امروز:
يکشنبه 2 مهر 1396
بازدید :
2989
تاريخ دقيق شهادت امام حسين –عليه السلام= (شمسي و قمري) و حضرت نرگس خاتون(س) و حضرت رقيه(س) را بنويسيد؟

شيخ مفيد ـ رحمة الله عليه ـ  مي‌فرمايد: «و مضي الحسين في يوم السبت من المحرّم سنة احدي و ستين من الهجرة‌ بعد الصلاة الظهر منه قتيلاً...» ترجمه: «و حسين ـ عليه السلام ـ  در روز شنبه 10 محرم سال 61 از هجرت پس از نماز ظهر شهيد گشت...»[1]
علامه محمدباقر بهبهاني مي‌فرمايد: «مرحوم شيخ مفيد مي‌فرمايند: عمرابن سعد روز پنج شنبه نهم محرم قصد حمله به امام حسين ـ عليه السلام ـ  را داشت... .»[2] و در جاي ديگر مي‌فرمايند:‌ »عاشورا كه برخي مي‌گويند جمعه و بعضي مي‌گويند شنبه بود... .»[3] طبري نيز به شهادت امام حسين ـ عليه السلام ـ  در دهم محرم سال 61 هـ . ق اشاره دارد و مي‌گويد واقدي و ابن هشام نيز چنين گفته‌اند.[4]
شيخ عباس قمي مي‌فرمايند:‌«چون شب عاشورا به پايان رسيد و سپيده دم روز دهم محرم دميد حضرت سيدالشّهداء نماز بگذاشت پس از آن به تعبيه صفوف لشكر خود پرداخت و به روايتي فرمود تمام شماها در اين روز كشته خواهيد شد و جز علي ابن الحسين ـ عليه السلام ـ  كسي زنده نخواهد ماند....[5]»
در جاي ديگر از منتهي الامال آورده است كه: «چون روز پنج‌شنبه نهم محرم الحرام رسيد شمر ملعون با نامه ابن زياد لعين در امر قتل امام حسين ـ عليه السلام ـ  به كربلا وارد شد... .»[6]
با توجه به مطالبي كه نقل شد به اين نتيجه مي‌رسيم كه شهادت امام حسين ـ عليه السلام ـ  در روز جمعه و يا شنبه 10 محرم سال 61 هـ . ق بعد از نماز ظهر بوده است. كه بر اين مسأله مورخين شيعه و سني اتفاق نظر دارند.
بر طبق روشي كه دكتر ابوالفضل نبئ بيان نموده‌اند (يعني روش تبديل سال هجري قمري به هجري شمسي) وقتي دهم محرم سال 61 هجري را به شمسي تبديل كنيم، بدست مي‌آيد كه امام حسين ـ عليه السلام ـ  در فصل پائيز يعني در روز 21 آبان سال پنجاه و يك هجري شمسي به شهادت رسيدند.)[7]

شهادت حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ :
مورخين در مورد حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ اختلاف نظر دارند عده‌اي معتقدند كه امام حسين ـ عليه السلام ـ  دو دختر به نامهاي سكينه و فاطمه دارد. اينان نامي از رقيه به ميان نياورده‌اند و برخي معتقدند كه رقيه همان فاطمه صغيره است كه در هنگام شهادت امام چهار ساله بودند كه علامه محمد باقر بهبهاني شرح حال حضرت فاطمه صغيره را از قول شيخ صدوق بيان مي‌فرمايند:«در امالي شيخ صدوق(ره) به اسنادش از فاطمه بنت الحسين آمده فرمود: لشكريان و سربازان به خيمه‌ها حمله آوردند من در آن زمان دختري كوچك بودم و در دو پايم خلخالهايي از طلا بود، مردي به سوي من آمد و خلخالهايم را گريان از پاهايم در آورد...» .[8]        
و در مقاتل متعدد درباره فاطمه صغيره مطالبي آورده‌اند.
آقاي علي شيرازي در كتاب داستان غم‌‌انگيز حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ در صفحه 55 به نقل از كتاب وقايع الشهور و الايام اثر آيت الله بيرجندي مي‌فرمايند: «اين واقعه (يعني شهادت حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ ) در روز پنجم ماه صفر سال 61 هجري قمري بوده است».[9]
و ايشان از قول علامه حائري نويسنده معالي السبطين مي‌نويسد: «برخي مانند ابن طلحه شافعي و ديگران از علماي اهل سنت از علماي اهل سنت و شيعه مي‌نويسند: امام حسين ـ عليه السلام ـ  داراي شش پسر و چهار دختر به نام‌هاي سكينه، فاطمه صغري، فاطمه كبري و رقيه بوده است و آقاي ميرزا صدرالدين واعظ قزويني در رياض‌القدس و حدائق‌الانس مي‌آورد كه امام حسين دختري به نام فاطمه داشت كه چهار ساله بود.
بعضي از قرائن دلالت دارد كه رقيه، همان فاطمه چهار ساله بود. و بسياري از محققين شيعي مانند مرحوم محدث قمي در منتهي الامال و نفس الهموم شهادت جگرسوز حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ را در خرابه شام شرح مي‌دهند. و چيزي كه بر همگان روشن است و مورخين هم از آن سخن گفته‌اند وجود قبري در شام به نام دختر سه يا چهار ساله امام حسين ـ عليه السلام ـ  مي‌باشد. و با اين بيان بايد بپذيريم كه امام حسين دختر كوچكي به نام حضرت رقيه داشت كه در اسارت و در اثر شكنجه‌ها و غم و غصه به شهادت رسيد. و «شهادت رقيه ـ سلام الله عليها ـ در پنجم ماه صفر سال 61 هـ . ق بوده است».[10]

حضرت نرجس ـ سلام الله عليها ـ :
آقاي محمد باقر پوراميني در كتاب نرجس همدم خورشيد مي‌نويسد: «در اينكه حضرت نرجس در چه سالي رحلت نمودند اختلاف نظر است و روايتي از شيخ صدوق در كمال الدين ذكر مي‌كنند به اين مضمون كه حضرت امام عسكري ـ عليه السلام ـ  آنچه را بر سر خانواده‌اش خواهد آمد به صيقل فرموده بود. و او از حضرت خواسته بود كه دعا كند تا خداوند مرگش را پيش از شهادت امام عسكري ـ عليه السلام ـ  قرار دهد. امام دعا فرمودند و او پيش از شهادت آن بزرگوار از دنيا رفت».[11]
قول ديگري است كه مي‌گويد نرجس در زمان شهادت امام حسن عسكري ـ عليه السلام ـ  در قيد حيات بوده است. كه مرحوم شيخ عباس قمي(ره) در منتهي الامال مي‌فرمايد: «ايضاً به سند معتبر از محمد بن حسين روايت كرده كه حضرت امام حسن عسكري ـ عليه السلام ـ  در روز جمعه هشتم ماه ربيع‌الاول سال دويست و شصت از هجرت و قت نماز بامداد به سراي باقي شتافت و در همان شب نامه‌هاي بسياري بدست خود براي اهل مدينه نوشته بود و در آن وقت نزد آنحضرت حاضر نبود مگر جاريه آن جناب كه او را صيقل مي‌گفتند».[12] يعني نرگس خاتون قبل از شهادت حضرت از دنيا رفته بود.
در روايت ديگري است كه نرجس ـ سلام الله عليها ـ پس از شهادت امام حسن عسكري دستگير و زنداني شد.[13] اين روايت را ذهبي به نقل از ابن حزم مي‌نويسد، ولي به دليل معتبر نبودن سخن وي، نقل صريحي كه به رحلت حضرت نرجس ـ سلام الله عليها ـ پيش از شهادت امام اشاره داشت و شيخ صدوق در كمال‌الدين ذكر فرموده‌اند بر روايات ديگر رجحان دارد.

نتيجه:
امام حسين ـ عليه السلام ـ  در روز جمعه و يا شنبه، دهم محرم الحرام سال شصت و يك هجري قمري، پس از نماز ظهر به شهادت رسيدند. كه با تبديل سال هجري قمري به هجري شمسي به اين نتيجه مي‌رسيم كه امام در فصل پائيز بيست و يكم آبان سال 51 هجري شمسي به شهادت رسيدند.
شهادت حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ بين يازدهم محرم و اربعين حسيني بوده، با توجه به روايتي كه ذكر شد پنجم ماه صفر براي رقيه ـ سلام الله عليها ـ اقامه عزا مي‌كنند. رقيه ـ سلام الله عليها ـ در سال 61 هجري قمري به شهادت رسيدند.
حضرت نرجس خاتون مادر امام عصر(عج)، به نقل گروهي از مورخين، قبل از شهادت امام حسن عسكري ـ عليه السلام ـ  در سال 259 هـ . ق و يا قبل از ربيع‌الاول 260 هـ . ق رحلت كردند. و گروه ديگري از مورخين معتقدند كه حضرت نرگس ـ سلام الله عليها ـ بعد از شهادت امام حسن عسكري ـ عليه السلام ـ  رحلت نمودند. كه سال 260 و 261 را سال رحلت آن بانوي مكرّمه مي‌دانند. كه با توجه به جوّ خفقان و ظالمانه‌اي كه در دوران امامت امام حسن عسكري ـ عليه السلام ـ  وجود داشت پيرامون ماه و روز رحلت حضرت نرجس در كتب تاريخي چيزي ذكر نشده است.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. شيخ عباس قمي، نويسنده:منتهي الآمال.
2. شيخ مفيد، نويسنده:ارشاد.
3. عمادزاده، نويسنده:چهارده معصوم.

پي نوشت ها:
[1]. مفيد، محمد ابن محمد، الارشاد، ترجمه هاشم رسولي محلاتي، تهران، چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1378.
[2]. بهبهاني، محمدباقر، الدمعة الساكبه، ترجمه محمد علي حسيني‌زاده و سلطاني نسب، تهران، نشر صيام، نوبت اول، تاريخ چاپ فروردين 81، ص339.
[3]. همان، ص354.
[4]. طبري، محمد ابن جرير، تاريخ الرسل و الملوك، ‌ترجمه ابوالقاسم پاينده، تهران، نشر اساطير، چاپ پنجم، سال 1375، ج7، ص 2988.
[5]. قمي، عباس، منتهي الامال، قم، مؤسسه انتشارات هجرت، چاپ يازدهم، بي تا، ج1، ص638.
[6]. همان، ج1، ص629.
[7]. نبئ، ابوالفضل، تقويم و تقويم نگاري، مشهد، موسسه چاپ و نشر آستان قدس رضوي، چاپ دوم، مهرماه 1366، ص210.
[8]. بهبهاني، محمدباقر، الدمعة الساكبه، مترجم محمد علي حسين زاده و سلطاني نسب، تهران، نشر صيام، نوبت اول، چاپ فروردين 1381، ص470.
[9]. شيرازي، علي، داستان غم ‌انگيز حضرت رقيه ـ سلام الله عليها ـ، قم، نشر خرّم، چاپ اول، 77، ص5.
[10]. شيرازي،‌علي، داستان غم‌انگيز حضرت رقيه، قم، نشر خرم، چاپ اوسال، 77، ص55.
[11]. پوراميني، محمدباقر، نرگس همدم خورشيد، قم، انتشارات نور السجاد، چاپ اول، زمستان 78، ص96.
[12]. قمي، عباس، ‌منتهي الامال، قم، ‌انتشارات هجرت، چاپ اول، زمستان 66، ج2، صص732 و 733.
[13]. ذهبي، محمد ابن احمد ابن عثمان، بيروت، 1417 هـ . ق، ج10، ص507.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :