امروز:
دوشنبه 2 مرداد 1396
بازدید :
551
در حجه الوداع، پيامبر قسم مي خورد که همه چيز را گفته و چيز ديگري باقي نمانده که بگويد و بعد از آن قضيه غدير خم که شيعيان قبول دارند رخ مي‌دهد. پس در اين صورت با توجه به قسم پيامبر چيزي باقي نمانده که بگويد. بنابراين حضرت علي ـ عليه السلام ـ نمي تواند خليفه يا امام بعد از پيامبر باشد و آيا منظور پيامبر از مولا چيزي ديگري هست؟

اين بياني که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در سفر حجه الوداع فرموده است، امر مسلم و غير قابل انکاری است. و همه قبول دارند که آن حضرت چنين فرموده است. مضمون اين کلام را رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ پيش از سفر حجه الوداع نيز بيان داشته‌اند، امّا تفصيل اين بيان و اين که امامت و از جمله بيان امامت امام علي ـ عليه السلام ـ بخشي از بيان حلال و حرام و گفته پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ است، که در سفر حجة الوداع، بعد از انجام فرايض حج، در غدير خم انجام گرفته است. اگر کساني ادّعا دارند که امام علي ـ عليه السلام ـ خليفه پيامبر و امام بعد از آن حضرت است، سند و ملاک ادعايشان همان جريان غدير بعد از انجام فرايض حجة الوداع است. رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در روز غدير و در خطبه معروف غديريه، در فرازي از آن چنين فرموده است:
"اي مردم، حلال و حرام خدا بيشتر از آن است که شما بشماريد، هر چه حلال خدا است امر کردم و هر چه حرام خداست، از آن نهي کردم. هر حلال و حرامي را که به شما امر ونهي کردم، غير قابل تغيير و تبديل است. آنچه را که امر و نهي کردم،امر خداوند است. پس از بيان حلال و حرام الهي که امر خداوند است، هم اينک امر مي کنم به بيعت علي ـ عليه السلام ـ امير المؤمنين و ائمه اطهار ـ عليهم السلام ـ بعد از آن. من از آنهايم و آنها از من. اي مردم، قرآن را به شما معرفي کردم، ائمه را نیز به شما مي شناسانم، هر که به آن دو تمسک کند، هرگز گمراه نخواهد شد...".1
با توجه به اين بيان، امامت امام علي ـ عليه السلام ـ هيچ گونه منافاتي با آن کلام پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ندارد. که فرموده است همه حلال و حرام را بيان داشته ام؛ زيرا امامت امام علي ـ عليه السلام ـ جزئي از آن امر و نهي ها است که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ قبلا انجام داده است.
چنان که اشاره شد، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ پيش از حجة الوداع نيز در مواردي تمام امر و نهي های الهي را براي مردم گفته و تمام حدود و مرزهاي آن را نيز بيان داشته. از جمله بياني از آن حضرت که فرموده: "همه نيازمندي های امّتم را بيان داشته وحتي ديه خراش صورت را نيز بيان کرده ام...".2 با اين وصف، امامت، که يک رکن اعظم اسلام بعد از نبوت است، چگونه ممکن است ناگفته بماند. در حالي که منابع اسلامي و تاريخي بوضوح اين حقيقت را بيان داشته که آن حضرت مسأله امامت و خلافت امام علي ـ عليه السلام ـ را کرارا بيان داشته و به مناسبت هاي مختلف از آن سخن گفته است، نه تنها در طول رسالتشان، بلکه در همان آغاز رسالت که عده اي انگشت شمار به آن حضرت ايمان آورده بودند، و از جمله در جمع خاندان بني هاشم که معروف به حديث "دار" است، سخن از خلافت و امامت علي ـ عليه السلام ـ داشته است. اين از آن جهت است که آن را نبايد از توجه شان دور داشته باشد، براي اين‌که عنايت الهي ايجاب مي کند که خداوند از طريق وحي، وظايف انساني و الهي را به مردم بياموزد، هم چنين لازم است که اين وظايف محفوظ بماند؛ لذا بايد همواره اشخاصي وجود داشته باشند که دين خدا را حفظ کنند و آن را به مردم بياموزند. کسي که از جانب خداوند به اين سمت اختصاص يافته "امام" ناميده مي شود، کسي که متصدي دريافت وحي از جانب خداوند است "نبي" نام دارد. گاهي نبوت و امامت در يک فرد جمع مي شود، چنان‌که بسياری از انبياي الهي اين گونه بوده‌اند، گاهي نيز از هم جدا مي باشند، چنان که در ائمة ـ عليهم السلام ـ چنين است.3
در حقيقت، امامت از ضروري ترين مسايل امت اسلامي است؛ چون يک انساني بايد وجود داشته که معصومانه کلام وحي را دريافت کند و معصومانه به مردم برساند،که این شخص نبی می باشد؛ بعد از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نیز يک چنين انساني بايد باشد که معصومانه کلام و سنت پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ را دريافت کرده و معصومانه حفظ کند، و معصومانه به مردم برساند. پس اگر وجود پيامبر اکرم در جهت دريافت وحي نياز و ضرورت جامعه اسلامي است، وجود امام نيز ضرورت خواهد بود.
در نتيجه: اگر وجود امام يک ضرورت است، قطعا پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ آن را نيز بيان داشته است.
و در حقیقت وقتی پیامبر خدا قسم می‌خورند که هر آنچه نیاز و ضروری امت بوده بیان شده است، امامت نیز یکی از این موارد خواهد بود؛ گذشته از آن‌که خطبه غديريه دليل روشن بر آن است که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ  امامت را جزئي از مسايل ضروري امت معرفي کرده و بيان داشته است.
 
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ فرازهاي از تاريخ پيامبر اسلام، جعفر سبحاني.
2ـ امام شناسي، علامه سيد محمد حسين تهراني.
3ـ حيات فکري و سياسي، امامان شيعه، رسول جعفريان.
حضرت علي ـ عليه السلام ـ مي فرمايند:
"آن‌که با حق در افتد، حق او را بر زمين مي زند".4
 
پي‌نوشت‌ها:
1. احمد طبرسي، الاحتجاج، قم، انتشارات اسوه، 1416ق، ج1، ص157 و 158؛ سيره ابن هشام، نجف اشرف، ج2، ص605؛ سبحاني، جعفر، فرازهايي از تاريخ پيامير اسلام، ص506.
2. صحيح بخاري، بيروت، دارالقلم، 1407ق، ج4، ص121.
3. طباطبايي، سيد محمد حسين، شيعه در اسلام، تهران، موسسه حکمت و فلسفه ايران، 1372ش، ص119.
4. نهج البلاغه، حکمت 408.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :