات فراوان در شاءن اهل بيت (ع) نازل شده است.
مباحث آن بدين قرار است: شاءن نزول سوره ى انسان, آفرينش انسان, عوالمى كه آدمى طى مى كند, هدايت و انواع آن, ابرار و صفات آنان, منزلت ابرار, اختيار و آزادى انسان, اهل بيت در قرآن و سنت, عوامل موفقيت در رهبرى, ذكر, صبر.

132ـ اهل بيت در قرآن به روايت اهل سنت
جليلى, مژگان. كارشناسى ارشد قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال. 1373.
در اين پايان نامه شمارى از آيات نازله در شاءن اهل بيت (ع) در روايات اهل سنت بررسى شده اند. آيات مورد بررسى عبارتنداز: آيه ى مباهله, آيه ى اولوالامر, آيه ولايت, آيه ى اكمال دين, آيه ى تبليغ, آيه ولايت, آيه ى تطهير, آيه ى نجوى, در خاتمه آياتى از سوره ى مباركه درهر كه در شاءن اهل بيت (ع) نازل شده بررسى شده اند.

133ـ اهل بيت رسالت در تفسير طبرى
جهان بخش, على. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى فسا.
استاد راهنما: محمد بيگى, شاهرخ. 1373.
طى اين تحقيق كه در يكى از تفاسير روايى كهن اهل سنت صورت پذيرفته, آشكار شده است كه از ميان 293 آيه اى كه طبق بررسى قاضى نورالله شوشترى در تفاسير معتبر اهل سنت در خصوص اهل بيت (ع) نازل شده, طبرى تنها ذيل 19 آيه به نقل روايت در اين زمينه مبادرت ورزيده است.

134ـ اهم انديشه هاى كلامى ابوالفتوح رازى در تفسير ((روش الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن))
عنايتى, عبدالعلى. كارشناسى ارشد كلام و حكمت اسلامى. دانشگاه قم.
استاد راهنما: محامد, على. 1377.
اين پايان نامه از يك مقدمه و پنج فصل تشكيل شده است. در مقدمه, تعريف علم كلام و فرق آن با فلسفه و زندگى نامه ى ابوالفتوح رازى آمده است, فصل اول درباره ى اثبات وجود خدا و يگانگى و صفات ثبوتى و سلبى اوست. فصل دوم در زمينه ى افعال خداست و در آن از حسن و قبح و جبر يا اختيار فعل آدمى بحث شده است.
فصل سوم در خصوص نبوت و عصمت انبياء و معجزه ى قرآن است. فصل چهارم به بررسى امامت و اهميت آن, عصمت امام, مناقب امام على (ع) و فاطمه (ع) و مهدى (ع) اختصاص دارد. در فصل پنجم مباحثى درباره ى معاد آمده است: نظير ايمان, فرق ايمان و اسلام و عمل صالح, زيارت و نقصان ايمان, ايمان و اختيار, گناهان صغيره و كبيره, وعده و وعيد, احباط و تكفير, توبه, شفاعت و امر به معروف و نهى از منكر.

135ـ اهميت قرأت عاصم در روايت حفص
خاديى اصفهانى, اكرم. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, شمال.
استاد راهنما: پهلوان, منصور. 1376.
عاصم يكى از قراء سبعه و قرأت او يكى از دو قرأت رايج در اين عصر است. از ديرباز قرأت او در شرق ممالك اسلامى و قرأت نافع در غرب ممالك اسلامى رواج داشته است. نويسنده يكى از دلايل اهميت و مقبوليت قرأت عاصم را اتصال سند آن به امير موئمنان على (ع) دانسته است.

136ـ اهميت نيت از ديدگاه قرآن و حديث در بعد اخلاقى
كاشى طرقى, محمد. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران, مركزى.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1371.
برابر آيات كريمه ى قرآن و روايات گرانقدر معصومين (ع) اعمال آدمى به سبب خلوص نيت اهميت پيدا مى كند و استحقاق پاداش مى يابد. در اين پايان نامه با عنايت به اين اصل مهم, نيت مورد بررسى قرار گرفته است. مباحث اين رساله عبارتنداز: ارتباط انديشه و عمل, نظريات اخلاقى انديشمندان مغرب زمين و طرفداران آنها در اين زمينه و اهميت نيت در شريعت مبين اسلام.

137ـ ايتام در قرآن و حديث علم چى ميبدى
مليحه. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه تهران.
استاد راهنما: مهدوى راد, محمد على. 1375.
در اين پايان نامه مباحثى درباره ى افراد يتيم طى هفت فصل در آيات قرآن و احاديث معصومين (ع) بررسى شده اند. عناوين فصول عبارتنداز: معانى واژه ى يتيم, تاريخچه ى حمايت از ايتام, جايگاه ايتام در گذرگاه تاريخ, مباحث مختلف اجتماعى ايتام, نگهدارى و تربيت ايتام, مسألى عاطفى ايتام, و مباحثى پيرامون اموال ايتام.

138ـ ايمان و مومنين در قرآن و حديث
كاشانيها, زهرا. كارشناسى ارشد علوم قرآن و حديث. دانشگاه آزاد اسلامى تهران. شمال.
استاد راهنما: حجتى, سيد محمد باقر. 1373.
مباحث اين پايان نامه عبارتنداز: مفهوم لغوى و اصطلاحى ايمان و موئمن, رابطه ى ايمان با علم, عمل صالح, عشق الهى و اسلام; متعلقات ايمان مثل غيب, خدا, آخرت, رسولان و ملأكه; صفات موئمنان چون خشوع در نماز, پرهيز از لغو, پرداخت زكات, توكل بر خدا و دعوت به خير; مراتب ايمان, وظأف اعضاى انسان در قبال ايمان, اثار ايمان مانند دورى از گناه, هدايت, آرامش, پايدارى و عزت; خطابهاى قرآن به موئمنان, دعاهاى موئمنان, اهميت موئمن, ايذاء موئمن, مصاديق موئمنان در قرآن و عاقبت موئمنان.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :