امروز:
شنبه 1 مهر 1396
بازدید :
563
عامل جاودانگي نهضت امام حسين ـ عليه السّلام ـ از منظر قرآن چه بوده است؟

بقاء و دوام موجودات عالم حداقل منوط به سه مساله ی محوری است: 1. وجود مقتضی 2. وجود شرائط 3. نبود مانع. این موجود خواه یك پدیده طبیعی باشد، خواه یك پدیده اجتماعی و حتی پدیده‎های عالم مجرّدات. زیرا همه ی اینها به نوعی بهره‎مند از وجود هستند. و هر چه عوامل سه گانه اوّل قابلیت بیشتر برای بقاء داشته باشند و هر چه موانع هرگز رخ ننمایند، حیات آن پدیده مورد نظر جاودانه‎تر خواهد بود.
امّا نگاه قرآن: این تحفه ی  آسمانی موجودات را به دو دسته كلی تقسیم نموده است، موجود بالذّات كه دوام أزلی و ابدی بالذّات دارد و موجودات بالعرض كه در نهایت فنا در انتظار آنها خواهد بود.[1] آنگاه در سوره ی النجم شرط بهره‎مندی از حیات و وجود را تلاش و سعی معرّفی نمود.[2] آن هم با توجه به آیه «أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِی الْحَمِیدُ»[3] چه اصل سعی و چه پاداش، همگی محتاج به امداد الهی است. سپس در سوره‎های متعدد نظیر فاطر، الطلاق[4] و الشمس[5] شرط به ثمر نشستن همین تلاش به مدد الهی را تقوا پیشگی و پرهیزكاری معرّفی نمود بخصوص در سوره ی فاطر[6] تصریح فرمود آن عقیده، باور و اندیشه‎ای كار ساز است كه طیب و طاهر باشد و آن عمل و تلاشی این عقیده ی صالح را به اقیانوس حیات متصل می‎كند كه شایسته و صالح باشد.[7] و در پایان در سوره ی مریم وعده داده است كه میوه ی شیرین این عقاید و عمل نیك ،عشق و محبّت خالصانه و كشش درونی دیگران[8] به سوی این صالحان است[9] بویژه با توجه به برخی روایات، از جمله این صالحان رسول اكرم ـ صلّی الله علیه و آله ـ و اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ می‎باشند.[10] امّا خدای سبحان قبل از هر كس خود به احیاء و بزرگداشت جمعی از صالحان اقدام و علاوه دیگران را هم به زنده نگه‎داشتن یاد، نام، خدمات و فرهنگ آنان، امر نمود، بعنوان نمونه در سوره ی مریم[11] به یاد و خاطره ی  حضرات ابراهیم، اسماعیل، موسی، مریم و ادریس ـ علیهم السّلام ـ پرداخت و به مخاطبین قرآن هم امر فرمود تا شما هم نامشان را برپا دارید و در ضمن آن به پاره‎ای از دلیل‎های این تجلیل اشاره نمود نظیر یكتا پرستی، پاك‎دامنی، پرهیزكاری، صداقت، خلوص، برپا داشتن نماز، اداء حقوق نیازمندان و حتی در سوره ی آل عمران شهادت را عامل بقاء و دوام برشمرده است یعنی این عوامل موجب حیات جاودان و بقاء رسم، اسم و فرهنگ صالحان فوق الذكر و حصول وّد از سوی خدای رحمان در دل دیگران برای ایشان، گردیده است.
با مراجعه به زندگی آن بزرگوار درمی‌یابیم كه عوامل مذكور در تاریخ حیات امام حسین ـ علیه السّلام ـ حضور داشت، قرآن بر صداقت، پاكی و طهارت روح و روان، رفتار و گفتار آن بزرگ مرد، (امام حسین«ع») شهادت داده است[12]، چنانكه زیباترین خاطره زندگی او به گواهی قرآن، گرفتن روزه در كودكی و اطعام قوت لا یموت خویش به فقراء بوده است[13] ،و این رفتار تا آخرین لحظات زندگی‎اش استمرار داشت. همان‎گونه كه پرمخاطره‎آمیزترین نماز را در شیرین‎ترین لحظات زندگی یعنی ظهر روز عاشورا در وسط جمعیت دشمن بپاداشت.[14] امّا اخلاص كه سراسر زندگی او مشحون از آن است بخصوص وقتی با لباس زیبای شهادت آراسته شد، و شهادت امام حسین ـ علیه السّلام ـ در برابر مظلومیت او ناچیز است به جهت آنكه هنگامی که آن حضرت دست به قیام و اقامه ی معروف و ازاله ی منكر زد، ظالمان اتهام قدرت طلبی و راحت طلبان، تهمت ناروای بی‎تدبیری را به او نسبت می‎دادند، امّا آن حضرت علاوه بر تحمّل زخم‎های فیزیكی حاصل از ضربات شمشیر، زخم‎های ناشی از جنگ روانی را نیز برای رضای خدا تحمل نمود و این اخلاص با مایعِ روانِ حیات بخش خون، او را به دریای موّاج و اقیانوس بی‎كران حیات متصل گردانید و به بقاء «وجه ربّ» باقی و ماندگار و به بركت رحمان، نعمت «وُدّ» نصیب ایشان گردید و برای همیشه تاریخ جاودانه شد. در پایان قابل ذكر است كه عامل جاودانگی غیر از پیامدهای زیبای نهضت حسینی است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. شهید آگاه، نويسنده:آیت الله صافی گلپایگانی.
2. پرتوی از نهضت حسین(ع)، نويسنده:آیت الله صافی گلپایگانی.
3. حماسه ی حسینی، نويسنده:شهید مطهری.

پي نوشت ها:
[1] . كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ. الرّحمن: 26 ـ 27.
[2] . النجم/39.
[3] . فاطر/15.
[4] . طلاق/2.
[5] . الشمس/8 ـ 10.
[6] . فاطر/10.
[7] . طباطبائي، محمد حسين؛ الميزان، قم، منشورات جماعة المدرسّين، ج17، صص 23 ـ 24؛ مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، دارالكتب الاسلاميه، سال 1363 ش، ج 18، صص 194 ـ 198.
[8] . عسكري، أبي هلال، مُعْجم الفروق اللُّغوية، مؤسسة النشر التابعة لجماعة المدرسين، الطبعة الثانيه، 1421ق، ص 174.
[9] . فخررازي، التفسير الكبير، بيروت، دار احياء التراث العربي، الجزء الحادي و العشرون، البقه الثالثه، ص 255.
[10] . سيوطي، جلال الدين، الدرّ المنثور، بيروت، الناشر محمد امين دمج، ج4، ص 287؛ محمد حسين، الجزء الرابع عشر، صص 112 ـ 116؛ مكارم شيرازي، ناصر، پيشين، ج 16، صص 144 ـ 149.
[11] . مريم/16 ـ 58.
[12] . احزاب/33.
[13] . انسان/7 ـ 9.
[14] . مفيد، الارشاد، مؤسسه آل البيت ـ عليه السّلام ـ ، الطبعة الأولي، سال 1413 ق، ج2، ص105.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :