امروز:
دوشنبه 3 مهر 1396
بازدید :
510
آيا عمر بن عبدالعزيز تصميم گرفت حكومت را به امام سجاد ـ عليه السّلام ـ بدهد؟

با توجه به اين كه زمان حكومت عمر بن عبد العزيز(99_101) با زمان امامت امام سجاد (ع)(حد اكثر تاسال 96هجري) مصادف نبوده است، بنا براين چنين سخني از اساس باطل است.  علاوه بر اين كه هيچ كس  اين نظريه را مطرح نكرده است.
در كتاب«اعيان الشيعة» آمده است:«امام سجاد ـ عليه السّلام ـ در سال 36 يا 37 يا 38 هـ در مدينه تولد يافت. و در سال 94 يا 95 هـ وفات يافت. دوران امامت ايشان مصادف است با حاكميت يزيد ،معاوية بن يزيد ، مروان بن حكم،  عبدالملك مروان و در نهايت در زمان وليد بن عبدالملك به شهادت رسيد و در بقيع مدفون شد.»[1]
«علامه مجلسي» در «جلاء العيون» آورده است:«در روز وفات آن جناب اختلاف كرده اند بعضي گفته اند در 18 محرم سال 94 هـ. واقع شد.[2]
«طبري» سال وفات«امام سجاد ـ عليه السّلام ـ » را سال 96 هـ .ق ذكر كرده است.[3]
«مسعودي» در«مروج الذهب» مي نويسد:«در سال 95 هـ علي بن حسين بن علي بن ابيطالب در پادشاهي وليد وفات كرد و در مدينه در بقيع دفن شد. و پنجاه و هفت ساله بود و به قولي در 94 هـ درگذشت.»[4]
بنابر اين با توجه به اقوال متعددي كه در زمينه سال شهادت امام سجاد (ع) بيان شد، به اين نتيجه مي رسيم كه آن حضرت در سال 94 يا 95 و يا حد اكثر 96 هجري وفات يافته است.
اين در حالي است كه تمامي مورخان آغاز حكومت عمر بن عبد العزيز را سال 99 هجري مي دانند. يعقوبي مي نويسد:«عمر بن عبدالعزيز ده روز گذشته از صفر سال 99 هـ .ق به زمامداري رسيد.»[5]
اين تاريخ تقريباً مورد اتفاق همه مورخان است. بنابراين با مقايسه اي كه بين تاريخ شهادت امام سجاد ـ عليه السّلام ـ با دوران حكومت عمر بن عبدالعزيز انجام مي دهيم احتمال واگذاري حكومت از طرف عمر بن عبد العزيز به امام سجاد ـ عليه السّلام ـ منتفي مي شود.دركتاب «زندگاني امام سجاد ـ عليه السّلام ـ» نوشته«عبدالرزاق موسوي مقرم» آمده است:«مورخان اتفاق بر اين دارند كه آن حضرت به فرمان وليد بن عبدالملك مسموم شد و در ماه محرم به شهادت رسيد.»[6]
اگر قول غير مشهور را هم درباره شهادت امام سجاد ـ عليه السّلام ـ بپذيريم[7] باز هم چيزي در مورد واگذاري حكومت از طرف عمر بن عبدالعزيز به امام سجاد ـ عليه السّلام ـ نقل نشده است. علاوه اين كه «عبدالله بن عطاء تميمي گويد: روزي با علي بن الحسين ـ عليه السّلام ـ در مسجد نشسته بودم ناگهان عمر بن عبدالعزيز كه آن روز جواني زيبا و عياش بود و حتي بند نعلينش نقره بود از آنجا گذشت حضرت به من فرمود: اي عبدالله اين جوان عياش را مي بيني وي روزي بر اين مردم حكومت كند و چون بميرد اهل آسمان او را لعن كنند. و اهل زمين بر او رحمت فرستند.»[8]

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. زندگاني امام زين العابدين:عبدالرزاق موسوي.
2. زندگاني علي بن حسين(ع): سيد جعفر شهيدي.

پي نوشت ها:
[1] . امين، محسن، اعيان الشيعة، بيروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1403، ج1، ص629.
[2] علامه مجلسي، جلاء العيون، تهران، كتاب فروشي اسلاميه، 1348ش، ص673.
[3].  طبري، محمد بن جرير، الرسل و الملوك، ترجمه ابوالقاسم پاينده، تهران، نشر اساطير، چاپ چهارم، 1375، ج5، ص362.
[4].  مسعودي، مروج الذهب، بيروت، انتشارات دارالاندلس، چاپ دوم، ج3، ص160.
[5] . يعقوبي، تاريخ يعقوبي، ترجمه محمد ابراهيم آيتي، تهران، مركز انتشارات علمي و فرهنگي، چاپ سوم، 1362،  ج2، ص261 و طبري، محمد بن جرير، پيشين، ج9، ص3947.
[6] . موسوي مقرم، عبدالرزاق، زندگاني امام زين العابدين ـ عليه السّلام ـ ترجمه حبيب روحاني، مشهد، بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي، چاپ اوّل، ص 1374، ص 601.
[7] . يعقوبي، ابن واضح، تاريخ يعقوبي، ج2 ص 263، شهادت امام سجاد ـ عليه السّلام ـ را در سال 99 و يا 100 هـ ذكر شده است.
[8] . مجلسي، بحارالانوار، بيروت، موسسه الوفاء، سال 1403، چاپ دوم، ج46، ص 23.

مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :