امروز:
چهار شنبه 29 شهريور 1396
بازدید :
580
چرا در مسائل نماز بايد تقليد كرد مگر تعداد ركعات و نحوة خواندن آنها مشخص نيست؟
مي‌دانيد كه هر ديني دست كم از دو بخش تشكيل مي‌شود:

الف- عقيده يا عقايدي كه حكم پايه واساس و ريشه آن دين را دارد ، يعني آنچه با نيروي فكر و انديشه درك مي‌شود و بايد به آن معتقد بود ، به عبارت ديگر اصول اعتقادي شناخت خدا و صفات او و پيامبران و امامان و معاد و مسائل مربوط به آنهاست كه به كمك عقل انجام مي‌گيرد .اين قسم را اصول آن دين يا جهان بيني آن دين گويند.

ب ـ دستورات عملي كه متناسب با آن پايه يا پايه‌هاي عقيدتي و برخاسته از آنها باشد كه فروع دين يا ايدئولوژي ناميده مي‌شود. كه عبارتند از نماز و روزه ـ حج ـ جهاد ـ امر به معروف و نهي از منكر ـ تولي و تبري و خمس و زكات .

فرق اصول دين و فروع دين:

اصول دين تقليدي نيست بلكه بايد از روي فكر و تعقل باشد چنانكه قرآن كريم مي‌فرمايد :« سنريهم آياتنا في‌الافاق و في‌انفسهم حتي يتبين لهم أنه الحق» [1] بزودي نشانه‌هاي خود را در اطراف جهان ودر درون جانشان به آنها نشان مي‌دهيم تا براي آنان آشكار گردد كه او حق است و قرآن كريم سرزنش مي‌كند كساني را كه در اصول تقليد مي‌كنند و دنباله رو پدران خود هستند و خود انديشه و تعقل نمي‌كنند؛ همانطور كه مي‌فرمايد: «و إذا قيل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما ألفينا عليه آبائنا او لو كان آبا‍ءُ هم لا يعقلون شيئا ولا يهتدون »[2] و هنگامي كه به آنها گفته مي‌شود: از آنچه خدا نازل كرده است پيروي كنيد مي‌گويند ، نه ما آنچه را پدران خود را بر آن يافتيم پيروي مي‌كنيم، آيا اگر پدران آنها چيزي نمي‌فهميدند و هدايت پيدا نكردند باز از آنها پيروي خواهند كرد . عقل نيز قبيح و زشت مي‌داند كه كسي در اعتقادات كور‌كورانه پيروي كسي را بكند هر چند آن طرف بلند پايه باشد ، و بايد براي شناخت آفريدگار جهان تفكر و دقت كرد.

اما فروع دين : دستورات عملي اسلام را اگر انسان خود قدرت داشت كه آنها را از قرآن و روايات بدست آورد كه خيلي عالي است و گرنه بايد به خبره و كسي كه يك عمر زحمت كشيده و ملكه اجتهاد را بدست آورده رجوع كند و از او بپرسد همانطور كه عقل در اينگونه امور حكم مي‌كند كه به متخصص انسان رجوع كند، همانطور كه مريض به طبيب مراجعه مي‌كند. در اعتقاد شيعه، خداوند متعال در هر موردي حكمي دارد كه بايد بندگانش آن را بدانند و هر كاري كه بندگان انجام مي‌دهند يا واجب است يا حرام يا مستحب است يا مكروه و يا مباح است و عقيده داريم كه هر معامله‌اي كه توسط بندگان صورت مي‌گيرد يا صحيح است يا فاسد .

خداوند اين احكام را از طريق وحي و الهام به آگاهي پيامبر رسانده است. قسمتي از اين احكام در قر‌آن مجيد آمده است كه به آنها آيات‌الاحكام گويند و جمعا‏‍ٍ آنها را 500 آيه دانسته‌اند. از آنجا كه قرآن قانون اساسي اسلام است اين قوانين را بصورت كلي و گاهي سربسته نقل مي‌كند ، و تفصيل آن را بايد از پيامبر كه قرآن بر آن حضرت نازل شده است پرسيد . همانطور كه خود قرآن اشاره مي‌فرمايد: «وما ءاتاكم الرسول فخذوه و ما نهيكم عنه فانتهوا » [3] آنچه را رسول خدا براي شما آورده بگيريد ( و اجرا كنيد) و از آنچه كه نهي كرده خودداري نماييد . يكي از دستورات اسلام نماز است كه در قرآن مجيد به طور اجمال أقم الصلاة ـ اقيموا الصلوة و امثال اينها آمده و تأكيد مي‌كند . ولي اينكه تعداد ركعات نماز چند تا مي‌باشد؟ و طريق اداء آنها از حمد و سوره و ركوع و سجده و ذكر و تشهد چگونه است, در قرآن كريم نيامده است و پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ اينها را توضيح و تفصيل مي دهد, لذا پيامبر هم شارع است و مي‌تواند از جانب خداوند احكامي جعل كند و هم مشرع است يعني قانون شرع را از جانب خداوند به اطلاع بندگانش برساند و بعد از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ ائمه طاهرين دستورات قرآن و پيامبر را براي مردم روشن مي‌كنند و بعد هم وظيفه علماء است .

حاصل آنكه :

نماز از فروع دين است و بايد خصوصيات و مسائل آن را از بيانات پيامبر و ائمه عليهم السلام به دست آوريم و اگر بدانيم که در يک نماز هزار امر مستحب وجود دارد و بيش از هزار مساله در واجبات آن بيان شده است و تنها مشکل تعداد رکعات نيست اذعان خواهيم نمود که براي يادگيري نماز هم تقليد و رجوع به متخصص لازم است.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:

1ـ پرتوي از نماز، محسن قرائتي.

2ـ اسرار الصلوه، امام خميني.

[1] . فصلت 53

[2] . بقره 170.

[3] . حشر/ 7
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :