امروز:
چهار شنبه 29 شهريور 1396
بازدید :
2180
مدت اقامت پيامبر در شعب ابي طالب چند سال بود و سن اميرمومنان علي ـ عليه السّلام ـ چقدر بود و چه احكامي بر مسلمانان در آنها واجب شد؟

مقاومت خيره كننده واعجاب آور مسلمين در مقابل تمام فشارهاي مشركان مكه و رشد فزايندة اسلام در ميان غالب طبقات اجتماعي مکه، خصوصاً در ميان طبقات دردمند و محروم و تحت ستم، مشركان مكه را بار ديگر به انديشه قتل پيامبر اسلام(ص) انداخت، امّا باز هم ابوطالب، ‌به دفاع جدي برخاست و تمامي مسلمانان و بني هاشم جز ابولهب، در همگامي با ابوطالب در دفاع ازپيامبر(ص)پای فشردند. درست به همين دليل اشراف مكه، بار ديگر قتل آن حضرت را به فرصتي ديگر موكول كردند[1]و مصمم شدند تا از طريق وارد ساختن فشارهاي اقتصادي و اجتماعي، بني هاشم را به تسليم وادارند.
حاصل اين تصميم نوشتن پيمان نامة ترك معاملات و مراودات اقتصادي و اجتماعي با بني هاشم بود. به موجب اين پيمان نامة ي قريش، تا وقتي كه بني هاشم محمد ـ صلّي الله عليه و آله ـ را براي قتل به مكيان واگذار نمي‎كرد، احدي حق داد و ستد و ازدواج با ايشان را نداشت.
متعاقب امضاي پيمان نامه و در شرايطي كه احتمال خطر براي پيامبر وجود داشت، پيامبر(ص) در شب اول سال هفتم بعثت[2]در کنار بني هاشم ـ اعم از مسلمان و مشرک ـ در شعب ابی طالب ساکن شد، مدت توقف در شعب به اختلاف از دوسال تا چهار سال و بنا به قول مشهور سه سال به درازا كشيد.[3]
درست است كه فشارهاي اقتصادي و عاطفي در شعب طاقت فرسا بود، امّا دست كم مسلمانان محاصره شده بايد در يك جامعة كوچك، آمادگي‎هاي عملي فزونتر را براي رسيدن به هدفهاي دشوارتر پيدا مي‎كردند . سه سال زندگي مستمر مسلمان و مشركان بني هاشم جز يقين بر بعثت پيامبر و ايمان به سلامت انديشه و روح وي نيافريد و شناخت آنان را به نهايت كمال رسانيد و آنها با آمادگي كامل از اين مرحله به مرحله ي بعدي وارد شدند.
پس در اين دورة حضور سه ساله پيامبر در شعب اگر چه احكام عملي خاصّي بر مسلمين واجب نشد ولي يك ثمرة مهم و اساسي داشت و آن تثبيت ايمان مسلمانان و ايجاد شناخت در مشركين نسبت به پيام دين اسلام و لذاست كه از سوئي صبورترين انسانهاي بهينه تاريخ در اين شعب پرورش يافتند و از سوي ديگر مشركين حاضر در شعب، اشراف قريش را براي طرح اتهام جنون و سحر و شعر سرزنش مي‎كردند و بر ناداني آنان تأسف مي‎خوردند.[4]
امّا در مورد اينكه در اين دوره علي ـ عليه السّلام ـ داراي چه سنّي بوده‎اند بايد گفت با توجه به اينكه آن حضرت در روز جمعه سيزدهم ماه رجب بعد از سي سال از عام الفيل در ميان خانه كعبه معظمه متولد شده است؛[5] به عبارت ديگر ده سال قبل از بعثت پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ به نظر مي‎رسد سنّ حضرت در آغاز محاصره شعب داراي هفده سال بوده‎اند و در پايان آن به سن بيست سالگي رسيده بودند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. سيره ي صحيح پيامبر اسلام تاليف جعفر مرتضي.
2. تاريخ پيامبر اسلام(ص) تاليف دكتر آيتي.

پي نوشت ها:
[1] . ر.ك: يعقوبي، ابن واضح، تاريخ يعقوبي، ج 1، ص 388 و انساب الاشراف، ج 1، ص 337 و 230 و السيرة الحلبيه، ج 1، ص 336.
[2] . ابن سعد، الطبقات الكبري، ج 1، ص 209.
[3] . ابن سعد، الطبقات الكبري، ج 1، ص 210 و يعقوبي، تاريخ يعقوبي، ج 1، ص 389 و السيرة الحلبيه، ج 1، ص 337.
[4] . زرگري نژاد، غلامحسين، تاريخ صدر اسلام (عصر نبوت)، انتشارات سمت، ص 283 ـ 284.
[5] . قمي، عباس، منتهي الآمال، ص 170.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :