امروز:
دوشنبه 3 مهر 1396
بازدید :
694
تعداد فرزندان علي(ع) را بيان فرمائيد؟

با توجه به اختلافی كه در بين مورخان و نسب شناسان درباره تعداد فرزندان امام علی (ع)موجود است و بعضي از آنان شمار فرزندان آن بزرگوار را تا پنجاه و سه (53) فرزند رسانده‌اند،[1] بحث را در دو بخش پي مي‌گيريم:
بخش اول: مشهور ميان مورخان تعداد فرزندان حضرت علي ـ عليه السّلام ـ را بيست و هشت (28) گفته‌اند، دوازده پسر و شانزده دختر، به ترتيب زير:
الف. حضرات امام حسن و امام حسين ـ عليهم السّلام ـ و محسن و زينب كبري و زينب صغري كه كنية او أم كلثوم مي‌باشد، مادر آنان حضرت زهرا ـ سلام الله عليها ـ است.
ب. محمد حنفيّه، مادر وي خوله بنت جعفر بن قيس حنفيّه است.
ج. عمر و رقيه كه دوقلو به دنيا آمدند، مادرشان ام حبيب (ام حبيبة) بنت ربيعه است.
د. عباس و جعفر وعثمان و عبدالله، هر چهار برادر كربلا در ركاب حضرت سيد الشهداء ـ عليه السّلام ـ به شهادت رسيدند، مادرشان أمّ البين ـ سلام الله عليها ـ دختر خرام بن خالد كلابيّه است.
هـ . ابوبكر محمد اصغر و عبيدالله،[2] كه در كربلا شهيد شدند، مادر آنان ليلي دختر مسعود نهشلي از تيرة تميم است.
و. يحيي مادر وي اسماء بنت عميس است.
ز. أم الحسن و رملة، مادرشان أم مسعود (أم سعيد) دختر عروة بن مسعود ثقفي است.
ح. نفيسه، زينت صغري و رقيه صغري و امّ هاني و أمّ الكرام و جمانة (أمّ جعفر) و اُمامة و امّ سلمه و خديجه و فاطمه از چند مادر.[3]
لازم به ياد آوري است كه شيخ مفيد(ره) در آغاز كلام خود، تعداد فرزندان حضرت علي ـ عليه السّلام ـ را بيست و هفت (27) فرزند ذكر كرده و وجود پسري به نام «محسن» سقط شده را به نظر گروهي از شيعيان نسبت مي‌دهد.[4]
بخش دوم: بيان موارد اختلاقي
برخي از مورخان فرزندان ديگري را از همسراني ديگر براي آن حضرت نوشته‌اند، از جمله:
1. محمد اوسط، مادر وي اُمامة دختر أبي العاص بن ربيع، كه مادرش دختر رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ است.[5]
2. دختري كه در سنين كودكي از دنيا رفت، مادرش محياة دختري امري القيس كلبي است.[6]
3. بنا به قولي اسماء بنت عميس از حضرت علي ـ عليه السّلام ـ پسري به نام «عون» نيز به دنيا آورده است.[7]
4. تميمه و ميمونه را هم از دختران حضرت علي ـ عليه السّلام ـ به شمار آورده‌اند، مادران اين دو دختر أمّ ولد (كنيز) بوده‌اند.[8]
5. «عباس اصغر، عبدالرحمان عمر اصغر، عثمان اصغر و جعفر اصغر» و يك دختر به نام «امة الله» بدون بيان نام مادر.[9]
اين اختلاف را با يكي از دو روش زير مي‌توان برطرف كرد:
الف. ممكن است بعضي از فرزندان آن حضرت به دو اسم مشهور و خوانده شده باشند.
ب. محتمل است مورخاني كه آمار كمتري براي شمار فرزندان آن امام گفته‌اند، برخي از فرزندان حضرت علي ـ عليه السّلام ـ را كه در دوران كودكي از دنيا رفته‌اند، به حساب نياورده باشند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. ارشاد، شيخ مفيد.
2. منتهي الامال، شيخ عباس قمي.
3. مناقب، ابن شهر آشوب.
4. زندگاني نامه اميرالمومنين علي(ع)، سيد هاشم معروف الحسني.
5. شرح زندگاني حضرت علي(ع)، مهدي پيشوايي.

پي نوشت ها:
[1] . العمري، علي بن محمد بن علي، المجدي في انساب الطالبيين، مكتبه آيت الله العظمي مرعشي نجفي، مطبعة سيد الشهداء، چ اول، 1409 هـ ، ص 11.
[2] . ابي أبي الحديد از «عبيدالله» به نام «عبدالله» ياد كرده است؛ ابن أبي الحديد، شرح نهج البلاغه، دار احياء التراث العربي، چ دوم، 1386 هـ، جزء 9، ص 242.
[3] .الشيخ المفيد، الارشاد، 1413 هـ، ج 1، صص 355 ـ 354؛ و ابن أبي الحديد، پيشين و طبري، ابوجعفر محمد بن جرير، ‌تاريخ الطبري، مصر، ج 5، صص 153 ـ 154.
[4] . مفيد، پيشين.
[5] . ابن شهر آشوب، مناقب، ص 305؛ طبري، همان، ص 154.
[6] . ابن شهر آشوب، همان، ص 305؛ طبري، همان، ص 154.
[7] . طبري، همان، ص154؛ ابن شهر آشوب، همان، ص 304.
[8] . ابن شهر آشوب، همان، ص 305؛ البغدادي، ابن خشاب، عبدالله بن نصر؛ تاريخ مواليد الائمه و وفاتهم (مجموعة نفيسه)، قم، مكتبه آيت الله مرعشي نجفي، 1406 هـ، ص 171.
[9] . العمري النّسابه، همان، ص 12.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :