امروز:
شنبه 1 مهر 1396
بازدید :
840
امام زاده عبدالله(ع)
اين مزار كه از ديرباز با همين نام و به عنوان شخصيتي بارز از نسل امام موسي بن جعفر ـ عليهما السلام ـ مطرح بوده ، تطبيق بر مدفن جناب «عبدالله بن احمد الشعراني بن ابراهيم بن محمد بن عبيدالله بن موسي الكاظم ـ عليه السلام ـ » مي شود.
و اما نتيجة بررسي هاي ما در اين باره:
به تصريح مورخين و علماي انساب امام موسي بن جعفر ـ عليهما السلام ـ فرزندي به نام «عبيدالله» داشته است.[1] اگر چه از مناقب و فضائل او در كتاب ها چيزي نقل نشده، اما ايشان مشمول گواهي فراگير شيخ مفيد ـ قدس سره ـ نسبت به فضل و منقبت تمام فرزندان موسي بن جعفر ـ عليهما السلام ـ است.[2]
از تاريخ تولد، رحلت و مدفن جناب «عبيدالله بن موسي الكاظم ـ عليه السلام ـ» در متون تاريخي و انساب چيزي نقل نشده، و فقط در «اورامان لهون» كه در بين مغرب و جنوب كردستان واقع است، در قريه اي به نام «كوسه هجيج» قبري است كه اهالي منطقه آن را «سلطان عبيدالله» برادر امام علي بن موسي الرضاـ عليه السلام ـ مي دانند.[3] اما تا آن جا كه نگارنده تتبع كرده مدركي براي اين مطلب نيافته است. والله العالم
نام فرزندان «عبيدالله» از اين قرار است: اسماء، زينب، فاطمه، جعفر، قاسم، علي، موسي، حسن، حسين، احمد و محمد.[4]
همانطور كه در شجرة امام زاده عبدالله مشاهده كرديد، ايشان از فرزند زادگان جناب «محمد بن عبيدالله» است كه به محمد «يماني» و يا «يمامي» معروف است.[5]
به گفتة تبار نگاران نسل «محمد بن عبدالله» تنها از طريق فرزندش به نام «ابراهيم» ادامه پيدا كرده است.[6] وي به ابراهيم الاكبر معروف بوده و در شهر مقدس مكه مي زيسته است.[7]
نسل ابراهيم بن محمد اليماني (اليمامي) بن عبيدالله بن موسي الكاظم ـ عليه السلام ـ از طريق دو فرزندش به نام هاي ابو جعفر محمد و احمد شعراني ادامه پيدا كرده است.[8]
احمد بن ابراهيم بن محمد بن عبيد الله بن موسي الكاظم ـ عليه السلام ـ اولين فردي است كه از اين سلسلة موسوي به همدان مهاجرت كرده.[9] و در اين شهر امارت و رياست داشته است.[10]
ظاهراً پسوند «شعراني» در مورد «احمد» به جهت پرپشت بودن و به بسياري موي او بوده نه اين كه منسوب به مكاني باشد.
جناب احمد شعراني به دست قرامطه كه اعتقاداتي گمراه كننده داشتند به شهادت رسيد.[11] و به گفتة برخي از دانشمندان فن انساب، شهادت وي در راه مكه روي داده است.[12]
احمد شعراني پنج فرزند به نامهاي ابوتراب علي، قاسم، ابواسحاق، ابراهيم، موسي و عبدالله داشته است.[13]
به تصريح تبار نگاران «عبدالله بن احمد بن ابراهيم بن محمد بن عبيدالله بن الموسي الكاظم ـ عليه السلام ـ » (امام زاده عبدالله) در همدان سكونت داشته است.[14]
فرزندان عبدالله نيز در همدان بوده اند.[15] و در برخي از متون اصلي انساب چنين آمده كه جناب «عبدالله» را فرزندي به نام «ابو طالب محمد» بوده، و او نيز فرزند و فرزند زادگاني در اين شهر داشته است[16] بنابر اين بايد يك تيره از علويان مهاجر و ساكن در همدان را سادات موسوي را از اين شجره مباركه دانست.
با توجه به سكونت اين سيد عالي قدر و امام زادة عظيم الشأن در همدان و با توجه به شهرت بين دانشمندان و قاطبه مردم مسلمان اين ديار كه اين بقعه مربوط است به امامزاده عبدالله از نسل موسي بن جعفر ـ عليه السلام ـ ما شخص مدفون در اين بقعة مباركه را جناب «عبدالله بن احمد بن ابراهيم بن محمد بن عبيدالله بن موسي الكاظم ـ عليه السلام ـ » مي دانيم.
داخل بقعه دو مقبره ديده مي شود كه يكي از آنها با كاشي سبز رنگ پوشيده شده و بر روي ديگري سنگ قديمي مشاهده مي شود كه به خط كوفي اين آية كريمه بر آن نوشته شده است: «شَهدَ اللهُ اَنّهُ لا الهَ الاّ هو وَ المَلائكَةُ وَ اُولوالعلْم قائماً بالْقسْط لا الهَ الاّ هُوَ العَزيزُ الحَكيمُ»[17] نگاشتن اين آيه بر روي قبر نشانگر آن است كه جناب «عبدالله» از شخصيتهاي بارز علمي و پيشوايان معنوي مردم بوده است.
گمان ما بر اين بوده و هست كه قبر ديگر مربوط به جناب «احمد شعراني» پدر «عبدالله» است. و اگر هم در بين راه مكه و نه در خود همدان به دست قرامطه كشته شده باشد[18] انتقال جنازه اين «امير»[19] به جايگاه امارت و رياستش بعيد نيست. والله العالم

[1]. الارشاد، ص 283، كشف الغمه، ج3، ص 26، بحارالانوار، ج48، ص 303, المجدي، ص 107و تهذيب الأنساب، ص 147.
[2]. الارشاد، ص 284: «و لكل واحدٍ من ولد ابي الحسن موسي عليه السلام فضل و منقبه مشهوره و كان الرضا عليه السلام المقدم عليهم في الفضل».
[3]. ر. ك: تاريخ مردوخ، ج2/ ص 73 و جغرافياي كردستان/ ص 118 و 119.
[4]. المجدي، ص 111 و نيز ر. ك: الأصيلي، ص 189.
[5]. المجدي، ص 114، تهذيب الأنساب، ص 157، الشجرة المباركه، ص 91، الأصيلي، ص 189، الفخري، ص 16 و عمده الطالب، ص 224. لازم به ذكراست «يماني» منسوب به «يمن» و «يمامي» منسوب به «يمامه» است.
[6]. عمده الطالب، ص 224، الاصيلي، ص 189، الشجره المباركه، ص 91، تهذيب الانساب، ص 157 و الفخري ص 17.
[7]. الفخري، ص 17، الشجره المباركه، ص 91.
[8]. عمده الطالب، ص 224, الفخري ص 17، الاصيلي، ص 189، الشجره المباركه، ص 91 و تهذيب الانساب، ص 157.
[9]. الاصيلي، ص 189، الفخري، ص 17، و تهذيب الأنساب، ص 159.
[10]. جامع الأنساب، ص 82.
[11]. الفخري، ص 17، جامع الانساب، ص 82.
[12]. الشجره المباركه، ص 91.
[13]. الاصيلي، ص 189 و 190 و نيز ر. ك: الشجره المباركه، ص 92 و 91, تهذيب الانساب، ص 159 و الفخري، ص 18.
[14]. المجدي، ص 114، الشجره المباركه، ص 92, عمده الطالب، ص 225، تهذيب الانساب، ص 159 و جامع الانساب، ص 82.
[15]. الشجره المباركه، ص 92، الاصيلي، ص 189، عمده الطالب و جامع الانساب ص 82 و 83.
[16]. تهذيب الانساب، ص 159.
[17]. 18، آل عمران. «خدا به يكتايي خود گواهي مي دهد كه جز ذات اقدس او خدايي نيست و فرشتگان و دانشمندان نيز به يكتايي او گواهند، او نگهبان عدل و درستي است. نيست خدايي جز او كه بر عالم توانا و به هر چيز داناست.»
[18]. در اين باره ر. ك: الفخري، ص 17، جامع الأنساب، ص 82, الشجره المباركه، ص 91.
[19]. جامع الأنساب، ص 82.
حسين عندليب زاده - پژوهشي در امامزادگان همدان، ص 19
مطالب مرتبط :
* نام و نام خانوادگی :
* متن نظر :