امروز:
چهار شنبه 29 شهريور 1396
بازدید :
1237
احمد بن فهد حلي اسدي
جـمـال السالكين ابوالعباس، احمد بن فهد حلي اسدي در سال 757 متولد شده و درسال 841 وفـات يـافـتـه است در طبقه شاگردان شهيد اول و فخر المحققين است مشايخ ‌حديث او فاضل مـقـداد سـابـق الذكر، و شيخ علي بن الخازن فقيه و شيخ بها الدين علي بن عبدالكريم است علي الـظاهر اساتيد فقهي او نيز همينها هستند ابن فهد تاليفات فقهي معتبري دارد، از قبيل: المهذب الـبارع كه شرح المختصر النافع محقق حلي است و شرح ارشاد علا مه به نام المقتصر و شرح الفيه شـهـيـد اول شـهـرت بيشتر او در اخلاق،دعا و سير و سلوك است كتاب مشهور او در اين زمينه، عدة الداعي است.[1]
آثار و تاليفات:
او از تربيت يافتگان مكتب فقهي شهيد اول، و از اكابر فقها و علماي اماميه درقرن نهم هجري است كـه در فـقـه و سـيـر و سلوك و زهد و تقوي و عبادت مقام شامخ ووالايي دارد او حاوي كمالات ظـاهـري و بـاطـنـي و جـامع علم و عمل و حاوي معارف عقلي و نقلي بوده است بهترين معرف مـقـامـات بـاطـني او، آثار و تاليفات باقي مانده ازاوست كه حكايت از مقامات باطني و معنوي او مي نمايد، كه برخي از آنها به ترتيب زير است:
1 ـ آداب الداعي.
2 ـ الادعية و الختوم.
3 ـ استخراج الحوادث و بعض الوقايع المستقبله من كلام امير المؤمنين (ع) فيما انشاه في صفين بـعد شهادة عمار بن ياسر در اين كتاب برخي از اسرار علوم غريبه مانند خروج چنگيز و پديد آمدن اسماعيل صفوي را از كلمات معجزه آميز علي (ع) كه در صفين بعد از شهادت عمار فرموده است، استنباط و استخراج نموده است.
4 ـ اسرار الصلوة.
5 ـ تاريخ الائمة (ع).
6 ـ التحرير در فقه.
7 ـ التحصين في صفات العارفين من العزلة و الخمول بالاسانيد المتلقاة عن آل الرسول (ع).
8 ـ ترجمة الصلوة در بيان معاني، اقوال و افعال و فوائد نماز.
9 ـ تعيين ساعات الليل و تشخيصها بمنازل القمر.
10 ـ جامع الدقائق و كاشف الحقائق.
11 ـ الدر النضيد في فقه الصلوة.
12 ـ عدة الداعي و نجاح الساعي در ايران چاپ شده و سه نسخه خطي آن تحت شماره هاي 2137 ـ 38 ـ 40 در كتابخانه مدرسه شهيد مطهري (سپهسالار) موجود است.
13 ـ المسائل الشاميات.
14 ـ مصباح المبتدي و هداية المهتدي.
15 ـ المتقصر في شرح ارشاد الاذهان.
16 ـ الموجز الهادي.
17 ـ المهذب البارع في شرح المختصر النافع.
18 ـ الموجز الحاوي.[2]
و تعدادي ديگر از رساله ها و مجموعه ها كه در ريحانة الادب آمده است.
گفتار ديگران درباره او:
صاحب روضات الجنات در شرح زندگي او مي نويسد:.
عالم عارف پر از اسرار، كاشف اسرار فضائل، جمال الدين ابوالعباس احمدبن شمس الدين محمد بن فهد اسدي حلي، در اثر شهرت و اعتبار، بي نياز از توصيف و تعريف مي باشد وي جامع معقول و مـنـقـول، فـروع و اصـول ظـاهـري و باطني و علم وعمل است او از شاگردان شهيد اول و فخر محققان است، و از شيخ مقداد سيوري وعلي بن خازن حائري و ابن متوج بحراني، و از سيد جليل نـقيب، بها الدين ابوالقاسم علي بن عبدالحميد نيلي صاحب كتاب الانوار الالهيه اجازه روايتي دارد و پـيـش مـااجـازه نامه اي موجود است كه به خط فرزند شهيد ثاني، يا پسرش محمد است (و ازاين دو كنار نيست) و مضمون آن چنين است:.
احمد بن محمد بن فهد، از رجال متاخر عصر ما و يكي از مدرسين زينبيه درحله سيفيه، و يكي از رجـال علم، خير، صلاح و بذل و بخشش و جود مي باشد او ازمن كسب اجازه نمود، پس به او در مورد تاليفات و روايات خويش اجازه دادم.
او تـعدادي مصنفات و تاليفات دارد كه از آن ميان، عدة الداعي و نجاح الساعي است كه داراي فوائد متعددي است و كتاب كفاية المحتاج الي معرفة مسائل الحاج، و كتاب الهداية في فقه الصلوة و كتاب التحصين في صفات العارفين و جزاينها تاليفات ديگري نيز دارد.[3]
مناظره و گفتگو با ارباب مذاهب:
او در مـنـاظـره و مباحثه، تبحر و توانايي كامل داشته است و با برخي از پيروان فقه اهل سنت، در عـصـر حكومت ميرزا اسبند تركمان حاكم عراق، مباحثاتي داشت،به ويژه در مورد مساله امامت و رهـبـري گفتگوهايي انجام داد و بر جمع كثيري ازعلما مذاهب اهل سنت غلبه يافت ميرزا تحت تـاثـيـر آن جـلسه قرار گرفت و مذهب خويش را تغيير داد و خطبه اي به نام امير المؤمنين (ع) و اولاد پاك و معصوم او انشانمود.[4]
شاگردان:
او شاگردان متعددي را در مكتب تربيتي خويش پرورانده است:
1- شيخ علي بن هلال جزائري.
2 ـ شـيـخ بزرگوار فقيه نامي عز الدين حسن بن احمد بن يوسف، معروف به ابن العشرة الكرواني العاملي.
3 ـ شيخ علي بن عبدالعالي كركي.
4 ـ شيخ عبدالسميع بن فياض اسدي حلي صاحب كتاب تحفة الطالبين في اصول الدين.
5 ـ سيد محمد بن فلا ح موسوي از نياكان سيد خلف.
6 ـ شيخ ابوالقاسم علي بن جمال الدين محمد بن طي عاملي مؤلف كتاب مسائل ابن طي (متوفي 855 ه ق) و جز اين افراد شاگردان ديگري نيز داشته است كه در كتابهاي تراجم و رجال، تفصيلا آمده است.
وفات:
او پـس از يـك عـمر تلاش و مجاهده در راه فقه و فقاهت و سير و سياحت روحي، به سال 841 در هـشـتـاد و پـنـج سالگي در كربلاي معلي به رحمت ايزدي پيوست و قبر شريفش كنار خيمه گاه مـعـروف واقع شده و كراماتي هم از او نقل گرديده است كه هم اكنون نيز مورد تكريم و تجليل و تبرك اهل تقوي و دين قرار دارد

[1] . آشنايي با علوم اسلامي، ص 301 .
[2] . ريحانة الادب، ج 8، ص 145 و 146 .
[3] . روضات الجنات، ج 1، ص 72 و 73 .
[4] . روضات الجنات، ج 1، ص 73 .
عقيقي بخشايشي - تلخيص از كتاب فقهاي نامدار شيعه، ص 167
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :