امروز:
سه شنبه 4 مهر 1396
بازدید :
557
تثليث در مسيحت غربي كاتوليك با مسيحيت شرقي و ارتدوكس چه فرقي دارد؟

مسيحيت در سال 313 م از طرف امپراطور روم بعنوان آئين رسمي امپراطوري روم در آمد و با تقسيم امپراطوري به روم شرقي با مركزيت قسطنطنيه و روم غربي به مركزيت رُم بين رهبري ديني اختلافاتي بوجود آمد و اين كش و قوس‌ها ادامه داشت تا اينكه در 1054 م كليساي شرقي از كليساي غربي جدا گرديد.[1]
توماس ميشل در اين باره مي‌گويد: شكي نيست كه بيشتر جدايي ها در كليسا بر اثر اسباب و علل سياسي پيش مي‌آمد.[2] بعد از اين جدايي به كليساي غربي، كليساي كاتوليك (عام) اطلاق مي‌شود و به كليساي شرقي، كليساي ارتدوكس يعني درست آئين و به كليساي يوناني   روسي نيز معروف شده است كه شامل بخش هاي شرقي اروپا و آسيا مي‌شود از جمله كشورهاي مثل روسيه و يوگسلاوي (سابق)، بلغارستان، روماني، يونان و ... مي‌شود.[3]
در مورد تثليث بايد گفت كه كلمه تثليث هرگز در كتاب مقدس مسيحيان وارد نشده است و نخستين كاربرد شناخته شده آن در تاريخ مسيحيت به سال 180 م باز مي‌گردد.[4] هر چند كه دين مسيح دين توحيد است و به خداي واحد ايمان دارند و به اين نكته خود مسيحيان تأكيد مي‌ورزند: «يكي از اعتقادات اساسي مسيحيان ايمان به خداي يكتاست. درك يگانگي خدا در مسيحيت اهميت زيادي دارد و هر تفسيري از سه گانگي ذات خدا كه وحدانيت او را مخدوش كند، از نظر ايمان مسيحي مردود است.
پولس رسول مي‌گويد: هر چند هستند كه به خدايان خوانده مي‌شوند چه در آسمان و چه در زمين، چنانچه خدايان بسيار و خداوندان بسيار مي‌‌باشند. ليكن ما را يك خداست. يعني پدر.[5]
اما اعتقاد به تثليث نيز با گذشت زمان جزئي از عقايد مسيحيان شده و معتقدند:‌ خدا در اين تثليث تجلي حقيقي واحد در سه جلوه مختلف است كه جهان آفرينش و از جمله آدمي از آن منشعب شده است و بنابر اين در وجود هر انساني جزئي از خداوند به وديعت نهفته است به عبارت ديگر در يگانگي سه وجود است: پدر، پسر و روح القدس پدر وجود مطلق و منشأ قدرت، پسر كلام او يا عقلي است كه بوسيله او مخلوق را آفريده است. روح القدس رابطة ميان پدر و پسر و جنبة محبّت دارد.[6]
با وجود اينكه كليساي ارتدوكس تمامي آموزه‌هاي شوراهاي اوليه و اصول اعتقادي مسيحيت را پذيرفته ولي در اين قسمت از تثليث كه روح القدس بوجود آمده از كلمه پدر و پسر توأمان باشد با كليساي كاتوليك اختلاف عقيده دارد، و تنها دليل ـ غير از دلايل سياسي و رهبري جامعه كليسا ـ كه موجب جدايي شد همين اعتقاد مي‌باشد. يعني استفاده از عبارت «و از پسر» در قانون ايمان  كاتوليك ها براي اظهار ايمان خود به صدور روح القدس از خداي پدر و عيساي پسر كه با هم عمل كرده‌اند، عبارت مذكور را به كار مي‌برند. در صورتي كه ارتدوكس ها به عبارت اصلي قانون ايمان بسنده مي‌كنند و عبارت «و از پسر» را به آن نمي‌افزايند به عقيده ارتدوكس ها روح القدس فقط از خداي پدر صادر شده است.[7]
لذا مي‌توان گفت با وجود اينكه مسيحيت شرقي به تثليث در مورد حضرت عيسي در دين مسيح معتقد است ولي كليساي ارتدوكس مثل كليساي كاتوليك قائل به منشأ دوگانه روح القدس نيست و معتقد است كه روح القدس تنها از خداي پدر صادر مي‌شود و منشأ دو گانه ندارد.[8]
آيات زيادي در قرآن آمده كه هم تثليث مسيحيت و هم اعتقاد به الوهيت حضرت عيسي مسيح ـ عليه السّلام ـ  را رد كرده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بيشتر
1. تاريخ جامع اديان، جان بي ناس، ترجمه علي اصغر حكمت.
2. جهان مسيحيت، مولند اينار، ترجمه مسيح مهاجري.
3. در آمدي بر تاريخ و كلام مسيحيت، محمد رضا زيبائي نژاد.
4. خلاصة الاديان در تاريخ دينهاي بزرگ، محمد جواد مشكور.

پي نوشت ها:
[1] . كاليستون وير «مسيحيت شرقي»، ترجمه حميد بخشنده، فصلنامه هفت آسمان، ش 25، سال هفتم، 1384، ص 95.
[2] . توماس ميشل، كلام مسيحي، ترجمه حسين توفيقي، قم مركز مطالعات اديان و مذاهب، 1377، ص 106.
[3] . كاليستون، پيشين، ص 95.
[4] . حسين توفيقي، آشنايي با اديان بزرگ، تهران، سمت، 1384، ص 175.
[5] . توماس، ميشل، پيشين، ص 72.
[6] . محمد علي منوچهري، مذهب و سياست در جهان، تهران، انتشارات هاد، 1370، ص 134.
[7] . توماس ميشل، پيشين، ص 106.
[8] . ريچارد بوش و ...، جهان مذهبي اديان در جوامع امروز، ترجمه عبدالرحيم گواهي، ج 2، تهران، نشر فرهنگ اسلامي، 1374، ص 758.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :